Aπό το παγκάκι στο Κατάστρωμα

Ο Κωστής Μαραβέγιας είναι για την ελληνική μουσική ό,τι υπήρξε πριν από καμιά δεκαπενταριά χρόνια το ξίδι μπαλσάμικο για την ελληνική κουζίνα. Με γεύση ολίγον εξωτική, αρκετά παιχνιδιάρικη, έντονη αλλά δύσκολη ως προς την κατηγοριοποίηση, ξινή αλλά και γλυκιά συγχρόνως. Το βασικό κοινό όμως του δημοφιλούς τραγουδοποιού και του διάσημου προϊόντος της Μόντενα είναι ότι, αφού γνώρισε εξαιρετική επιτυχία, δίχασε το κοινό σε αυτούς που τον (το) αγαπούν και σε αυτούς που αγαπούν να τον (το) μισούν. Συχνή συνθήκη όσον αφορά την επικοινωνιακή σχέση (μιλάμε για τον καλλιτέχνη) που, τελικά, συναθροίζει και τους μεν και τους δε σε ένα μεγάλο σύνολο που αποτυπώνει, αν μη τι άλλο, τη δύναμή του – το impact όπως λένε στη γλώσσα της show business – στον κόσμο.

Το πιο πρόσφατο περιστατικό αυτής της αντιφατικής σχέσης είναι η κυκλοφορία του τραγουδιού «Kommasusu» το οποίο περιλαμβάνεται στο καινούργιο του CD «Κατάστρωμα». Ενα easy listening κομμάτι που, κατά τον δημιουργό του, απευθύνεται στον νεοαριστερό ψηφοφόρο. Ιδού οι στίχοι: «Ηρθες από τ’ αριστερά, μουλωχτά, πονηρά, για να πάρεις την πρωτιά, να σαι με τους δυνατούς, να νικήσεις τους κακούς / Μπήκατε πολύ μαζί, αγκαζέ με βιολιά, μα η βάρκα ήταν μικρή και καθήσατε μαζί, στη μια μεριά, στη σειρά και η βάρκα μπάταρε δεξιά / Να μην ξεχάσουμε, τον εαυτό μας να αλλάξουμε, παιδιά, πριν να αλλάξουμε τον κόσμο αυτό που δεν αλλάζει έτσι απλά / Αχ νεολαία μου, το κόμμα σου σού κομματιάζει τα φτερά, δεν είναι ο ήλιος σου, η ελπίδα αυτή που έρχεται ξανά / Καπετάνιος στη στεριά, τι ντροπή, τι ζημιά να τα κάνεις θάλασσα μόλις έρθει το ρευστό, πάρ’ το πάλι δεξιά / Εχει πλάκα αυτή η ζωή, τι γιατί, σαν τον άνεμο κι εσύ, σαν τον άνεμο κι εγώ, αχ καλό, το φυσάμε και οι δυο».

Αυτούς τους στίχους οι ταλιμπάν του πληκτρολογίου τούς εξέλαβαν ως προσωπική επίθεση στον Πρωθυπουργό. Και το πάρτι άρχισε. Διαπρύσιες ή δηλητηριώδεις ειρωνικές αναρτήσεις που αρχίζουν «χώνοντάς τα» στον Μαραβέγια και καταλήγουν στους «Παραιτηθείτε». Με εμφυλιοπολεμικό λανγκάζ, περισσότερο προς αλίευση like. Εξάλλου αυτό μοιάζει να είναι το δεύτερο ημίχρονο ενός ματς που άρχισε τον Δεκέμβριο του 2014, τις ημέρες των διαδηλώσεων μνήμης για τον Γρηγορόπουλο και αλληλεγγύης προς τον Ρωμανό, όταν ο τραγουδοποιός είχε γράψει στον προσωπικό του λογαριασμό: «Θερμή παράκληση να καθαριστούν τα παγκάκια της Αθήνας από τα χημικά και τις μολότοφ. Θέλω να βγω με το κορίτσι μου σήμερα που ‘ναι Κυριακή, να τη φιλήσω σε παγκάκι». Τότε χαρακτηρίστηκε ως «απολιτίκ» ή «νεοφιλελεύθερος», ενώ ο ίδιος ομολογεί ότι για μήνες μετά βίωνε έναν κομματικό ρατσισμό που έφτασε ακόμη και σε (ιντερνετικές) απειλές κατά της ζωής του. Πριν ακόμη και από αυτό είχε καλλιεργηθεί η καχυποψία για το πώς πήρε μια σειρά εκπομπών στην ΕΡΤ που του επέτρεψαν να ταξιδέψει στις χώρες της Μεσογείου ανιχνεύοντας το μουσικό τους στίγμα.

Στην πραγματικότητα, μου φαίνεται ότι αυτό που κάποιοι δεν συγχωρούν στον Μαραβέγια και σε άλλους της καλλιτεχνικής του «παρέας» (όπως η Μόνικα, με την οποία είχε και ερωτική σχέση) είναι ότι, παρά την επιτυχία και την επιδραστικότητά τους στη νεολαία, δεν στήριξαν ποτέ, είτε ξεκάθαρα με δηλώσεις τους είτε υπαινικτικά με στίχους τους, την παραδοσιακή ή τη συριζαϊκή Αριστερά. Ούτε επένδυσαν στο αντιμνημονιακό κίνημα. Ή το ότι είναι εκφραστές μιας εναλλακτικής αστικής κουλτούρας που κερδίζει ολοένα έδαφος και διαχειρίζεται με αποστασιοποίηση το πολιτικό της στίγμα. Ή το ότι βρήκαν τρόπο να διαπλατύνουν εντυπωσιακά τη στενωπό ανάμεσα στο λεγόμενο έντεχνο και το ποπ τραγούδι. Και αυτό το in between τούς μπερδεύει. Ή κάτι ακόμη πιο υπαρξιακό, η απενοχοποίηση της χαράς που επέβαλε στις live εμφανίσεις του ο καλλιτέχνης. Για τους γραμμιτζήδες της μουσικής ψυχαγωγίας που δεν έχουν ακόμη απεξαρτηθεί από τα κομματικά φεστιβάλ, το να χορεύουν, να τραγουδούν και να ενθουσιάζονται πέντε χιλιάδες άτομα που δεν εντάσσονται στο «λαϊκοπόπ» με το «Πιο χαμηλά Λόλα» είναι κάπως ανεξήγητο. Ή, στην τελική, μπορεί να ενοχλεί το ότι κυκλοφορεί παντού με σπαστό ποδήλατο.

Ωστόσο και παρά την πολιτική του στοχοποίηση, ο Κωστής Μαραβέγιας έχει προσωπικές καταβολές στην Αριστερά και οικογενειακές στο ΠΑΣΟΚ. Εχει παίξει σε πολιτικά φεστιβάλ και ακτιβιστικές εκδηλώσεις, συμμετείχε ενεργά στο κίνημα της Γένοβας και πριν από λίγους μήνες συνεργάστηκε με τον Μανού Τσάο (είδωλο της μουσικής του νιότης) για την ηχογράφηση ενός τραγουδιού του οποίου τα έσοδα διατίθενται υπέρ των προσφύγων.

Γεννήθηκε στο Αγρίνιο τη χρονιά της Μεταπολίτευσης, στα δεκαοκτώ του πήγε στην Ιταλία για να σπουδάσει Πληροφορική, αλλά σύντομα αφοσιώθηκε στη μουσική. Εκανε την πρώτη του επαγγελματική εμφάνιση στην Ελλάδα το 2004 στην περιοδεία του Διονύση Σαββόπουλου, δούλεψε αρχικά ως ακορντεονίστας και έκανε αίσθηση στις σόλο παραστάσεις του με έναν ήχο που συνδύαζε μια ποικιλία στοιχείων από το βαλκανικό ποπ μέχρι την ιταλική καντάδα. Η συνταγή έδεσε από μόνη της γύρω στο 2010 όταν, από το πουθενά, άρχισαν όχι μόνο να ξεπουλάνε οι συναυλίες του, αλλά να δημιουργείται και ο πυρήνας των, θα λέγαμε, «μαραβεγίτσων». Κορίτσια που ουρλιάζουν, αγόρια που χορεύουν, ζευγάρια που φιλιούνται, άνθρωποι με πολύχρωμα ρούχα που περνάνε καλά. Ε, όλα αυτά μπορεί και να είναι ανεπίτρεπτα για τους θεματοφύλακες της καλλιτεχνικής και κομματικής μίρλας ή του λαϊκότροπου νταλκά.