Αρχισε να τρομάζει τις αγορές

Μια πρόγευση του σοκ που θα μπορούσε να προκαλέσει ενδεχόμενο Brexit στη διεθνή οικονομία πήραν χθες οι αγορές, καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες για το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της 23ης Ιουνίου για την παραμονή ή όχι της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Οι οικονομικές προεκτάσεις ενός πιθανού Brexit φάνηκαν για πρώτη φορά τόσο ξεκάθαρα, καθώς εκδηλώθηκαν σημαντικοί τριγμοί στις αγορές όλου του κόσμου που θύμισαν ακόμη και τις ημέρες της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008. Οι επενδυτές αναζητούσαν εναγωνίως ασφαλές καταφύγιο, ενώ οι κεντρικές τράπεζες – περιλαμβανομένης και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας – έχουν στο συρτάρι σχέδια έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση Brexit, για να αποφευχθούν τα χειρότερα.

Μετά τις νέες δημοσκοπήσεις που δείχνουν ότι οι πιθανότητες για Brexit είναι οι μεγαλύτερες από τότε που ανακοινώθηκε το δημοψήφισμα πριν από τέσσερις μήνες, καταγράφηκαν αναταράξεις στις αγορές ομολόγων, πτώση στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, πολύ μεγάλες διακυμάνσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες – ιδιαίτερα στη στερλίνα – και πτώση των τιμών του μαύρου χρυσού. Μεγάλη μερίδα επενδυτών αναζήτησε ασφαλές καταφύγιο στο χρυσό αλλά και στο γεν, το οποίο ενισχύθηκε στα υψηλότερα επίπεδα από το 2014. Στον αντίποδα, η στερλίνα υποχώρησε στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο μηνών. Ασφαλές καταφύγιο αναζήτησαν ακόμη οι επενδυτές σε γερμανικά κρατικά ομόλογα, ενώ αντίθετα αυξήθηκαν οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπως αυτά της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Ιταλίας.

ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΣ. Η όλη κατάσταση έχει προκαλέσει κόκκινο συναγερμό στις κεντρικές τράπεζες, οι οποίες στο προσκήνιο πραγματοποιούν πυρετώδεις διαβουλεύσεις για να είναι έτοιμες για κάθε ενδεχόμενο. Η ΕΚΤ έχει ζητήσει από όλες τις μεγάλες τράπεζες της ευρωζώνης να παρουσιάσουν στον Μάριο Ντράγκι λεπτομερή σχέδια για το πώς προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ. Στα σχέδια αυτά αναφέρεται μεταξύ άλλων το πώς θα αντιδράσουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της ευρωζώνης στην περίπτωση που προκληθεί σοκ στις αγορές. Η ΕΚΤ συνεργάζεται μάλιστα στενά με μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες οι οποίες έχουν μεγάλη έκθεση στη Βρετανία, σύμφωνα με πηγές του Reuters. Από τις τράπεζες αυτές έχει ζητηθεί η εκπόνηση σχεδίου έκτακτης ανάγκης για πιθανό Brexit, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

ΕΚΤΑΚΤΑ ΣΧΕΔΙΑ. Την ίδια στιγμή, η Τράπεζα της Αγγλίας ετοιμάζει και αυτή έκτακτα σχέδια για να αντιμετωπίσει πιθανό νέο γύρο αναταραχών στις αγορές, καθώς στην περίπτωση Brexit αναμένεται φυγή κεφαλαίων από τη Βρετανία, μεγάλη βουτιά της στερλίνας και σημαντική μείωση της χρηματοδότησης των τραπεζών.

Σχέδιο έκτακτης ανάγκης για ενδεχόμενο Brexit φέρεται να έχει ετοιμάσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αλλά και η κεντρική τράπεζα της Ελβετίας (SNB). Η SNB φοβάται ότι πιθανό Brexit θα προκαλέσει φυγή κεφαλαίων προς το ελβετικό φράγκο, αυξάνοντας σημαντικά την ισοτιμία του και μειώνοντας την ανταγωνιστικότητα των ελβετικών προϊόντων. Δεν είναι τυχαίο ότι ο κεντρικός τραπεζίτης της Ελβετίας Τόμας Τζόρνταν έχει προειδοποιήσει ότι πιθανή έξοδος της Βρετανίας από την ΕΕ θα προκαλέσει «τεράστια πίεση», όπως τη χαρακτήρισε, σε όλη την Ευρώπη.

Την Παρασκευή δημοσκόπηση έδειξε ότι οι υπέρμαχοι του Brexit μπορεί να προηγούνται έως και κατά 10%. Νέες δημοσκοπήσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας μέσα στο Σαββατοκύριακο έδειξαν ότι οι δύο πλευρές έχουν σχεδόν ισοδύναμα ποσοστά, εντείνοντας την αγωνία.

Στις αγορές τα πάντα πλέον αφορούν το Brexit. Εάν δει κανείς τις δημοσκοπήσεις θα διαπιστώσει ότι τα δύο στρατόπεδα βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ όσον αφορά τα ποσοστά τους. Αυτή τη στιγμή υπάρχει πολύ μεγάλη αβεβαιότητα για το τι θα βγάλει η κάλπη, ανέφεραν στο Bloomberg υψηλόβαθμα στελέχη ξένων τραπεζών.

ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ. Στο χρηματιστήριο του Λονδίνου ο δείκτης FTSE έκλεισε με πτώση 1,16%. Στο χρηματιστήριο της Φρανκφούρτης ο δείκτης DAX έκλεισε με βουτιά 1,80%, ενώ στο χρηματιστήριο του Παρισιού ο δείκτης CAC 40 έκλεισε με πτώση 1,85%. Στο Χρηματιστήριο Αθηνών ο Γενικός Δείκτης δέχθηκε ισχυρές πιέσεις σε όλη τη διάρκεια της συνεδρίασης και τελικά έκλεισε με απώλειες 3,89%. Νωρίτερα, ο δείκτης Composite Index του χρηματιστηρίου της Σαγκάης είχε κλείσει με απώλειες 3,2%, ενώ το Χονγκ Κονγκ είχε υποχωρήσει κατά 2,4%.

Τα επιτόκια των ελληνικών κρατικών ομολόγων 10ετούς διάρκειας ξεπέρασαν ξανά το 8%, ενώ αύξηση κατέγραψαν και οι αντίστοιχοι τίτλοι της Ισπανίας που διαμορφώθηκαν στο 1,50% από 1,40% που ήταν την προηγούμενη εβδομάδα. Τα επιτόκια των ομολόγων της Ιταλίας αυξήθηκαν από το 1,38% στο 1,46% και της Πορτογαλίας από το 3,20% στο 3,23%. Τα 10ετή κρατικά ομόλογα αναφοράς της Γερμανίας (bund) είδαν τα επιτόκιά τους να διαμορφώνονται σε μόλις 0,2%.  Είναι ενδεικτικό ότι η Allianz SE έφτασε σε σημείο να κάνει λόγο ακόμη και για την ύπαρξη φούσκας στα γερμανικά κρατικά ομόλογα, καθώς όλοι αναζητούν ασφαλές καταφύγιο σε αυτά με αποτέλεσμα οι τιμές αγοράς τους να έχουν αυξηθεί σημαντικά και τα επιτόκιά τους να διαμορφώνονται σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα. Τα επιτόκια των γερμανικών κρατικών ομολόγων έφτασαν την Παρασκευή το 0,009%, που είναι τα χαμηλότερα επίπεδα όλων των εποχών.

Η στερλίνα υποχώρησε κατά 0,5% έναντι του ευρώ με την ισοτιμία να φτάνει τα 1,26 ευρώ. Αντίστοιχη υποχώρηση κατέγραψε το βρετανικό νόμισμα και έναντι του δολαρίου. Η ισοτιμία της στερλίνας το τελευταίο διάστημα καταγράφει συνεχείς και έντονες διακυμάνσεις, που θυμίζουν τις ημέρες της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008. Το γεν από την πλευρά του κατέγραψε σημαντική άνοδο έναντι καλαθιού 16 ισχυρών νομισμάτων και ενισχύθηκε κατά 0,8% έναντι του δολαρίου.