Η αποκατάσταση των αποθεμάτων σημαίνει αποκατάσταση των αλιέων

Τα γεγονότα είναι αδιαμφισβήτητα: τα αποθέματα των αλιευμάτων στη Μεσόγειο συρρικνώνονται. Ορισμένα βρίσκονται στα όρια της εξάντλησης. Συνολικά, το 93% των εξετασθέντων αποθεμάτων αλιευμάτων υπόκειται σε υπερεκμετάλλευση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προσηλωμένη στο πρόγραμμά μας για την απασχόληση και την ανάπτυξη, εκφράζει την έντονη ανησυχία της ως προς το τι θα μπορούσε να σημαίνει αυτό για τους χιλιάδες αλιείς στη Μεσόγειο. Γι’ αυτό τον λόγο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εγκαινιάζει τη μεσογειακή στρατηγική για τη βελτίωση της κατάστασης των αλιευτικών αποθεμάτων. Στις 27 Απριλίου είχαμε υπουργική διάσκεψη, ύστερα από ένα σημαντικό φόρουμ στη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή εκδήλωση του σχετικού κλάδου: την έκθεση «Seafood Expo».

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για την κακή κατάσταση των αλιευτικών αποθεμάτων. Η ρύπανση και η κλιματική αλλαγή σίγουρα παίζουν ρόλο. Ωστόσο, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η εκτεταμένη υπεραλίευση αποτελεί μία από τις βασικές αιτίες. Είναι αλήθεια ότι για πολλά αποθέματα – για την ακρίβεια, υπερβολικά πολλά – δεν γνωρίζουμε ακόμη αρκετά. Στο ανατολικό τμήμα της Μεσογείου, για παράδειγμα, σοβαρά κενά στις χρονοσειρές μάς εμποδίζουν να εξαγάγουμε χρήσιμα συμπεράσματα. Επιπλέον, το ήμισυ του συνόλου των ψαριών που αλιεύουμε στη Μεσόγειο δεν έχει καν καταγραφεί. Η εικόνα είναι μόνο μερική. Τα εμπειρικά δεδομένα είναι εξίσου απογοητευτικά: οι αλιείς αναφέρουν ότι αλιεύουν όλο και λιγότερα αλιεύματα κάθε έτος. Απειλούνται τα μέσα βιοπορισμού τους, ακόμη και ο ίδιος τους ο κλάδος.

Η νέα μεσογειακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί δέσμευση για την αποκατάσταση των αποθεμάτων αλιευμάτων έτσι ώστε να μπορέσουμε να εκπληρώσουμε τη δέσμευσή μας για την αποκατάσταση των αλιέων. Η στρατηγική μας στηρίζεται στην πολυετή καλλιέργεια αισθήματος αλληλεγγύης μεταξύ των αλιέων.

Το 2003, οι χώρες της Μεσογείου υπέγραψαν διακήρυξη που έθεσε τα θεμέλια για τη βελτίωση της επιστημονικής έρευνας, την προστασία των ευπαθών περιοχών και τον περιορισμό της αλιευτικής προσπάθειας. Τα κράτη – μέλη της ΕΕ μείωσαν τους στόλους τους προκειμένου να διασφαλιστεί η βιώσιμη αλιεία. Η νομοθεσία μας περιλαμβάνει εθνικά και διεθνή σχέδια διαχείρισης της αλιείας, περιορισμούς αλιευμάτων και περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Με εντατική πολυμερή συνεργασία ενθαρρύνονται όλες οι χώρες γύρω από τη Μεσόγειο να τηρούν τους ίδιους κανόνες.

Και η πείρα δείχνει ότι μπορούμε να επιτύχουμε όταν αντιμετωπίζουμε συλλογικά τις προκλήσεις. Για παράδειγμα, η εξαιρετική αποκατάσταση των αποθεμάτων ερυθρού τόνου στη Μεσόγειο: συνεργαστήκαμε, αναλάβαμε συντονισμένη δράση, επιτύχαμε αποτελέσματα. Αλιείς που πριν αμφισβητούσαν το σχέδιο αποκατάστασης τώρα εκθειάζουν τα αποτελέσματά του. Ωστόσο, πρέπει να προχωρήσουμε πολύ παραπέρα.

Ευτυχώς, υπάρχει πλέον πραγματικό κοινό αίσθημα ότι πρέπει να δράσουμε σε όλα τα αποθέματα. Σε πρόσφατη διάσκεψη στην Κατάνια της Ιταλίας, τον Φεβρουάριο, συναντήθηκα με ενώσεις αλιέων, ευρωπαίους επιστήμονες και ΜΚΟ. Ολοι ήταν της ίδιας άποψης, όπως και οι παρόντες εκπρόσωποι κυβερνήσεων. Αυτή την πολιτική βούληση χρειαζόμαστε προκειμένου να επιτευχθεί συνολική προσέγγιση που να λαμβάνει υπόψη όλες τις μεσογειακές γειτονικές χώρες.

Η ΕΕ ανέλαβε ηγετικό ρόλο όσον αφορά τον τόνο. Αποδείχτηκε ότι ορθώς υιοθετήσαμε αυτή τη στάση. Τώρα πρέπει να επεκτείνουμε αυτή την επιτυχία σε άλλα είδη ιχθύων, πέρα από εθνικά εδάφη και αλιευτικές παραδόσεις.

Αρκετοί υπουργοί Αλιείας από χώρες της ΕΕ και τρίτες χώρες γύρω από τη Μεσόγειο θα βρίσκονται στις Βρυξέλλες για την παγκόσμια έκθεση «Seafood Expo» στα τέλη Απριλίου. Σκοπεύω να αξιοποιήσω τη δυναμική που εδραιώθηκε στην Κατάνια. Θα αρχίσουμε τις εργασίες για μια συνακόλουθη κοινή δήλωση για τη βιώσιμη αλιεία στη Μεσόγειο, η οποία, σε έναν χρόνο από τώρα, θα πρέπει να δώσει νέο όραμα και ώθηση για τη διατήρηση και τη βιωσιμότητα στην περιοχή.

Για τον λόγο αυτόν είμαι επίσης σε επαφή με ορισμένους από τους βασικούς εταίρους της ΕΕ στη Μεσόγειο. Μόνο τον τελευταίο μήνα ταξίδεψα στην Αλγερία και την Τουρκία και συναντήθηκα με τυνήσιους εκπροσώπους. Ολοι δείχνουν να κατανοούν τον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης και να είναι πρόθυμοι για δράση. Αυτό το αίσθημα ενεργού συμμετοχής όλων των παραγόντων σε όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες γύρω από τη Μεσόγειο είναι που χρειάζονται οι αλιείς.

Με κοινές προσπάθειες και προσήλωση στη στρατηγική μας θα επιτευχθούν τα μακροπρόθεσμα οφέλη που αξίζουν οι αλιείς γύρω από αυτή τη μεγάλη θάλασσα.

O Καρμένου Βέλα από τη Μάλτα είναι επίτροπος της ΕΕ αρμόδιος για θέματα Περιβάλλοντος, Θαλάσσιας Πολιτικής και Αλιείας