Ξανάρχονται τα λουκέτα για όσους φοροδιαφεύγουν συστηματικά

Τον Ιούλιο του 2010, ο τότε υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου είχε ανακοινώσει την ύπαρξη μαύρης λίστας με εκατό νυχτερινά κέντρα, μπαρ και εστιατόρια τα οποία είχαν κατ’ επανάληψη εντοπιστεί από το ΣΔΟΕ να μην εκδίδουν αποδείξεις. Για δέκα από αυτά μάλιστα επιβλήθηκε αναστολή λειτουργίας για επτά ημέρες, ενώ η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών είχε προαναγγείλει απανωτά τέτοια χτυπήματα στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής.

Λίγες εβδομάδες νωρίτερα είχαν τροποποιηθεί οι διατάξεις νόμου οι οποίες ίσχυαν από το 1997 για την επιβολή λουκέτου σε επαγγελματικές εγκαταστάσεις μετά τη διαπίστωση παραβάσεων φοροδιαφυγής και οι οποίες έμεναν – όπως και σήμερα οι νέες διατάξεις – στα χαρτιά. Το μπαράζ λουκέτων και οι μαύρες λίστες αποδείχθηκαν τότε ένα απλό πυροτέχνημα.

Εξι χρόνια μετά, τα λουκέτα στα καταστήματα επιστρατεύονται και πάλι. Αυτή τη φορά προκειμένου να αντιμετωπιστεί όχι μόνο η φοροδιαφυγή, η οποία ζει και βασιλεύει, αλλά και για να αντιμετωπιστεί η νομοθετική αστοχία μείωσης των προστίμων σε εντυπωσιακά χαμηλά επίπεδα. Πέρυσι οι δανειστές πίεσαν και η κυβέρνηση αποδέχθηκε δραστική μείωση των προστίμων για μη έκδοση αποδείξεων.

ΠΡΟΣΤΙΜΑ – ΧΑΔΙ. Για να γίνει αντιληπτό τι ισχύει σήμερα, ένα παράδειγμα αποκαλύπτει το μέγεθος του προβλήματος και εξηγεί γιατί πολλοί επιτηδευματίες θεωρούν συμφέρουσα από πολλές απόψεις τη μη έκδοση απόδειξης. Ας υποθέσουμε ότι κλιμάκιο ελεγκτών μπαίνει σε καφετέρια και διαπιστώνει ότι δεν έχουν εκδοθεί δέκα αποδείξεις στις οποίες αντιστοιχεί ΦΠΑ 32 ευρώ. Το πρόστιμο το οποίο πρέπει να βεβαιώσει είναι 16 ευρώ ή το ήμισυ του αναλογούντος ΦΠΑ.

Με την πληρωμή των 16 ευρώ, ο καταστηματάρχης «καθαρίζει» και εάν ξαναπιαστεί από τους ελεγκτές να μην έχει εκδώσει αποδείξεις θα του επιβληθεί ανάλογο πρόστιμο. Αν ο ΦΠΑ που αναλογεί στις αποδείξεις που εκδόθηκαν τη δεύτερη φορά είναι 20 ευρώ, το πρόστιμο θα είναι 10 ευρώ.

Ακόμα πιο εντυπωσιακό μάλιστα είναι το γεγονός ότι, με βάση τις ισχύουσες διατάξεις, ελεγκτές οι οποίοι διαπιστώνουν μη έκδοση αποδείξεων σε επαγγελματίες που δεν υπάγονται σε καθεστώς ΦΠΑ, όπως για παράδειγμα οι γιατροί, δεν μπορούν να επιβάλουν κανένα χρηματικό πρόστιμο. Ετσι ορίζει ο νόμος. Πρόστιμα επιβάλλονται μόνο για μη έκδοση αποδείξεων για την πώληση προϊόντων ή την παροχή υπηρεσιών στα οποία επιβάλλεται ΦΠΑ.

Στο υπουργείο Οικονομικών, μετά την ψήφιση των διατάξεων και την αποκάλυψη του τεράστιου παραθύρου φοροδιαφυγής που άνοιξαν τα πρόστιμα – χάδια, η πολιτική ηγεσία έχει αντιληφθεί το μέγεθος του προβλήματος. Μάλιστα, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Τρύφων Αλεξιάδης έχει προαναγγείλει επανεξέτασή τους. Μέχρι να επανεξεταστεί το θέμα και να υπάρξουν αλλαγές (εάν υπάρξουν), ο γενικός γραμματέας Δημοσίων Εσόδων Γιώργος Πιτσιλής σχεδιάζει να λάβει συμπληρωματικά μέτρα για την αντιμετώπιση του νέου κύματος μη έκδοσης αποδείξεων.

ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΜΕΤΡΑ. Οπως δήλωσε χθες, ύστερα από σύσκεψη με τους παραγωγικούς φορείς, με εγκύκλιο η οποία θα εκδοθεί τις επόμενες ημέρες θα ενεργοποιούνται αδρανείς διατάξεις νόμου για την επιβολή αναστολής λειτουργίας επαγγελματικών εγκαταστάσεων. Οι ελεγκτικές υπηρεσίες δεν θα επιβάλλουν κλείσιμο καταστημάτων ακόμα και για τριάντα ημέρες, όπως προβλέπει ο νόμος, με την πρώτη παράβαση, αλλά θα δίνουν και μια δεύτερη ευκαιρία. Ωστόσο, εάν διαπιστωθεί ότι συνεχίζουν να φοροδιαφεύγουν, τότε θα μπαίνει λουκέτο για 48 ώρες. Η ίδια διαδικασία θα ακολουθείται σε όσους παρεμποδίζουν τον έλεγχο.

Παράλληλα η ΓΓΔΕ προωθεί τη δημιουργία μαύρης λίστας επιτηδευματιών στους οποίους καταγράφονται μεγάλες αποκλίσεις τζίρου τις ημέρες του ελέγχου σε σχέση με τις υπόλοιπες. Τέτοιες διαπιστώσεις θα ενεργοποιούν διαδικασίες τακτικού ελέγχου.