Αναψε πράσινο για το τζαμί στον Βοτανικό

Νέο μήνυμα υπέρ της ελευθερίας των θρησκευτικών πεποιθήσεων αποτελεί η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για τη συνέχιση των προπαρασκευαστικών εργασιών για την κατασκευή του ισλαμικού τεμένους στην περιοχή του Βοτανικού του Δήμου Αθηναίων.

Για δεύτερη φορά οι δικαστές του αρμόδιου τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας είπαν «όχι» σε 111 κατοίκους της περιοχής του Ελαιώνα που είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη επιχειρώντας να σταματήσουν την κατασκευή του τεμένους.

Την πρώτη φορά οι προσφεύγοντες είχαν διατυπώσει συνταγματικές ενστάσεις για την κρατική χρηματοδότηση του τεμένους, ενώ με τη δεύτερη προσφυγή τους ζητούσαν να ακυρωθεί ως αντισυνταγματική και παράνομη η δημοπράτηση του επίδικου έργου.

Με την απόφασή τους αυτή οι δικαστές του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου επιτρέπουν τη συνέχιση των προπαρασκευαστικών εργασιών για την κατασκευή του ισλαμικού τεμένους που αποσκοπεί στην κάλυψη των θρησκευτικών αναγκών των μουσουλμάνων που διαμένουν στην Αττική.

Σύμφωνα με τον υπάρχοντα σχεδιασμό, η ανέγερση του τεμένους προβλέπεται να γίνει σε έκταση 17 στρεμμάτων, εκεί όπου βρίσκεται σήμερα το παλιό συνεργείο αυτοκινήτων του Πολεμικού Ναυτικού, στην περιοχή του Ναυτικού Οχυρού στον Βοτανικό.

Η συνολική του έκταση προβλέπεται να είναι 850 τετραγωνικά μέτρα και η χωρητικότητά του 350 ατόμων – 300 άνδρες και 50 γυναίκες.

Το νομικό πλαίσιο

Οι δικαστές που έκριναν την υπόθεση αυτή, η οποία συνδέεται τόσο με την ισότητα των πολιτών όσο και με τη συνταγματικά κατοχυρωμένη ελευθερία εκδήλωσης των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων, απέρριψαν ως αβάσιμους όλους τους ισχυρισμούς των πολιτών που ζήτησαν δικαστική προστασία βάλλοντας κατά της δημοπράτησης του έργου.

Το Δ’ Τμήμα του ΣτΕ (με πρόεδρο τον αντιπρόεδρο του Δικαστηρίου Δημοσθένη Πετρούλια και εισηγήτρια την πάρεδρο Ουρανία Νικολαράκου) στο σκεπτικό της απόφασής του επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι για την ανέγερση των ναών και των λατρευτικών χώρων δεν απαιτείται να τηρείται η διαδικασία εκτίμησης των επιπτώσεων στο περιβάλλον. Αντίθετα, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η ανέγερση τέτοιων χώρων δεν συνιστά επιδείνωση του περιβάλλοντος ή ρύθμιση μη συμβατή με τον πολεοδομικό σχεδιασμό, όπως υποστήριζαν στις προσφυγές τους οι 111 κάτοικοι της περιοχής.

Επιπλέον, οι σύμβουλοι της Επικρατείας τονίζουν ότι μέσα σε χώρους που έχουν χαρακτηριστεί ως χώροι «κοινωνικών και πολιτιστικών λειτουργιών σε ποσοστό μέχρι 5%» μπορεί να αναγείρονται ναοί και λατρευτικοί χώροι.

Συνεχίζουν, δε, πως ούτε η ανέγερσή τους αντιβαίνει στον νέο Οικοδομικό Κανονισμό. Ωστόσο, η τήρηση ή όχι των όρων δόμησης μπορεί να ελεγχθεί σε επόμενο στάδιο και συγκεκριμένα όταν φτάσει η ώρα για την έκδοση της οικοδομικής άδειας.

Νομικοί επισημαίνουν πως «εκ του νόμου και σε εκείνο το στάδιο θεωρητικά οι κάτοικοι έχουν το δικαίωμα να προσφύγουν εκ νέου στη Δικαιοσύνη, αλλά δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε πως οι ήδη απορριπτικές αποφάσεις που έχει εκδώσει το Συμβούλιο της Επικρατείας αποτελούν πιλότο και για το μέλλον».

Από το 2014 η Ολομέλεια του ΣτΕ κατά πλειοψηφία είχε κρίνει συνταγματικό το νομοθετικό πλαίσιο (Νόμοι 3512/2006 και 4014/2011) για την κατασκευή, διοίκηση, διαχείριση και συντήρηση του ισλαμικού τεμένους.

Οι αρχές της ισότητας

Οι δικαστές τότε είχαν ψηφίσει θετικά υπέρ του τεμένους με το σκεπτικό ότι η κατασκευή του δεν παραβιάζει τις αρχές της ισότητας και της ελευθερίας εκδήλωσης θρησκευτικών πεποιθήσεων.

Αντίθετα, η πλειοψηφία των ανώτατων δικαστικών λειτουργών είχε ταχθεί με την άποψη ότι με τη δημιουργία του τεμένους εξασφαλίζεται για τους μουσουλμάνους της Αττικής η συνταγματικά προβλεπόμενη ελευθερία εκδήλωσης των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων.

Κατά τους ίδιους, μάλιστα, με το νομοθετικό πλαίσιο που έκριναν την πρώτη φορά «εισάγεται συνολική ρύθμιση με σκοπό να παρασχεθεί η δυνατότητα στους μουσουλμάνους που ζουν στην Αττική να ασκούν τα λατρευτικά τους καθήκοντα κατά τρόπο σύμφωνο με το γενικό δημόσιο συμφέρον».

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι στη Δικαιοσύνη, εκτός από τους 111 κατοίκους, είχε προσφύγει αρχικά και ο μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ, αλλά κατά τη διάρκεια της συζήτησης στο ακροατήριο δεν παραστάθηκε κανένας πληρεξούσιος δικηγόρος ως νομικός εκπρόσωπός του, με αποτέλεσμα η δική του αίτηση ακύρωσης να απορριφθεί ως ανομιμοποίητη από το ΣτΕ.