Απλώς απών ή μήπως κρυφός σαμποτέρ;

Το 1975, πρωθυπουργός της Βρετανίας ήταν ο Χάρολντ Ουίλσον. Η Εργατική του κυβέρνηση ήταν διχασμένη στο ζήτημα της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, στην οποία η χώρα είχε ενταχθεί δύο χρόνια νωρίτερα. Οι περισσότεροι ψηφοφόροι των Εργατικών ήταν υπέρ της εξόδου. Το ζήτημα τέθηκε έτσι σε δημοψήφισμα. Και το βάρος της παραμονής στην Ευρώπη το ανέλαβαν οι Συντηρητικοί. Αρχηγός τους ήταν κάποια Μάργκαρετ Θάτσερ. Τα δύο τρίτα των Βρετανών ψήφισαν υπέρ της Ευρώπης. Και τέσσερα χρόνια αργότερα η Θάτσερ ανέλαβε την πρωθυπουργία, μαζί με την αποστολή να αλλάξει τη χώρα της.

Πέρασαν άλλες τέσσερις δεκαετίες. Και οι Βρετανοί ψηφίζουν ξανά για την Ευρώπη. Αλλά αυτή τη φορά οι ρόλοι έχουν αλλάξει. Διχασμένο είναι το κόμμα των Συντηρητικών: μόνο τέσσερις στους δέκα ψηφοφόρους του είναι φιλευρωπαίοι. Για να κερδίσει λοιπόν το Remain, δηλαδή η παραμονή της χώρας στην Ευρώπη, πρέπει να κινητοποιηθούν οι ψηφοφόροι των Εργατικών (που κατά 60% είναι υπέρ της Ευρώπης). Ο Τζέρεμι Κόρμπιν, όμως, δεν είναι Θάτσερ. Κατά την άποψή του, η ΕΕ είναι προϊόν μιας καπιταλιστικής συνωμοσίας. Το 1975 ψήφισε εναντίον της Ευρώπης. Και τώρα κρατά όσο πιο χαμηλό προφίλ μπορεί: την πρώτη του τοποθέτηση υπέρ της ΕΕ την έκανε στα μέσα Απριλίου, δύο ολόκληρους μήνες μετά την προκήρυξη του δημοψηφίσματος.

Να υπολογίζει άραγε ο Κόρμπιν ότι αν νικήσει το Brexit, το Συντηρητικό Κόμμα θα διασπαστεί, θα πραγματοποιηθούν πρόωρες εκλογές και ο ίδιος θα έχει πολλές πιθανότητες να κερδίσει την πρωθυπουργία; Να είναι ένας «σαμποτέρ», όπως τον χαρακτηρίζει ο «Εκόνομιστ»; Η κατηγορία είναι βαριά. Αλλά οι αριθμοί είναι αμείλικτοι: σύμφωνα με μια πρόσφατη δημοσκόπηση, μόνο το 52% των ψηφοφόρων των Εργατικών θα πάει να ψηφίσει, σε σύγκριση με το 69% των ψηφοφόρων των Τόρις. Αν λοιπόν στις 23 Ιουνίου οι Βρετανοί ψηφίσουν υπέρ της αποχώρησης από την Ευρώπη, ένα μεγάλο μέρος της ευθύνης θα ανήκει χωρίς αμφιβολία στον αρχηγό των Εργατικών.

«Στο κεφάλι του, δεν έχει αλλάξει από τότε που ήταν 15 ετών», λέει στον ανταποκριτή της «Μοντ» ένα ανώτατο στέλεχος των Εργατικών που δεν θέλει να αποκαλυφθεί το όνομά του. «Ο μόνος λόγος που υποστηρίζει την παραμονή στην ΕΕ είναι ότι αυτό θέλουν οι περισσότεροι βουλευτές μας. Η καρδιά του όμως κτυπάει αλλού». Ο Κόρμπιν αρνείται συστηματικά να εμφανιστεί στο πλευρό του Κάμερον, όπως έκανε ο νεοεκλεγμένος δήμαρχος του Λονδίνου. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά εκμεταλλεύεται κάθε ευκαιρία για να επιτεθεί στον πρωθυπουργό. «Θέλουμε να μείνουμε στην ΕΕ για να βελτιώσουμε τα δικαιώματα των εργαζομένων και να καταπολεμήσουμε την εκμετάλλευση και τη φοροδιαφυγή», δήλωσε την περασμένη Τετάρτη στη Βουλή. «Γνωρίζουμε όμως ότι η κυβέρνηση δεν έχει αυτές τις προτεραιότητες».

Η αλήθεια είναι ότι ο αρχηγός των Εργατικών έχει έναν σοβαρό λόγο που δεν θέλει να εμφανίζεται δίπλα στον Κάμερον. Ο προκάτοχός του, ο Εντ Μίλιμπαντ, είχε κάνει ακριβώς αυτό στο δημοψήφισμα που έγινε το 2004 στη Σκωτία για την ανεξαρτησία. Και οι ψηφοφόροι δεν του το συγχώρησαν ποτέ: έσβησαν το Εργατικό Κόμμα από τον σκωτσέζικο πολιτικό χάρτη.