Φοβού τους ψηφοφόρους με τις τρύπιες τσέπες

Το 1/3 των Ισπανών αγγίζει τα όρια της φτώχειας. Υπάρχει μάλιστα μια νέα κατηγορία φτωχών: εκείνων που εργάζονται έναντι ενός χαμηλότατου μισθού. Το εισόδημά τους εξανεμίζεται μέσα στις πρώτες εβδομάδες. Κι όταν ο μήνας φθάσει 20, βρίσκονται χωρίς ευρώ. Οι εκλογές στην Ισπανία διεξάγονται την ερχόμενη Κυριακή. Ο μήνας έχει 26. Πολλοί θα προσέλθουν στις κάλπες με τον θυμό που τους προκαλεί η ζοφερή κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει. «Θα ψηφίσουν με τρύπιες τσέπες», γράφει χαρακτηριστικά η «El Pais».

Είναι περισσότεροι από 6 εκατ. πολίτες, το 13,7% του πληθυσμού σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Εθνικού Στατιστικού Ινστιτούτου. Ο συνολικός αριθμός των πολιτών που ζουν στα όρια της φτώχειας ή κινδυνεύουν από κοινωνικό αποκλεισμό είναι 13,6 εκατ., δηλαδή το 29% του πληθυσμού. Πολλές ψήφοι. Πολλή οργή.

Μεγάλο κομμάτι της ισπανικής κοινωνίας περνά με το ζόρι την τελευταία εβδομάδα του μήνα. Για παράδειγμα, οι πωλήσεις τσιγάρων –  ένα από τα πρώτα πράγματα που κόβουν οι πολίτες – έχουν πέσει κατά 50% τα τελευταία 5 χρόνια σύμφωνα με τα στοιχεία. Το να πάει ένας καπνιστής να ψηφίσει χωρίς να έχει χρήματα να αγοράσει τσιγάρα μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ψήφο του. Πολλοί καπνιστές επέλεξαν να κάνουν στριφτά τσιγάρα που είναι πιο φθηνά. Η κυβέρνηση το εντόπισε και επέβαλε άλλον έναν φόρο στον καπνό. Ετσι το λαθρεμπόριο έχει θεριέψει. Οι Ισπανοί αγοράζουν καπνό και από το Ιντερνετ με αποστολή στο σπίτι σε θήκες των 100-150 γραμμαρίων. Τις ημερομηνίες που πληρώνονται οι συντάξεις και τα επιδόματα ανεργίας, δηλαδή στις 10 και τις 20 κάθε μήνα, σημειώνεται μεγάλη αύξηση ιντερνετικών πωλήσεων.

Ισως εάν το είχε σκεφτεί καλύτερα η κυβέρνηση του Μαριάνο Ραχόι θα είχε προγραμματίσει τις εκλογές πιο νωρίς, μεταξύ 1 και 10 Ιουνίου, διότι φαίνεται πως είναι το διάστημα του μήνα που οι πολίτες περνούν καλύτερα. Για παράδειγμα, στους δημόσιους ξενώνες παρατηρείται μεγαλύτερη προσέλευση ανθρώπων που αναζητούν κατάλυμα στο δεύτερο μισό του μήνα, σύμφωνα με τα στοιχεία μη κυβερνητικών οργανώσεων όπως η Caritas. Με τα επιδόματα ανεργίας που παίρνουν κάποιοι νοικιάζουν ένα δωμάτιο για 10-15 ημέρες και τον υπόλοιπο μήνα στρέφονται στις δομές στήριξης. Ομως το προφίλ εκείνων που δεν τα βγάζουν πέρα είναι πολύ πιο ευρύ. Ηλικιωμένοι και ζευγάρια που επισκέπτονται ακόμα και πέντε σουπερμάρκετ αναζητώντας το πιο φθηνό χαρτί τουαλέτας. Εχουν καταργήσει εδώ και καιρό το σταθερό τηλέφωνο και αναζητούν τις προσφορές στα κινητά. Στις εύπορες γειτονιές, σύμφωνα με την Caritas, διαλύονται γάμοι που άντεξαν τα προηγούμενα χρόνια της κρίσης και πλέον οι διαζευγμένοι μόνοι τους δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα.

Κρυμμένη φτώχεια. Οι πολίτες που υποφέρουν έχουν δουλειά. Ομως έχει αλλάξει πρόσωπο η φτώχεια. Δεν αφορά μόνο τους ανέργους αλλά και εκείνους που πληρώνουν ελάχιστα. Είναι μια φτώχεια κρυμμένη. Ενας νέος τύπος εργαζόμενου φτωχού, αναφέρει η μη κυβερνητική οργάνωση: 62% των ατόμων στα οποία προσέφερε βοήθεια το 2014 προέρχονταν από καλές συνοικίες και ανήκαν στην μεσαία τάξη. Το 53% εξ αυτών ήταν εργαζόμενοι.

«Πλέον ο μέσος μισθός είναι 600 με 800 ευρώ», λέει η Κόντσα Γκαρθία της Caritas. «Τα ενοίκια είναι πολύ υψηλά, κυρίως στις μεγάλες πόλεις, όμως αυτό είναι ένα θέμα που κανείς δεν συζητά στην προεκλογική περίοδο». Παρατηρεί ότι οι περισσότεροι Ισπανοί δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν οικονομικά μια έκτακτη ανάγκη. Ο Σεπτέμβριος είναι ο χειρότερος μήνας, καθώς ξεκινούν και τα σχολεία. Σύμφωνα με την εμπειρία της, το μέσο ποσό που λείπει από κάθε οικογένεια στο τέλος του μήνα είναι 200 ευρώ. Δηλαδή το ποσό που ξοδεύουν οι Ισπανοί κάθε μήνα για σουπερμάρκετ. «Αυτό σημαίνει ότι για να καταφέρουν να βγάλουν τον μήνα πρέπει να μην τρώνε. Ακόμα και το γιαούρτι πια θεωρείται είδος πολυτελείας. Υπάρχει μια Ισπανία που τρέφεται με κονσέρβες τόνου».