Ο Ουελμπέκ ξαναχτυπά!

Είναι τέχνη η μαγνητική τομογραφία; Αν ο ασθενής είναι διάσημος προβοκάτορας και συγγραφέας η απάντηση είναι θετική. Σύμφωνα με την άποψη του επιμελητή της διοργάνωσης Μανιφέστα 11 στη Ζυρίχη, οι ιατρικές εξετάσεις του Μισέλ Ουελμπέκ αξίζουν να γίνουν τμήμα καλλιτεχνικής έκθεσης. Ο συγγραφέας της «Υποταγής» (εκδ. Εστία) ήταν παρών στα εγκαίνια της έκθεσης, παρατηρώντας στον χώρο του Χελμχάους τα καδραρισμένα στιγμιότυπα της μαγνητικής  εξέτασης που του έκανε ο γιατρός Ανρί Πέρτσακ της διάσημης ιδιωτικής ελβετικής κλινικής Χίρσλαντεν: στιγμιότυπα, δηλαδή, του κρανίου, του δεξιού του χεριού, των φλεβών και των αρτηριών του.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ; Η ιδέα του γερμανού επιμελητή Κρίστιαν Γιανκόφσκι να καταφύγει στον κόσμο της ιατρικής και της τεχνολογίας προκειμένου να δημιουργήσει γέφυρες έμπνευσης μεταξύ καλλιτεχνών και επιστημόνων αποσκοπούσε σε μια κάποια ταραχή για την κατά τ’ άλλα βυθισμένη σε γαλήνια ησυχία πόλη της Ζυρίχης. Και η εφαρμογή της πέτυχε. «Σήμερα, κατά κάποιον τρόπο κανείς δεν γνωρίζει αληθινά τι είναι τέχνη» δήλωσε σχετικά ο Ουελμπέκ. «Από την άλλη, το να βλέπεις το σώμα σου με αυτόν τον τρόπο είναι λίγο δυσάρεστο. Δεν είμαστε συνηθισμένοι στην ιατρική του απεικόνιση, όμως αυτή είναι η πραγματικότητα».

Η ιδέα προέκυψε όταν ο Γιανκόφσκι συνάντησε τον γάλλο συγγραφέα και του πρότεινε να λάβει μέρος στην έκθεσή του με τίτλο «Τι κάνουν οι άνθρωποι για τα λεφτά: μερικές συνεργασίες». Προϋπόθεση ήταν να απομακρυνθεί από τη γνώριμη συνθήκη της γραφής και των κειμένων. Ο ελβετός γιατρός Ανρί Πέρτσακ δήλωσε πάντως στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων πως ο Ουελμπέκ είναι καλά στην υγεία του παρά τις καταχρήσεις του και την ανθυγιεινή τακτική του να καπνίζει καθημερινά τρία πακέτα τσιγάρα.

ΑΛΛΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ. Η εγκατάσταση του Ουελμπέκ έχει εξελιχθεί, όπως ήταν αναμενόμενο, σε πόλο έλξης για τους επισκέπτες της Μανιφέστα, οποίοι έχουν την ευκαιρία να εντοπίσουν στη φετινή διοργάνωση και άλλες παρόμοιες παράξενες συναντήσεις που προέκυψαν στο όνομα της τέχνης. Από τους 30 καλλιτέχνες που φιλοξενούνται στους εκθεσιακούς χώρους της Ζυρίχης ξεχωρίζουν οι εντυπώσεις από ένα «εργαστήριο οργασμού» όπως αποκαλεί τη συμμετοχή της η Αντρέα Εύα Γκιούρις ή οι εμπειρίες της Τερέζα Μαργκόλες μετά τη συνύπαρξή της με διεμφυλικές πόρνες. Η εγκατάσταση του νορβηγού καλλιτέχνη Τόρμπγιορν Ρόντλαντ, από την άλλη, αφορά την οδοντική τερηδόνα και τη χειρουργική επέμβαση της οδοντιάτρου Ντανιέλε Χέλερ Φοντάνα.

Οι απρόσμενες συνεργασίες έχουν και άλλες προσεγγίσεις εξηγεί ο επιμελητής της Μανιφέστα 11 καθώς σκοπεύει να μυήσει νεότερο κοινό στη σύγχρονη τέχνη. Γι’ αυτόν τον λόγο ένας πρωταθλητής στο Τάι Μπο, ο Ατζεμ Μακσουτάζ, υποδέχτηκε στο γυμναστήριό του στη Ζυρίχη τον τσέχο καλλιτέχνη Ματίας Τσότσολα προκειμένου να διερευνήσουν μαζί τα όρια της περφόρμανς. Κάτι που το επιδίωξε και ο διάσημος ιταλός καλλιτέχνης Μαουρίτσιο Κατελάν φτιάχνοντας μια ειδική πλωτή πλατφόρμα ώστε η αθλήτρια Παραολυμπιακών Αγώνων Ιντιθ Βολφ-Ούνκελερ να τρέξει πάνω στην επιφάνεια της λίμνης της Ζυρίχης.