Γαλάζιο ραντεβού στην πλατεία

^«Είναι η αξιολόγηση, ηλίθιε!». Η παραφρασμένη προβολή ενός κλασικού σχολίου που συνδέθηκε με την αφετηρία της προεδρίας Κλίντον θα μπορούσε να εξηγεί τη μετατόπιση της ΝΔ σε ένα πεδίο ακτιβισμού – που κορυφώνεται με την πριμοδότηση από τη Συγγρού της ανοικτής αντικυβερνητικής συγκέντρωσης στην Πλατεία Συντάγματος από το διαδικτυακό κίνημα «Παραιτηθείτε!». Το γαλάζιο ραντεβού στην πλατεία δεν είναι συγκυριακό. Αντιθέτως, προέκυψε μέσα από ενδελεχή εξέταση των νέων δεδομένων που δημιουργούνται και για την αξιωματική αντιπολίτευση από την πρώτη ολοκλήρωση αξιολόγησης στα χρόνια του ΣΥΡΙΖΑ και τη συνακόλουθη εκταμίευση της δανειακής δόσης.

Δεν είναι, όμως, μόνον ότι ο Αλέξης Τσίπρας κερδίζει χρόνο, έχοντας εξασφαλίσει και μια περίοδο χωρίς ταμειακή ασφυξία. Μηνύματα ότι τα δεδομένα έχουν αλλάξει, είχε ήδη λάβει ο Κυριάκος Μητσοτάκης σχεδόν σε όλες τις κατ’ ιδίαν συναντήσεις του στο ευρωπαϊκό πεδίο κατά την τελευταία περίοδο. Από τον Πούτιν και τη Μέρκελ έως τον Βαλς και τον Μακρόν, προέκυπτε ξεκάθαρα η εικόνα ότι τουλάχιστον στην παρούσα φάση ευρωπαϊκός σχεδιασμός για το ελληνικό ζήτημα ο οποίος δεν θα περιλαμβάνει τον Τσίπρα δεν υπάρχει.

Ο Κυριάκος προσκαλείται στο τραπέζι ως συνομιλητής και αξιολογείται, αλλά μέσα σε προκαθορισμένα όρια: ως βασικός εκπρόσωπος της αντιπολίτευσης. Εάν στις αρχές Μαΐου υπήρχαν ακόμη επιφυλάξεις για τις προθέσεις και τον σχεδιασμό της Αθήνας, στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες θεωρούν ότι έχουν πλέον στα χέρια τους τις διαβεβαιώσεις που επιζητούσαν και τα απαραίτητα εχέγγυα ότι η μεγάλη στροφή έγινε από τον Τσίπρα και δεν προβλέπονται άλλοι αιφνιδιασμοί. Συνεπώς, μια αντιπολιτευτική τακτική που σε μεγάλο βαθμό βασιζόταν και στο ενδεχόμενο μιας ρήξης με τους εταίρους έπρεπε να αλλάξει. Αλλά χωρίς να φαίνεται ότι το γαλάζιο καράβι αλλάζει πορεία.

Το αίτημα για άμεση παραίτηση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ και προκήρυξη εκλογών έδειχνε εύλογο, σχεδόν επιβεβλημένο, με τη χώρα να ακροβατεί στην άκρη του γκρεμού. Η συνθηκολόγηση μπορεί να στριμώχνει τον Πρωθυπουργό και να προκαλεί τριβές στους διαδρόμους της Κουμουνδούρου, αλλά αφαιρεί επιχειρήματα και από μια αξιωματική αντιπολίτευση που ανέμενε ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις και βρισκόταν σε κατάσταση εκλογικού συναγερμού. Το σκηνικό είναι πλέον διαφορετικό – μπορεί να επανέλθει την άνοιξη του 2017, αλλά και στη Συγγρού αντιλαμβάνονται ότι ο Τσίπρας θα επιδιώξει στο εξής να διαχειριστεί και τον χρόνο, σπρώχνοντάς τον όσο περισσότερο γίνεται προς το 2019.

Πρόκειται για ανάγνωση που επιτρέπει στο γαλάζιο επιτελείο να αμφισβητεί ότι υπάρχει πραγματική ουσία πίσω από τη συζήτηση περί συνταγματικής αναθεώρησης μέσω δημοψηφίσματος, την οποία η Συγγρού προτίμησε να παρακολουθήσει ως αποστασιοποιημένος θεατής. «Το μόνο που έχει ο Τσίπρας για να ελπίζει είναι να κερδίσει χρόνο και να εκμεταλλευθεί το γεγονός ότι δεν υπάρχει καμία εκλογική αναμέτρηση να τον πιέζει έως τη συνταγματική λήξη της θητείας της παρούσας Βουλής. Θα ήταν μάλλον οξύμωρο, λοιπόν, να βάλει μόνος του μια κάλπη μπροστά στην κυβέρνηση και να ανοίξει άλλα ζητήματα, αφού γνωρίζει καλά ότι ένα δημοψήφισμα τους προσεχείς μήνες θα λειτουργούσε αντικυβερνητικά, όποιο κι αν είναι το ερώτημα» σχολίαζε χθες στενός συνεργάτης του Κυριάκου Μητσοτάκη, προεξοφλώντας ότι δεν υπάρχει πραγματική ατζέντα με νέο δημοψήφισμα.

Με την αξιολόγηση να βρίσκεται πίσω και τον Τσίπρα να σπρώχνει τον χρόνο, η ΝΔ σχεδόν αναγκαστικά επενδύει στην πλατεία για να συντηρήσει το δικό της αφήγημα. Η προοπτική άμεσης αλλαγής σχεδιασμού, αφού πλέον δεν αναμένονται ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις, εξετάστηκε και απορρίφθηκε από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος είχε βρεθεί αντιμέτωπος και με την έκπληξη των Ευρωπαίων για την ευκολία με την οποία η κυβέρνηση περνάει τα πακέτα των μέτρων χωρίς λαϊκή αντίδραση. Μια μαζική επιστροφή στην πλατεία θα συμπίεζε τον κυβερνητικό συνασπισμό, αλλά θα επέτρεπε και στη ΝΔ να συντηρήσει το αίτημα για εκλογές και μια αντιπολίτευση σε υψηλά ντεσιμπέλ. Το γαλάζιο «φύγετε» με το ακτιβιστικό «παραιτηθείτε», άλλωστε, κυλάνε στο ίδιο αυλάκι – εξού και η διαφήμιση που εξασφαλίζει η Συγγρού στη συγκέντρωση της προσεχούς Τετάρτης, με τη σκληρή καταγγελία υπουργών (Φίλης, Σπίρτζης) και την καταψήφιση του νέου αναπτυξιακού νομοσχεδίου.

Η σκλήρυνση της αντιπολιτευτικής τακτικής στο ξεκίνημα του καλοκαιριού, εξάλλου, υπαγορεύεται και από την ανάγκη να διατηρηθεί ο κομματικός μηχανισμός σε εγρήγορση και η κοινωνία σε μια κατάσταση αναβρασμού, ώστε – εν μέσω διακοπών – το δημοσκοπικό κλίμα να παραμείνει αμετάβλητο και το φθινόπωρο να είναι θερμό.