Μαρξιστής, οικονομολόγος και ιδιαίτερα λαοφιλής

Ο πιο δημοφιλής πολιτικός στην Ισπανία είναι ένας 30χρονος μαρξιστής οικονομολόγος που θέλει την κατάργηση της μοναρχίας και πιστεύει ότι ο καπιταλισμός τελικά θα καταρρεύσει υπό το βάρος των αντιφάσεών του.

Πρόκειται για ένα περίεργο αποτέλεσμα που κάνει ακόμα και τον ίδιο τον Αλμπέρτο Γκαρθόν να απορεί. «Κάτι συμβαίνει στη χώρα όταν κάποιος σαν κι εμένα – ένας κομμουνιστής που δεν θέλει τον βασιλιά – αναδεικνύεται ως ο δημοφιλέστερος πολιτικός στις δημοσκοπήσεις», λέει ο επικεφαλής της Ενωμένης Αριστεράς.

Αυτού του είδους η αναταραχή στην ισπανική πολιτική ζωή αναμένεται να εκφρασθεί και στις εκλογές της ερχόμενης Κυριακής. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η συμμαχία Podemos και Ενωμένης Αριστεράς, η Unidos Podemos (Μαζί Μπορούμε), δύναται να κερδίσει ακόμα και το 25% των ψήφων. Αυτό σημαίνει ότι θα αναδειχθεί στη δεύτερη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική παράταξη μετά το Λαϊκό Κόμμα, εξωθώντας στην τρίτη θέση τους Σοσιαλιστές και βάζοντας σοβαρές υποψηφιότητες για να αναλάβει τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης που ούτως ή άλλως θα είναι πολυκομματική.

«Δεν πρόκειται να έχουμε μια επανάληψη των εκλογών του Δεκεμβρίου, από τις οποίες δεν έγινε δυνατόν να σχηματισθεί κυβέρνηση», λέει ο Γκαρθόν σε συνέντευξή του στους «Financial Times». «Πρόκειται για μια νέα εκλογική αναμέτρηση που μπορεί να αλλάξει το πολιτικό σκηνικό. Αυτή τη φορά έχουμε μια πραγματική ευκαιρία να κυβερνήσουμε».

Η γοργή ενίσχυση της Unidos Podemos οφείλεται σημαντικά στον Γκαρθόν, έναν νεαρό, πολύ ενημερωμένο πολιτικό, ο οποίος έχει απήχηση στους απογοητευμένους νεαρούς ψηφοφόρους. Την ίδια ώρα δεν προκαλεί τον έντονο ανταγωνισμό που φαίνεται να απευθύνεται στον επικεφαλής του Podemos Πάμπλο Ιγκλέσιας.

Η τελευταία δημοσκόπηση του κρατικού ερευνητικού ινστιτούτου CIS δείχνει ότι ο Γκαρθόν είναι ο πιο δημοφιλής ηγέτης κόμματος στην Ισπανία, πολύ πιο πάνω σε ποσοστά από τον πρωθυπουργό Μαριάνο Ραχόι και τον Πάμπλο Ιγκλέσιας του Podemos.

Γκαρθόν και Ιγκλέσιας τα πάνε καλά στο πλαίσιο της προεκλογικής τους συνεργασίας έχουν όμως αρκετά διαφορετικές προσωπικότητες και διαφορετικά στυλ. Ο Ιγκλέσιας είναι ένας ρήτορας γεμάτος πάθος που απευθύνεται στα συναισθήματα των ακροατών του, ενώ ο Γκαρθόν, ο οποίος έχει δημοσιεύσει βιβλία για την πρόσφατη οικονομική κρίση στην Ισπανία, προτιμά μια πιο ήπια και συχνά διδακτική προσέγγιση.

Υπάρχουν και ιδεολογικές διαφορές. «Εμείς είμαστε πιο ορθόδοξοι», εξηγεί ο Γκαρθόν. «Συνεχίζουμε να πιστεύουμε στην ταξική πάλη και στο ότι ο καπιταλισμός είναι ένα οικονομικό σύστημα το οποίο πρέπει να ξεπεράσουμε. Εκείνοι (το Podemos) είναι μεταμαρξιστές. Εχουμε όμως την ίδια τροχιά, τις ίδιες ρίζες».

Με εκλογικούς όρους, η συμμαχία με το Podemos έχει νόημα. Ενα από τα περίεργα του εκλογικού συστήματος είναι ότι τιμωρεί τα μικρότερα κόμματα όπως την Ενωμένη Αριστερά του Γκαρθόν, στην οποία συμμετέχει και το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ισπανίας. Στις εκλογές του Δεκεμβρίου, η Izquierda Unida συγκέντρωσε 4% σε ψήφους, όμως λιγότερο από 1% σε αριθμό εδρών στο Κοινοβούλιο. Συμμετέχοντας σε μια κοινή λίστα τα δύο κόμματα θα μπορέσουν να μεταφράσουν σε περισσότερες έδρες τις ψήφους που θα λάβουν έχοντας πιθανότατα την ευκαιρία να αντικαταστήσουν τους Σοσιαλιστές ως το μεγαλύτερο κόμμα της ισπανικής Αριστεράς. Ομως για να κυβερνήσουν ο Ιγκλέσιας και ο Γκαρθόν χρειάζονται τη συνεργασία των Σοσιαλιστών, οι οποίοι θα βρεθούν μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα, δηλαδή να συμμαχήσουν με τον δεξιό Ραχόι ή με τον νέο αντίπαλό τους στα αριστερά.

«Οι Σοσιαλιστές θα είναι το κλειδί», παραδέχεται ο Γκαρθόν. «Εάν οι Σοσιαλιστές επιτρέψουν στο Λαϊκό Κόμμα να κυβερνήσει, θα χαρούν οι μεγαλοεπιχειρηματίες. Ομως τότε για το Σοσιαλιστικό Κόμμα θα έχει αρχίσει η πορεία αποσύνθεσης. Η κοινωνική τους βάση δεν θα καταλάβει ποτέ μια τέτοια απόφαση». Σύμφωνα με τον νεαρό οικονομολόγο, μια κυβέρνηση με επικεφαλής την Unidos Podemos δεν θα προωθήσει ακραία μέτρα ή μια άμεση αλλαγή στο κοινωνικό και οικονομικό μοντέλο της Ισπανίας. «Ξέρουμε ότι ο καπιταλισμός δεν ανατρέπεται εν μια νυκτί». Αντίθετα, λέει, στοχεύουν στη δημιουργία 300.000 θέσεων εργασίας μέσω προγράμματος δημοσίων έργων που θα χρηματοδοτηθεί από την αύξηση του φόρου εισοδήματος και την κατάργηση των φοροαπαλλαγών στις επιχειρήσεις. «Δηλαδή, κλασικά σοσιαλδημοκρατικά μέτρα», προσθέτει.