Αναζητώντας ρίζες και κλαδιά

«Η ελιά»: «Εδώ υπάρχει δέντρο τέτοιο, που εγώ δεν ακούω να υπάρχει στη γη της Ασίας, αφύτευτο που ξεφυτρώνει μόνο του, φόβητρο για τα εχθρικά δόρατα. Και φυτρώνει πιο πολύ σ’ αυτή τη χώρα, το φύλλωμα της γλαυκής παιδοτρόφας ελιάς. Που ούτε νέος ούτε γέροντας θα αφανίσει χαλώντας με τα χέρια του, διότι το προστατεύει το μάτι του Μορίου Διός, που τα πάντα βλέπει, και η γλαυκόματη Αθηνά», διακηρύττει ο Χορός στο έργο «Οιδίπους επί Κολωνώ». Ενα τέτοιο δέντρο φύτρωσε και στη Βαλένσια, γύρω από το οποίο αναπτύχθηκαν τα κλαδιά της οικογένειας της Αλμα (που στα ισπανικά μεταφράζεται «Ψυχή») για χιλιάδες χρόνια, μέχρι που μια στιγμή γονείς και θείοι, πιεσμένοι από την οικονομική κρίση, αναγκάστηκαν να το ξεριζώσουν και να το πουλήσουν. Και ο παππούς που η Αλμα αγαπά όσο κανέναν, μαράζωσε, ξεριζωμένος κι ο ίδιος από τους δεσμούς που τον ένωναν με αυτή τη γη. Τα χρόνια περνούν κι εκείνος σταματά να μιλά.

Οταν αρνείται πια και να φάει, η Αλμα πιστεύει ότι ο μόνος τρόπος να τον βοηθήσει είναι να βρει και να φέρει πίσω τη χαμένη ελιά. Ετσι, χωρίς κάποιο οργανωμένο σχέδιο πείθει συγγενείς και φίλους να την ακολουθήσουν στην αναζήτησή της, που την οδηγεί στη ρεσεψιόν μιας πολυεθνικής εταιρείας κάπου στο Ντύσελντορφ της Γερμανίας. Με άλλα λόγια, αναλαμβάνει δράση – και η δράση, ιδίως όταν αυτή ριζώνει σε έναν ιδεαλισμό, οδηγεί ευθέως στη σύγκρουση με τις αντίθετες ατομικότητες, κάτι που ουσιαστικά την αποκλείει από το κοινωνικό σύστημα που, καλώς ή κακώς, δεν καθορίστηκε με βάση κάποια ιδεαλιστικά μοντέλα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο εχθρός εδώ είναι η Ιδιοκτησία, ως φαινόμενο κοινωνικό. Γιατί η Αλμα (και έχει σημασία αυτό), δεν αναζητά την ελιά επειδή της ανήκει. Θέλει απλώς να την επιστρέψει στον τόπο της.

Η ίδια νομίζει πως στρατεύεται για λόγους συναισθηματικούς, ο Πολ Λάβερτι όμως, επιστήθιος συνεργάτης του Κεν Λόουτς που εδώ υπογράφει το σενάριο για λογαριασμό της ικανότατης Ισιάρ Μπολέν που σκηνοθετεί αυτό το τρυφερό, υπέροχο φιλμ, ξέρει πολύ καλά πως η Αλμα δεν έχει μονάχα σχέσεις διαπροσωπικές αλλά και με την Ιστορία. Αυτό το περίφημο ραντεβού, βέβαια, θα αργήσει λίγο ακόμα. Μέχρι δηλαδή οι ρίζες της νεαράς πλέον ελιάς σκάψουν ξανά το έδαφος, αναζητώντας δεσμούς και υψώνοντας ταυτόχρονα τα κλαδιά της ούτως ώστε να παραμεριστεί η Αρχή που αδίκως εμπιστεύτηκε την προστασία της Φύσης στους οικολόγους, παραμελώντας εντελώς τους «αντιδραστικούς» χωριάτες που ζουν στο έλεός της. Βλέπετε, η Φύση ανήκει μονάχα σε αυτούς. Αντε και στους ποιητές. Και το κλαδί ελιάς που επιβιώνει στο φινάλε, είναι για την Αλμα (όπως και για τον Νώε – αναπόφευκτες οι ποιητικές επαγωγές) η αποφασιστική διαβεβαίωση πως η ανθρώπινη ζωή μπορεί επιτέλους να ξαναρχίσει.

Βαθμοί: 8