Κινδυνεύει να χάσει αλλά δηλώνει ευχαριστημένος!

^«Τους ισοπεδώσαμε». Ηταν το σχόλιο που, σύμφωνα με τη «Ρεπούμπλικα»,  έκανε σχεδόν μουρμουρίζοντας η Βιρτζίνια Ράτζι στην Πιάτσα ντελ Πόπολο της Ρώμης μετά την ανακοίνωση των πρώτων αποτελεσμάτων του πρώτου γύρου των δημοτικών εκλογών. Λίγο αργότερα τα ντεσιμπέλ της φωνής θα ανέβαιναν, όπως και των οπαδών της που είχαν συγκεντρωθεί στο εκλογικό της κέντρο. Και όχι άδικα: στα 37 της χρόνια, η υποψήφια του Κινήματος Πέντε Αστέρων βρίσκεται ένα βήμα από μια νίκη που θα την κάνει την πρώτη γυναίκα δήμαρχο της Αιώνιας Πόλης.

Ο δεύτερος γύρος είναι στις 19 Ιουνίου, αλλά οι αριθμοί του πρώτου δεν αλλάζουν. Η Ράτζι απέσπασε 37,4% των ψήφων. Ο υποψήφιος του κεντροαριστερού Δημοκρατικού Κόμματος Ρομπέρτο Τζακέτι ήλθε δεύτερος με 22,6% και η Τζόρτζια Μελόνι της Κεντροδεξιάς τρίτη με 21,6%. Ποιο είναι το αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα; Οτι μέσα σε τρία χρόνια το κόμμα του Μπέπε Γκρίλο έγινε η πρώτη δύναμη στην ιταλική πρωτεύουσα. Ο ίδιος ο Γκρίλο δεν εμφανίστηκε στο εκλογικό κέντρο. Εφτασε, ωστόσο, το μήνυμά του από μια τεράστια οθόνη: «Κάναμε εφικτό το ανέφικτο».

Εφικτό έγινε και κάτι ακόμη: πρώτη φορά στην πολιτική ιστορία της μεταπολεμικής Ιταλίας τα δύο τρίτα των υποψήφιων δημάρχων, στους 1.342 δήμους όπου διενεργήθηκαν εκλογές διεκδίκησαν την ψήφο των συμπολιτών τους χωρίς να είναι κομματικοί υποψήφιοι. Αυτός ήταν ένας σεισμός και ευτυχώς για την Ιταλία δεν συνοδεύτηκε από έναν δεύτερο: τη μεγάλη αποχή από τις κάλπες, για την οποία ανησυχούσαν πολλοί αναλυτές. Η συμμετοχή έφτασε το 62,14% έναντι 67,4% στις προηγούμενες τοπικές εκλογές. Το γεγονός πάντως ότι το ποσοστό της συμμετοχής δεν έπεσε κάτω από 50% θεωρείται επιτυχία για ένα πολιτικό σύστημα που εν πολλοίς είναι απαξιωμένο στα μάτια των πολιτών.

Ενα δεύτερο στοιχείο που δεν πέρασε απαρατήρητο είναι ότι σχεδόν σε όλους τους μεγάλους δήμους η μάχη θα κριθεί στον δεύτερο γύρο – και σε πολλούς από αυτούς το αποτέλεσμα θεωρείται κάτι παραπάνω από αβέβαιο. Το Τορίνο, για παράδειγμα, θα ζήσει άλλη μια μάχη ανάμεσα στο Δημοκρατικό Κόμμα και στο Κίνημα Πέντε Αστέρων. Στο Μιλάνο, πάνε στον δεύτερο γύρο ο Κεντροαριστερός υποψήφιος Μπέπε Σάλα (41,9% στον πρώτο) και ο Κεντροδεξιός Στέφανο Παρίζι (38,2%). Διαφορετική είναι η εικόνα στη Νάπολι, όπου ο αριστερός και απερχόμενος δήμαρχος Λουίτζι Μάτζιστρις φαίνεται ότι θα επανεκλεγεί άνετα. Και στην άλλοτε κόκκινη Μπολόνια, ο απερχόμενος Κεντροαριστερός δήμαρχος Βιρτζίνιο Μέντολα διατηρεί ασφαλές προβάδισμα έναντι του Κεντροδεξιού αντιπάλου του.

Από όλες αυτές τις πόλεις και τις μάχες, αξίζει να σταθεί κανείς στο Μιλάνο. Γιατί μπορεί η Βιρτζίνια Ράτζι να τράβηξε τους προβολείς στη Ρώμη, αλλά όπως σημειώνει το Politico πραγματική σημασία για τον Ματέο Ρέντσι έχει το αποτέλεσμα στην οικονομική πρωτεύουσα της Ιταλίας. Η απώλεια του Μιλάνου, σημειώνει η ηλεκτρονική επιθεώρηση, θα μπορούσε να υπονομεύσει σοβαρά τον βασικό στόχο του ιταλού πρωθυπουργού: να κερδίσει το δημοψήφισμα για τη συνταγματική μεταρρύθμιση που πρόκειται να διενεργηθεί τον ερχόμενο Οκτώβριο. Η ήττα στο Μιλάνο δεν είναι καθόλου απίθανη για τον κυβερνών κόμμα. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι ψήφοι του υποψηφίου του Κινήματος Πέντε Αστέρων θα πάνε στον Κεντροδεξιό και όχι στον Κεντροαριστερό υποψήφιο.

Ως προς την ερμηνεία των αποτελεσμάτων, όπως πάντα εξαρτάται από το πώς θα δει κανείς το ποτήρι. Το μισοάδειο λέει ότι ο Ματέο Ρέντσι κινδυνεύει να χάσει και τους πέντε μεγάλους δήμους, οι οποίοι θεωρούνταν προπύργια της ιταλικής Κεντροαριστεράς. Το μισογεμάτο ποτήρι το περιέγραψε ο ίδιος με ορολογία ελαφρώς προπονητή ποδοσφαίρου. «Δεν λέμε ότι κερδίσαμε, αλλά υπάρχουν θετικά και αρνητικά αποτελέσματα για  όλους» δήλωσε σχολιάζοντας τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου των δημοτικών εκλογών. Ο ιταλός πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι η επίδοση της Κεντροαριστεράς στη Νάπολι ήταν κάκιστη και πρόσθεσε πως πρόκειται σύντομα να ορίσει έκτατο προσωρινό «επίτροπο και διαχειριστή» του Δημοκρατικού Κόμματος.

Σε ό,τι αφορά τη Ρώμη, ο Ρέντσι τόνισε ότι ο υποψήφιός του ο Ρομπέρτο Τζακέτι, ο οποίος περνά στον δεύτερο γύρο με το 24% των ψήφων, «πέτυχε  σχεδόν ένα θαύμα» δεδομένης της κακοδιαχείρισης και των σκανδάλων των περασμένων ετών. Σχετικά με το Μιλάνο, την πόλη που συνδέεται όσο καμία με το δημοψήφισμά του ο επικεφαλής της ιταλικής κυβέρνησης θεωρεί ότι «υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να κερδηθεί ο δήμος στις 19 Ιουνίου». Γενικά, πάντως, αναγνώρισε ότι «το Δημοκρατικό Κόμμα έχει κάποια προβλήματα τα οποία πρέπει να αντιμετωπισθούν» για να προσθέσει ότι «οι περισσότεροι υποψήφιοι της Κεντροαριστεράς εξασφάλισαν χθες ποσοστό που ξεπερνά το 40% και αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψη».

Επιστρέφοντας κανείς ωστόσο στο μισοάδειο ποτήρι, θα έλεγε ότι το βασικό πρόβλημα του Δημοκρατικού Κόμματος είναι πως δεν μπορεί να προσεγγίσει ψηφοφόρους από τους άλλους πολιτικούς χώρους. Δηλαδή, στον δεύτερο γύρο κινδυνεύει να πέσει θύμα ενός αντικυβερνητικού μετώπου και της τιμωρητικής ψήφου που θα ρίξουν αυθόρμητα οι απογοητευμένοι πολίτες. Ο ίδιος ο Ρέντσι έσπευσε χθες να θυμίσει ότι ασφαλή πολιτικά συμπεράσματα δεν μπορεί να βγουν αφού στις δημοτικές εκλογές οι ψηφοφόροι επιλέγουν με άλλα κριτήρια. Επανέλαβε μάλιστα ότι το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος συνδέεται άμεσα με την επιβίωση της κυβέρνησής του.