Οταν ο Βέντερς ήταν πανίσχυρος

«Παρίσι – Τέξας» / «Τα φτερά του έρωτα»: Οι επανεκδόσεις παλαιότερων ταινιών, για εμάς τους πιστούς της μεγάλης οθόνης, μοιάζουν με τις συναντήσεις φίλων μακρινών. Κάποιες φορές είναι όπως τους θυμάσαι. Κάποιες άλλες πάλι όχι – ο χρόνος και η απόσταση έχουν αλλάξει και τους δυο σας για τα καλά. Το εντυπωσιακό λοιπόν με αυτές τις δύο υπέροχες ταινίες του Βέντερς είναι ότι με τον χρόνο μεγαλώνουν μαζί σου – και μεγαλώνουν όμορφα. Να οφείλεται άραγε σ’ αυτό η μεγάλη κατρακύλα του σκηνοθέτη από το ’90 και μετά; Πιθανόν.

Στο βραβευμένο με Χρυσό Φοίνικα «Παρίσι – Τέξας» του 1984, η φιγούρα του Χάρι Ντιν Στάντον περιπλανιέται από το Μεξικό προς την Αγρια Δύση. Δείχνει βαθιά εσωστρεφής, σε βαθμό αυτισμού. Το μόνο που τον καθοδηγεί είναι η ακατανίκητη επιθυμία του να ξαναβρεί την οικογένειά του: τη νεαρή γυναίκα του Τζέιν (μια υπέροχη Ναστάζια Κίνσκι), της οποίας τη ζωή θεωρεί ότι έχει θέσει σε κίνδυνο λόγω της παθολογικής του ζήλειας, και τον επτάχρονο γιο του Χάντερ. Μια βραδυφλεγής ιστορία (κοινός τόπος στις δουλειές του Σαμ Σέπαρντ, σε σενάριο του οποίου βασίστηκε το φιλμ), εκ της οποίας όμως αναδύεται η μυθική διάσταση του αμερικανικού τοπίου, μια διάσταση που μονάχα το βλέμμα ενός εκστασιασμένου (βλέπε «ευρωπαίου») επισκέπτη μπορούσε να «αιχμαλωτίσει» στο σελιλόντ. Γιατί μπορεί η ιστορία να λαμβάνει χώρα στο 1984, ο χρόνος όμως στο «Παρίσι – Τέξας» φαντάζει ρευστός, αχανής. Οπως συμβαίνει στα παραμύθια.

Ακολούθως, ο Βέντερς επέστρεψε το 1987 με τα «Φτερά του έρωτα», όπου και εδώ όλα ξεκινούν από την εμμονή ενός ερωτευμένου και μοναχικού ήρωα. Η διαφορά εδώ είναι πως ο Μπρούνο Γκανς δεν είναι άνθρωπος αλλά άγγελος: Στους δρόμους ενός ταλαιπωρημένου, μεταπολεμικού Βερολίνου τριγυρίζουν διάφοροι από δαύτους, ντυμένοι με καμπαρντίνες όπως στα παλιά φιλμ νουάρ. Αόρατοι από τους ανθρώπους, οι άγγελοι στα «Φτερά του έρωτα» παρατηρούν, αφουγκράζονται και δεν επεμβαίνουν. Είναι μάρτυρες – αποτελούν όμως και μια αντανάκλαση της μοναξιάς του ίδιου του Θεού που δημιούργησε τα πάντα, αλλά δεν είχε κανέναν να μοιραστεί αυτή τη δημιουργία στο σύνολό της. Ομως ένας εκ των αγγέλων ερωτεύεται μια θνητή ακροβάτισσα. Επιθυμεί να γίνει κι αυτός θνητός προκειμένου να μπορέσει να απολαύσει όλες τις εμπειρίες και τις χαρές της ζωής.  Και πώς να μην ταυτιστείς μαζί του, καθώς αποφασίζει να εγκαταλείψει τη μεταφυσική του υπόσταση για τον έρωτα, για την ηδονή του αγγίγματος αλλά και για να «μπορεί να μπαίνει στο σπίτι του και να ταΐζει τη γάτα του όπως ο Φίλιπ Μάρλοου». Ο δε Πίτερ Φαλκ (από το «Κολόμπο») παίζει τον εαυτό του στην ταινία, αντικατοπτρίζοντας τη γοητεία που ανέκαθεν ασκούσε στον Βέντερς η αμερικανική κουλτούρα.

Σήμερα, αυτά τα δυο φιλμ αποτελούν μαρτυρίες του ταλέντου ενός σκηνοθέτη που εκείνη τη περίοδο βρισκόταν στην κορυφή της δημιουργικότητάς του. Αλλά και ενός σινεμά που σήμερα δείχνει εξαφανισμένο από τις οθόνες σας. Αδράξτε την ευκαιρία.

Βαθμοί: 9

Ο φίλος των συγγραφέων
«Ενας χαρισματικός άνθρωπος»: Η αληθινή ιστορία του Μαξ Πέρκινς, λογοτεχνικού επιμελητή από τα χέρια του οποίου πέρασαν οι Ερνεστ Χέμινγουεϊ, Φράνσις Σκοτ Φιττζέραλντ και Τόμας Γουλφ, και η σχέση του με τον τελευταίο απασχολούν αυτό το φιλμ του Μάικλ Γκράντεϊτζ που παρουσιάστηκε τον περασμένο Φεβρουάριο στο Φεστιβάλ Βερολίνου. Οι Κόλιν Φερθ (Πέρκινς) και Τζουντ Λο (Γουλφ) είναι έξοχοι στους πρώτους ρόλους, οι Λόρα Λίνεϊ και Νικόλ Κίντμαν προσφέρουν ένα όμορφο αντίβαρο και η ανασύσταση εποχής γοητεύει. Περιμένεις όμως κάτι πιο ουσιαστικό απ’ αυτή την – επί της ουσίας – ανάλαφρη αφήγηση.
Βαθμοί: 5

«Παγερή» τρυφερότητα
«Ο κύριος Οβε»: Στριφνός και στριμμένος μισάνθρωπος, ο προσφάτως συνταξιοδοτημένος κύριος Οβε αποπειράται ανεπιτυχώς να αυτοκτονήσει, όταν εμφανίζεται μια οικογένεια που μετακομίζει στο διπλανό του σπίτι. Μια άφιξη η οποία αλλάζει τα σχέδιά του και μετατρέπει το φιλμ σε μια τρυφερή παραβολή πάνω στη ζωή και την ευτυχία, που ενισχύεται από την πρωταγωνιστική παρουσία του εξαιρετικού Ρολφ Λάσκαρντ. Δεν είναι κάτι που δεν έχουμε ξαναδεί, όμως η κριτική ματιά τής ταινίας απέναντι στη βορειοευρωπαϊκή ιδιοσυγκρασία μα και η ανθρωπιά που – κάπως – κατορθώνει να αναδυθεί κερδίζουν αμέσως τον θεατή, δίχως να τον προβληματίζουν βαθιά, ούτε όμως και να τον κοροϊδεύουν. Σπάνιο αυτό το τελευταίο.
Βαθμοί: 5

Love hurts
«Αγάπα με αν τολμάς»: Δυο παιδιά ανταλλάζουν όρκους και μεγαλώνοντας βλέπουν την ερωτική τους επιθυμία να μεταμορφώνεται σε οργή. Παραπαίδι της «Αμελί», γρήγορο και εξίσου παραμυθένιο, δίχως όμως την ανάλογη έμπνευση. Γυρίστηκε το 2003 και βλέπεται ευχάριστα. Με Μαριόν Κοτιγιάρ και Γκιγιόμ Κανέ. 
Βαθμοί: 5

Αποβλάκωση
«Ημέρα Ανεξαρτησίας: Νέα απειλή»: Είκοσι χρόνια μετά την εξωγήινη επίθεση κατά του πλανήτη, τα έθνη της Γης έχουν συνεργαστεί για να φτιάξουν ένα τεράστιο αμυντικό πρόγραμμα προστασίας της ανθρωπότητας – το οποίο και εξολοθρεύεται ολοσχερώς σε αυτήν εδώ τη βαβουριάρικη συνέχεια, όπου οι Τζεφ Γκόλντμπλαμ και Μπιλ Πούλμαν επιστρέφουν (όχι όμως και ο Γουίλ Σμιθ) για να ηγηθούν μιας νέας διαπλανητικής σύρραξης. Δυστυχώς, τίποτα από την αφελή γοητεία του πρώτου φιλμ δεν έχει επιβιώσει εδώ, απόρροια ίσως των ψηφιακών ειδικών εφέ που βομβαρδίζουν ασταμάτητα τον αμφιβληστροειδή σε βαθμό μπουχτίσματος.
Βαθμοί: 1