Ευτέρπη Κουτζαμάνη: Τελευταία αγόρευση με αιχμές

Τη δική της παρακαταθήκη, απόσταγμα της σαραντάχρονης και πλέον διαδρομής της στη Δικαιοσύνη, θέλησε να αφήσει η εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ευτέρπη Κουτζαμάνη, την τελευταία ημέρα της υπηρεσίας της, λίγες μόνο ώρες πριν από την έξοδό της από το Σώμα, λόγω συμπληρώσεως ορίου ηλικίας.

Η Ευτέρπη Κουτζαμάνη, κάνοντας ουσιαστικά έναν απολογισμό της θητείας της με επίκεντρο όμως όσα συμβαίνουν αυτόν τον καιρό στον χώρο της Δικαιοσύνης, έκλεισε πίσω της την πόρτα στο Θέμιδος Μέλαθρον με σαφείς αιχμές για παρεμβάσεις στον χώρο της Δικαιοσύνης.

«Αισθάνομαι την ανάγκη να επισημάνω ότι θλίβομαι γιατί παρατηρούνται το τελευταίο διάστημα προσπάθειες που πλήττουν τη θεσμική ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και το κύρος αυτής» επισήμανε στην τελευταία τοποθέτησή της ως εν ενεργεία εισαγγελέας του Αρείου Πάγου.

Με μια γραπτή δήλωσή της η απερχόμενη εισαγγελέας του Αρείου Πάγου – η πρώτη γυναίκα που ανέβηκε σε εισαγγελική έδρα και έφτασε μέχρι το τελευταίο σκαλοπάτι της ιεραρχίας – θέλησε για τελευταία φορά υπό το βάρος του θεσμικού της ρόλου, που υπηρέτησε επί τριετία, να απευθυνθεί στους νεότερους συναδέλφους της προσδιορίζοντας τις αυτονόητες συντεταγμένες των ορίων της άσκησης των καθηκόντων τους, αποκρούοντας τέτοια φαινόμενα παρεμβάσεων.

«Απέναντι σ’ αυτά τα φαινόμενα οι δικαστικοί λειτουργοί έχουν την αποκλειστική ευθύνη να κρατούν τη Δικαιοσύνη ανεξάρτητη και ελεύθερη και να αποκρούουν τις προσπάθειες αυτές. Και θα τις αποκρούουν ευχερώς εάν έχουν κάνει βίωμά τους την απονομή του δικαίου και εάν έχουν ταυτίσει την ψυχή τους και το είναι τους με την ανεξαρτησία τους ως δικαστικών λειτουργών» ανέφερε χαρακτηριστικά η εισαγγελέας, η οποία ξέρει καλά πως οι έννοιες αυτές μπορεί να ακούγονται θεωρητικές, αλλά δεν είναι, καθώς συνδέονται με την ουσιαστική απονομή του δικαίου. Και υπενθύμισε το αυτονόητο, ότι «οι θεσμοί δεν είναι αυτομάτως ισχυροί από μόνοι τους, αλλά παίρνουν το ύψος των ανθρώπων που τους κουβαλούν στην πλάτη τους».

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ. Η αλήθεια είναι πως δεν είναι η πρώτη φορά που η απερχόμενη εισαγγελική λειτουργός προχώρησε σε μια τέτοια κίνηση. Πριν από λίγους μήνες, στην τελευταία Γενική Συνέλευση της Ενωσης Εισαγγελέων Ελλάδος, παρέδωσε με την τοποθέτησή της «μαθήματα ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης», που αποτελεί τον πυρήνα της λειτουργίας του κράτους.

Παράλληλα, από τότε έστειλε ένα σαφές μήνυμα προς την εκτελεστική εξουσία που το νόημά του ήταν το εξής: αφήστε τη Δικαιοσύνη ανεξάρτητη να επιτελέσει το έργο της, μακριά από εμφανείς ή αφανείς παρεμβάσεις.

Δεν είναι τυχαίο ότι η βαρυσήμαντη ομιλία της εισέπραξε το πιο θερμό χειροκρότημα των συναδέλφων της που την επευφημούσαν και κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής της. Ηταν η επιβεβαίωση πως τα λόγια της δεν είχαν θεωρητική σημασία για τους εισαγγελείς όλων των βαθμίδων που βρίσκονταν στην αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου της Αθήνας.

Οπως τόνισε η Κουτζαμάνη σε μια αποστροφή του λόγου της σε εκείνη την ομιλία που είχε προκαλέσει αίσθηση, η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και των δικαστικών λειτουργών δεν είναι άνευ άλλου δεδομένη.

«Οι παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν σε φαλκίδευση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης είναι είτε εξωτερικοί και άσχετοι με τη Δικαιοσύνη είτε εσωτερικοί, δηλαδή παράγοντες που έχουν σχέση με τους ίδιους τους δικαστικούς λειτουργούς. Στην πρώτη κατηγορία μπορεί να περιληφθούν βούληση και προσπάθειες εμφανείς ή αφανείς των άλλων δύο λειτουργιών, και κυρίως της εκτελεστικής, αλλά και των κομμάτων και του Τύπου να απονευρώσουν τη Δικαιοσύνη με σκοπό να την καθιστούν θεραπαινίδα τους, προκειμένου να επιτύχουν διάφορους πολιτικούς στόχους, άσχετους με την απονομή του δικαίου» είχε πει η εισαγγελέας του Αρείου Πάγου.

«ΤΟ ΚΥΡΟΣ ΚΑΤΑΚΤΑΤΑΙ». Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ευτέρπη Κουτζαμάνη, αφού ευχαρίστησε το σύνολο του Τύπου, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, για την αντικειμενική, όπως τονίζει, κάλυψη των θεμάτων της Δικαιοσύνης, τονίζει ότι η ίδια απέφυγε επιμελώς να απαντήσει σε συγκεκριμένα, αναληθή δημοσιεύματα για λόγους προστασίας της θεσμικής θέσης. «Προτίμησα να μην απαντήσω ούτε να στείλω εξώδικα ούτε να υποβάλω μηνύσεις, αλλά να σιωπήσω για να προστατεύσω το κύρος μου ως εισαγγελικής λειτουργού, διότι πιστεύω ότι το κύρος του δικαστικού λειτουργού δεν κατοχυρώνεται με μηνύσεις ή εξώδικα, αλλά κατακτάται από προσωπική στάση και πολιτεία του καθενός και δεν χαρίζεται ως δώρο από κατοχή μιας δημόσιας θέσης».

Το τιμόνι της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου αναλαμβάνει από σήμερα η Ξένη Δημητρίου – Βασιλοπούλου.