Το δύσκολο καλοκαίρι του Ματέο

Για τον Ματέο Ρέντσι η χθεσινή ήταν μια ημέρα γιορτής. Και τι γιόρτασε ακριβώς; Την Ημέρα Χωρίς Φόρους. Στην ουσία, ο ιταλός πρωθυπουργός ήθελε να υπενθυμίσει στους συμπολίτες του ότι από τον περασμένο Δεκέμβριο έχει καταργηθεί η φορολόγηση της πρώτης κατοικίας. Καθόλου τυχαία η υπενθύμιση γίνεται τρεις ημέρες πριν από τον β’ γύρο των δημοτικών εκλογών που θα πραγματοποιηθεί μεθαύριο στη Ρώμη, στο Μιλάνο, στην Μπολόνια και σε άλλες μεγάλες πόλεις. Γιατί εκεί η ιταλική Κεντροαριστερά και προσωπικά ο ίδιος κινδυνεύουν όχι μόνο να μη γιορτάσουν αλλά να πενθήσουν βαριά.

Η ατμόσφαιρα είναι ήδη βαριά στο Δημοκρατικό Κόμμα. Και αποτυπώθηκε ανάγλυφα σε ένα επεισόδιο δηλώσεων και διαψεύσεων στο οποίο πρωταγωνίστησε ο πρώην πρωθυπουργός και πρωταγωνιστής της μετακομμουνιστικής Αριστεράς Μάσιμο Ντ’ Αλέμα. Ολα άρχισαν με ένα δημοσίευμα της εφημερίδας «Λα Ρεπούμπλικα», σύμφωνα με το οποίο ο Ντ’ Αλέμα δήλωνε διατεθειμένος να ψηφίσει «ακόμη και τον Διάβολο» προκειμένου να δει τον Ρέντσι να εγκαταλείπει την εξουσία. Στην περίπτωση αυτή ο Διάβολος είναι η Βιρτζίνια Ράτζι, η υποψήφια του Κινήματος των Πέντε Αστέρων, η οποία συγκεντρώνει και τις περισσότερες πιθανότητες να εκλεγεί δήμαρχος της Ρώμης. «Θα ψηφίσω τη Ράτζι και καλώ όποιον ζητάει τη συμβουλή μου να κάνει το ίδιο» ήταν η δήλωση που φέρεται να είχε κάνει σύμφωνα με πηγές από το περιβάλλον του. Ο στόχος; Να πέσει η κυβέρνηση Ρέντσι και μετά «να ξεκινήσουμε αμέσως τη δουλειά για να χτίσουμε από την αρχή τη μεταρρυθμιστική Αριστερά».

Αυτό που ακολούθησε ήταν μια πραγματική θύελλα. Ηγετικά στελέχη του Δημοκρατικού Κόμματος ζήτησαν από τον Ντ’ Αλέμα να ανακαλέσει ή να διαψεύσει τη δήλωση. Και η διάψευση ήρθε λίγο αργότερα με επίσημο ανακοινωθέν: «Το ρεπορτάζ της “Ρεπούμπλικα” είναι απολύτως ψευδές. Η φράση που μου αποδίδεται δεν έχει ειπωθεί ποτέ από εμένα. Εξάλλου, ο συντάκτης δεν διευκρινίζει ούτε πού ούτε πότε ούτε με ποιον ειπώθηκαν αυτά τα πράγματα. Οι συναντήσεις για τις οποίες μιλάει δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ. Οσα περιγράφονται είναι αποκυήματα της φαντασίας του συντάκτη και των επιθυμιών των εντολέων του. Συνήθως βρίσκομαι στο εξωτερικό και δεν έχω ασχοληθεί με την προεκλογική εκστρατεία της Ρώμης».

Η εφημερίδα, ωστόσο, επιμένει. Ο Ντ’ Αλέμα όχι μόνο είπε ό,τι είπε αλλά σχεδιάζει να ηγηθεί και μιας ομάδας που θα υποστηρίξει το «όχι» στο δημοψήφισμα του ερχόμενου Οκτωβρίου για τη συνταγματική μεταρρύθμιση. Κι αν ο Ρέντσι έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να παραιτηθεί όσο κακό και αν είναι για τον ίδιο το αποτέλεσμα των δημοτικών εκλογών, έχει επίσης πει ότι το «όχι» στο δημοψήφισμα θα σημάνει αυτομάτως την αποχώρησή του από την πρωθυπουργία. Σε κάθε περίπτωση, η πίεση υπάρχει. Και όπως αποδεικνύεται από αυτό το επεισόδιο, δεν προέρχεται μόνο από τους πολιτικούς του αντιπάλους – και κυρίως το κίνημα του Μπέπε Γκρίλο – αλλά και από τους παλιούς του συντρόφους. Είναι σαφές επίσης ότι μια ήττα στις δημοτικές εκλογές θα τον αποδυναμώσει πολιτικά και μάλιστα ενόψει ενός δημοψηφίσματος που πρώτα τα άλλα κόμματα και στη συνέχεια και ο ίδιος μετέτρεψαν σε δημοψήφισμα για την κυβέρνησή του. Συμπέρασμα; Αυτό το καλοκαίρι δεν θα είναι καθόλου εύκολο για τον Ματέο Ρέντσι.

Ανοικτό αποτέλεσμα

Το αποτέλεσμα των εκλογών είναι ανοικτό τόσο στο Μιλάνο όσο και στο Τορίνο, ενώ φαίνεται να έχει κριθεί στη Ρώμη υπέρ του Κινήματος των Πέντε Αστέρων και στην Μπολόνια υπέρ της Κεντροαριστεράς. Στη Νάπολι ο υποψήφιος του Δημοκρατικού Κόμματος δεν πέρασε καν στον β’ γύρο.

Κριτές η Ρώμη και το Μιλάνο
Αναλυτές εκτιμούν ότι εάν το Δημοκρατικό Κόμμα χάσει και τη Ρώμη και το Μιλάνο, τότε η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός θα περιέλθουν σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Σε κάθε περίπτωση, το 41% που είχε αποσπάσει η ιταλική Κεντροαριστερά στις ευρωεκλογές του Μαΐου του 2014 μοιάζει να είναι πολύ μακριά. Από εκείνο το πολιτικό κεφάλαιο δεν έχει απομείνει σχεδόν τίποτε, ενώ ο ίδιος ο Ρέντσι δεν απολαμβάνει στην κοινή γνώμη τα ποσοστά δημοτικότητας που απολάμβανε κάποτε. Από αυτήν την άποψη, το δημοψήφισμα του ερχόμενου Οκτωβρίου είναι κάτι παραπάνω από ένα προσωπικό στοίχημα.