Φωτογραφική οδύσσεια

«Το περασμένο καλοκαίρι ο κόσμος κι εμείς δεχθήκαμε ένα βομβαρδισμό εικόνων πολύ έντονων. Δεν προλάβαμε να αφομοιώσουμε τι πραγματικά συνέβη, το μέγεθος της πορείας που έκαναν οι άνθρωποι αυτοί, τι πέρασαν στην προσπάθειά τους να γλιτώσουν από την αγκαλιά του θανάτου στη Συρία». Ο βραβευμένος με Πούλιτζερ φωτοειδησεογράφος του Reuters Αλκης Κωνσταντινίδης επέστρεψε χθες στην Ελλάδα από τις ΗΠΑ όπου βρισκόταν και υπό την επήρεια του τζετ-λαγκ ετοιμαζόταν να κατευθυνθεί στο Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς 138 για την έκθεση φωτογραφίας «Το ταξίδι – Μετακινούμενοι πληθυσμοί». Η δουλειά του, μαζί με εκείνες άλλων επτά συναδέλφων του που κάλυψαν την προσφυγική κρίση ιχνογραφούν τη διαδρομή σχεδόν ενός εκατομμυρίου ανθρώπων από την Τουρκία στην Ελλάδα με τελικό προορισμό τα σύνορα και την ελπίδα να φτάσουν σε ένα ασφαλές καταφύγιο σε κάποια χώρα της Ευρώπης. «Νομίζω πως όλοι οι συνάδελφοι κατεβαίνοντας στα νησιά περιμέναμε τον αλτρουισμό των ντόπιων. Ημασταν βέβαιοι ότι θα άνοιγαν τα σπίτια τους. Ομως μας εξέπληξε ο βαθμός που το έκαναν», τονίζει.

Για τον ίδιο η έκθεση, σε συνδιοργάνωση με τη ΜΚΟ Αλληλεγγύη – Solidarity Now, καταδεικνύει ότι η παρουσία των φωτορεπόρτερ είναι αναγκαία σε αυτά τα μέρη. Για να κατανοήσει κανείς, για παράδειγμα, ότι «το ταξίδι από τη Συρία έως την Ελλάδα μπορεί να διαρκέσει από πέντε μέρες έως πέντε μήνες», αναφέρει η επιμελήτρια της έκθεσης των οκτώ φωτογράφων Γιάννη Μπεχράκη, Αλκη Κωνσταντινίδη, Γιώργου Μουτάφη (όταν εγκαινιαζόταν η έκθεση χθες το απόγευμα βρισκόταν σε διασωστικό σκάφος ανοιχτά της Λιβύης), Αγγελου Τζωρτζίνη, Ενρι Τσανάι, Μυρτώς Παπαδοπούλου, Ορέστη Σεφέρογλου και Χλόης Κριθαρά – Devinne.

ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ. Στον χώρο θα προβάλλεται το ντοκιμαντέρ «Refugee Highway» του Χρόνη Πεχλιβανίδη όπου η αγωνία και η ελπίδα για ζωή εναλλάσσονται σε κάθε πλάνο ενώ σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο θα μεταδίδονται πραγματικά ηχητικά ντοκουμέντα από στιγμές διάσωσης.

Η φωτογραφική έκθεση βοηθά εκείνον που θα την επισκεφθεί να αντιληφθεί όλα τα βήματα της διαδρομής που έκαναν οι πρόσφυγες. «Μιλάμε για εικόνες  ρεαλιστικές, σκληρές. Εικόνες που σε γεμίζουν κυρίως με θλίψη, αλλά ταυτόχρονα γεννάνε την ελπίδα, τη δίψα για ζωή, την ανακούφιση να φτάνει κάποιος σώος στον προορισμό του. Ενα παζλ εννοιών και σκέψεων που ανασυνθέτουν τη μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και αποκαλύπτουν για μια ακόμα φορά τη δύναμη της εικόνας και πώς αυτή μπορεί να μεταμορφώσει τις κοινωνικές συνειδήσεις του κόσμου μας»  επισημαίνει η κυρία Κομνηνού.

Οι δεκάδες φωτογραφίες, από τις οποίες οι φωτογράφοι έχουν αποποιηθεί τα πνευματικά τους δικαιώματα, έρχονται να προσθέσουν κάτι στη συνολική εικόνα, σύμφωνα με τη Μυρτώ Παπαδοπούλου: «Κατανοούμε τη διαδρομή, τη διαρκή μετακίνηση, την υπομονή, την καρτερικότητα των προσφύγων» και συμπληρώνει ότι «η διαφορετική ματιά κάθε φωτογράφου, ο διαφορετικός τρόπος προσέγγισης του θέματος – άλλος με ρεαλιστικό τρόπο, άλλο με πιο εικαστική χροιά – πολλαπλασιάζουν τα μηνύματα προς τον θεατή της».

Για τον Ζορντί Βακέρ, περιφερειακό διευθυντή στην Ευρώπη του Open Society Foudation, η έκθεση συμβολίζει «τον ρόλο που διαδραμάτισε το ελληνικό έθνος, το οποίο στάθηκε απρόθυμος παρατηρητής των αποτυχιών και των αντιφάσεων της Ευρώπης». Τρεις ενότητες με σεναριακή δομή αφηγούνται χρονολογικά το ταξίδι. Η έκθεση ανοίγει με την ενότητα «Είσοδος» με καρέ από τα νησιά Λέσβος, Κως, Σάμος, Χίος, Οινούσσες, συνεχίζει με την «Παραμονή» που αποτελείται από στιγμιότυπα από κέντρα κράτησης, κέντρα προσωρινής φιλοξενίας, καταυλισμούς, την Πλατεία Βικτωρίας και ολοκληρώνεται με την «Εξοδο» που εστιάζει στην Ειδομένη.