Η αισθηματική αγωγή του Νίκου Τριανταφυλλίδη

Με την ίδια σκηνή, που εμφανίζεται στην αρχή και στο φινάλε τής – αλίμονο – τελευταίας ταινίας του Νίκου, συναντάμε και αποχαιρετούμε τους δύο «Αισθηματίες» ήρωες, υπέροχα ενσαρκωμένους από τον Χάρη Φραγκούλη και τον Δημήτρη Λάλο. Οι ερωτικές περιπέτειες και των δυο τους έχουν οδηγήσει στον θάνατο. Ο Νίκος όμως, που τόσο τους αγαπά, παίζοντας στη σκηνή στο ριπλέι, τους χαρίζει την κινηματογραφική αιωνιότητα. «Γιατί όσο υπάρχει κινηματογράφος τόσο θα υπάρχουν και “Αισθηματίες” έτοιμοι να πεθάνουν γι’ αυτόν – ούτως ώστε να ξαναγεννηθούν» είχαμε γράψει τον Ιούνιο του 2014, με αφορμή τη διανομή της ταινίας στις ελληνικές αίθουσες. Η προβολή της κράτησε μόλις μία εβδομάδα. Εμείς όμως, θα την κουβεντιάζουμε για πάντα. Οπως θα μιλάμε για πάντα και για τον Νίκο Τριανταφυλλίδη, που πέρασε από τη ζωή αυτού του τόπου σαν κομήτης, και έφυγε χθες, στα 49 του.

Οι ήρωές του ζούσαν πάντα στο περιθώριο. Μπράβοι, καμπαρετζούδες, πόρνες, καταραμένοι καλλιτέχνες, δολοφόνοι. Οπως και οι ήρωες ενός συνονόματού του, του Νίκου Νικολαΐδη που συχνά αποκαλούσε «πνευματικό του πατέρα», λίγο επειδή το πίστευε (το φιλμ που τον ενέπνευσε να κάνει κινηματογράφο ήταν το «Τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα») και λίγο για να «κόβει τη φόρα» στους δημοσιογράφους που αναφέρονταν σ’ αυτόν πρώτα ως «γιο του Χάρρυ Κλυνν» και μετά ως κινηματογραφικό σκηνοθέτη.

ΡΑΔΙΟ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. Ομως ο Νίκος ήταν πολύ περισσότερα. Ως ραδιοφωνικός παραγωγός (αρχικά στον Top FM και στο BBC World Service) έγραψε ιστορία στα ερτζιανά με την «Αισθηματική αγωγή» (πρώτα στον 902 και, στη συνέχεια, στον ραδιοσταθμό Στο Κόκκινο 105,5 FM). Ως τηλεοπτικός παραγωγός «έστησε» με τα «Στέκια» μία από τις σημαντικότερες δουλειές που προβλήθηκαν στην κρατική τηλεόραση. Και ως διοργανωτής συναυλιών «έχτισε» με τον τρόπο του ένα μουσικόφιλο κοινό, διψασμένο για ήχους ανατρεπτικούς που δύσκολα άκουγες στην Ελλάδα – έστω κι αν πολλοί από τους καλλιτέχνες που βρέθηκαν εδώ για πρώτη φορά έγιναν, στη συνέχεια, τακτικοί επισκέπτες μας σε πολύ πιο πετυχημένες εμπορικά διοργανώσεις.

Ο Νίκος έβλεπε πάντα πιο μπροστά από τους υπόλοιπους, με όποιο κόστος αυτό επιφέρει. Οχι πως τον ενδιέφερε: ήταν – ευτυχώς – και ξεροκέφαλος! «Γιατί, βρε Νίκο μου, ξεκινάς την ταινία σου μ’ αυτή τη σκηνή; Είναι ίσως η χειρότερη που έχω δει ποτέ στο ελληνικό σινεμά!» του παραπονιόταν ο αείμνηστος Μπάμπης Ακτσόγλου (που θαύμαζε τη γενναιότητα της γραφής του), αναφερόμενος στο «Μαύρο γάλα» του 1999. Και ο Νίκος, ξεκαρδισμένος, του απαντούσε «Το ξέρω, Μπάμπη μου! Αλλά όσοι μείνουν στο σινεμά ύστερα απ’ αυτό, θα είναι δικοί μας άνθρωποι!».  

ΣΤΟ ΣΙΝΕΜΑ. Γεννήθηκε στο Σικάγο των ΗΠΑ, στις 9 Σεπτεμβρίου 1966 και σπούδασε Κοινωνιολογία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, ενώ στη συνέχεια διδάχθηκε σκηνοθεσία στη Διεθνή Σχολή Κινηματογράφου του Λονδίνου, όπου, με την πτυχιακή του δουλειά («Τα σκυλιά γλείφουν την καρδιά μου»), θα κερδίσει το Α’ Βραβείο Μυθοπλασίας στη Δράμα το 1993. Ακολουθεί η μεγάλη περιπέτειά του στο σινεμά μεγάλου μήκους: Το «Ράδιο Μόσχα» του 1995 «κόβεται» από την προκριματική επιτροπή της Θεσσαλονίκης και προβάλλεται στο πληροφοριακό τμήμα. Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά, το ίδιο Φεστιβάλ συμπεριλαμβάνει το φιλμ στη λίστα του με τις 200 σημαντικότερες ταινίες στην ιστορία του ελληνικού σινεμά. Αμέσως μετά μεταφέρει σε μορφή τηλεταινίας «Το παλτό» του Νικολάι Γκόγκολ με τους Ντίνο Ηλιόπουλο και τον Βασίλη Διαμαντόπουλο που προβάλλεται στην ΕΤ2 ενώ στο «Μαύρο γάλα» του 1999 στήνει μια σάτιρα του νεοελληνικού lifestyle, με τους Μιχαήλ Μαρμαρινό, Ιεροκλή Μιχαηλίδη, Μυρτώ Αλικάκη, Μπλέιν Ρέινινγκερ, Ρένο Χαραλαμπίδη και Κώστα Γκουσγκούνη.

ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ. Την ίδια χρονιά ξεκινά τα γυρίσματα του ντοκιμαντέρ «Ι put a spell on me» έχοντας καλέσει τον σπουδαίο Screaming Jay Hawkins για δύο συναυλίες στην Ελλάδα. Ο Hawkins θα πεθάνει κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, όμως ο Νίκος θα ολοκληρώσει την ταινία το 2001, κερδίζοντας το Α’ Βραβείο στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης αλλά και το Β’ Κρατικό Βραβείο στα Βραβεία Ποιότητας του ΥΠΠΟ (ευτυχώς, τα βραβεία αυτά τότε ήταν και χρηματικά, και έτσι μπόρεσε να συμπληρώσει το ποσό που χρειαζόταν για να ξεχρεώσει). Στα χρόνια που θα παρεμβληθούν μέχρι τους «Αισθηματίες» αναλαμβάνει το Gagarin, όπου θα καλέσει για πρώτη φορά ένα πλήθος σημαντικών ονομάτων της μουσικής. Το Φεστιβάλ Καλτ Ελληνικών Ταινιών (που διήρκεσε δέκα χρόνια) χάρισε οργιαστικές στιγμές στο αθηναϊκό κοινό. «Προσπαθούσα να πείσω τον Αγγελόπουλο να μας δώσει τον “Μεγαλέξαντρο” για μια προβολή, αλλά δεν δέχτηκε ποτέ!» μου είχε πει γελώντας ο Νίκος Τριανταφυλλίδης, στο μπαλκόνι του σπιτιού του στη Φωκίωνος Νέγρη.

Οι «Αισθηματίες» (όπου δέσποζε η μοναδική μορφή του Τάκη Μόσχου) θα ήταν η τελευταία του δουλειά αν και, μέχρι το τέλος της ζωής του, δούλευε το ντοκιμαντέρ «90 χρόνια ΠΑΟΚ: νοσταλγώντας το μέλλον». Τα γυρίσματα είχαν ολοκληρωθεί – μοντάριζε αδιάκοπα, μέχρι τέλους: τον συναντώ στο Gagarin, μόλις πριν από δύο εβδομάδες, για να δούμε μαζί τους Hawkwind, ο ίδιος όμως δεν αφήνει ούτε στιγμή το γραφείο του στον εξώστη όπου επεξεργάζεται την ταινία. Μου δείχνει μερικές σκηνές και μένω άναυδος: μοιάζει να βρίσκεται στην κορυφή της δημιουργικότητάς του. Εξω, στη σκηνή του Gagarin, τα Κουρέλια τραγουδάνε ακόμα. Και ο Νίκος, αιώνιος αισθηματίας, κουνά ρυθμικά το κεφάλι του, μοντάροντας εικόνες πάνω από ένα χαμηλό ποτήρι με ουίσκι και πάγο.