Επιστροφή στο μέλλον

Η Κοκό Σανέλ βασιζόταν στο ένστικτό της για να αντιλαμβάνεται τις αλλαγές που συνέβαιναν στην εποχή της. Και αυτά τα μηνύματα στη συνέχεια τα έκανε ρούχα. Στο ξεκίνημα του 20ού αιώνα κατάλαβε μάλιστα τον ερχομό της νεωτερικότητας που θα άλλαζε το νόημα της μόδας. Το έδειξε με παντελόνια πιζάμες, με ζέρσεϊ μαύρα φορέματα, με βραδινές δημιουργίες με χαμηλή μέση, αλλά και βγαίνοντας στον ήλιο χωρίς καπέλο.

Η Σανέλ απεχθανόταν την παράδοση και αφηνόταν στο ρεύμα των μοντέρνων καιρών. Ο συνεχιστής της ιστορίας του οίκου της, ο Καρλ Λάγκερφελντ, με την επίδειξη της νέας συλλογής Chanel στο Παρίσι της υψηλής ραπτικής έπραξε τα ανάλογα. Και παραμέρισε τα μεγάλα σκηνικά και τις υπερπαραγωγές θεαματικών ιστοριών που είχε συλλάβει τα περασμένα χρόνια προκειμένου να δημιουργήσει έναν νέο κόσμο πλημμυρισμένο από τα σύμβολα και τα λογότυπα Chanel. Αυτή τη φορά δεν επικαλέστηκε ράφια σουπερμάρκετ, φεμινιστικές διαδηλώσεις ή αναχωρήσεις από αίθουσες αεροδρομίων. Ανέτρεξε στον γενετικό κώδικα της δημιουργίας της υψηλής ραπτικής. Μετέφερε τα ατελιέ του οίκου από το αρχηγείο της οδού Καμπόν 31 στους χώρους του Γκραν Παλέ. Μαζί και την ομάδα των επιδέξιων εργατριών. Οι οποίες κόβουν, τρυπώνουν, ράβουν, καρφιτσώνουν και τελειοποιούν με τα χέρια τους ό,τι ο μετρ έχει σκιτσάρει στο χαρτί.

ΠΕΡΦΟΡΜΑΝΣ. Η ετοιμασία ενός χειροποίητου ρούχου ανήκει φυσικά σε μια παραδοσιακή συνθήκη. Ο Λάγκερφελντ την αξιοποίησε σε είδος περφόρμανς καθώς τα επιδέξια «μικρά χέρια» (οι θρυλικές «petites mains») της ομάδας του συνέχιζαν να κάνουν τη δουλειά τους αποκαλύπτοντας στους θεατές της παρουσίασης την τελετουργία της δημιουργίας ενός ενδύματος. Αυτό που κρατάμε λοιπόν από αυτήν την ερεθιστική για την επιθυμία επίδειξη δεν περιορίζεται στο ρηχό συμπέρασμα της αγοραστικής δύναμης ολίγων ικανών να αποκτήσουν τέτοια αντικείμενα. Η μετεγκατάσταση του εργαστηρίου ραπτικής σε έναν εκθεσιακό χώρο επιδέξιων τεχνιτριών έγινε για να αντιληφθούμε την πρόοδο μέσα από το «νοήμον» χέρι. Τα εξασκημένα δάκτυλα των κυριών του ατελιέ, άλλοτε πάνω στην κούκλα ραπτικής, άλλοτε πάνω στο ύφασμα ή στο σώμα του μοντέλου, εντόπιζαν με το άγγιγμά τους το όριο της ύλης που μετατρέπεται σε σχήμα και δένει με το σώμα. Στην κίνηση χέρι-καρπός-πήχης τα «μικρά χέρια» υπολογίζουν το αντικείμενο της δουλειάς τους, εφαρμόζοντας το ήρεμο πνεύμα της ελάχιστης αναγκαίας δύναμης προκειμένου να δημιουργήσουν το εξαίσιο αποτέλεσμα της μακρόχρονης διαδικασίας. Για άλλη μια συλλογή ο Λάγκερφελντ επιβεβαίωσε την άποψη της ίδιας της Κοκό Σανέλ: «Η ραπτική δεν είναι θέατρο και η μόδα δεν είναι τέχνη. Είναι τεχνική».