Οταν το σπίτι σου καταρρέει, μπορεί να σωθεί με μερεμέτια;

Ο Μπαράκ Ομπάμα πήγε, είδε και απήλθε. Το ανέκδοτο που ακόμα κυκλοφορεί στην Αβάνα είναι ότι θα έπρεπε να είχε μείνει για κάνα μήνα, μια και – ως προετοιμασία για την τριήμερη επίσκεψή του – έγιναν περισσότερα για τον καλλωπισμό της πρωτεύουσας από ό,τι τις τελευταίες δεκαετίες. Τα πράγματα είναι καλύτερα αλλά όχι όσο καλά θα τα ήθελαν οι Κουβανοί. Δεν υπάρχει πια εκείνη η βασανιστική πείνα που ταλαιπωρούσε τους πάντες την εποχή της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ενωσης. Οικιακές συσκευές και κινητά τηλέφωνα μπορεί πια να αγοραστούν νομίμως και πλέον οι Κουβανοί εκφράζουν ελεύθερα τις απόψεις τους ακόμα και σε ξένους δημοσιογράφους.

Οι πολίτες όμως αναρωτιούνται πόση επιδιόρθωση μπορεί να γίνει. Οταν το σπίτι στο οποίο μένεις καταρρέει, πόσο μπορείς να κάνεις μερεμέτια με τα υδραυλικά, τα παράθυρα, τα κουφώματα και τους τοίχους πριν γκρεμιστεί εντελώς; Αυτό είναι το ερώτημα στο οποίο προσπαθεί να απαντήσει ο Ραούλ Κάστρο από τότε που ανέβηκε στην εξουσία εδώ και 8 χρόνια.

Ο Ραούλ φαίνεται να στόχευε στην αποκατάσταση των σχέσεων με τις ΗΠΑ από τότε. Μόλις λίγους μήνες αφότου έγινε πρόεδρος είχε πει στον αμερικανό ηθοποιό Σον Πεν ότι θα τον ενδιέφερε να συναντηθεί με τον Μπαράκ Ομπάμα εάν ο Δημοκρατικός υποψήφιος κατόρθωνε να κερδίσει τον Λευκό Οίκο.

Είναι ξεκάθαρο ότι ο αδελφός τού Φιντέλ έβλεπε μπροστά με έναν διαφορετικό τρόπο από ό,τι άλλα στελέχη της κουβανικής ηγεσίας. Ισως, λένε οι αναλυτές, να προσπαθεί να εκσυγχρονίσει τον κουβανέζικο σοσιαλισμό προκειμένου να καθησυχάσει τις ανήσυχες γενιές όσων είναι κάτω των 45 ετών. Ισως θέλει να φτιάξει μια Κίνα με φοίνικες και ντάκιρι. Ισως σκέφτεται ότι 60 χρόνια φτώχειας είναι αρκετά και ότι δεν έχει νόημα να πολεμάς ένα αναπόφευκτο μέλλον. Μέσα σε όλα αυτά έχει να αντιμετωπίσει και την εσωτερική αντιπολίτευση με πρώτο και καλύτερο τον αδελφό του, ο οποίος μιλά εκ μέρους όλων των historicos, των παλιών στελεχών του κόμματος. Λίγες ημέρες μετά την επίσκεψη του Ομπάμα ο Φιντέλ δημοσίευσε ένα άρθρο κριτικής για τον αμερικανό πρόεδρο.

Οπως και εάν ονειρεύεται ο Ραούλ Κάστρο τη μετάβαση, δεν έχει πολύ χρόνο στη διάθεσή του: έχει ανακοινώσει ότι αποχωρεί μετά τις γενικές εκλογές του 2018, όταν θα είναι 86 ετών, και πιέζει να εγκριθεί όριο δύο θητειών για όσους κατέχουν δημόσια αξιώματα. Αυτό τελικά ίσως είναι το μοναδικό κοινό με τον Μπαράκ Ομπάμα: δύο ηγέτες που αποχωρούν και θέλουν να αφήσουν πίσω τους μια κληρονομιά την οποία οι διάδοχοί τους δεν θα μπορέσουν να διαλύσουν.