Το «ελεύθερο ηλεκτρόνιο» της γαλλικής κυβέρνησης

Προ ημερών ο Εμανουέλ Μακρόν βρέθηκε στην Μπριζ για μια συζήτηση με τους φοιτητές του Κολεγίου της Ευρώπης. Τον παρουσίασε ο πρύτανης της σχολής – αποκαλώντας τον «κύριο πρόεδρο». Ενα lapsus linguae αποκαλυπτικό της «μακρονμανίας» που έχει κυριεύσει τη Γαλλία, και όχι μόνο, ιδίως από τη στιγμή που ο φιλόδοξος υπουργός Οικονομίας του Φρανσουά Ολάντ ανακοίνωσε, στις 6 Απριλίου, την ίδρυση ενός νέου πολιτικού κινήματος με το όνομα En Marche! (Εμπρός!) και στόχο να ξεπεραστούν οι («παρωχημένες») διαχωριστικές γραμμές μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς, να συνεργαστούν ικανοί άνθρωποι και από τους δύο χώρους, να «δοθεί μια δυναμική απέναντι στο αδιέξοδο της κοινωνίας» και «να προσπαθήσουμε να προχωρήσουμε εμπρός».

Ο ίδιος ο Μακρόν ούτε επιβεβαιώνει ούτε αποκλείει το ενδεχόμενο υποψηφιότητάς του στις προεδρικές εκλογές του 2017, «δεν είναι αυτή η προτεραιότητά μου σήμερα» επαναλαμβάνει σαν μάντρα. Κάθε εβδομάδα που περνάει, ωστόσο, μοιάζει να αυτονομείται ολοένα και περισσότερο έναντι του γάλλου προέδρου. Μόλις χθες «έβαλε ένα νέο φιτίλι» – για να δανειστούμε τη διατύπωση της «Μοντ» -, επικρίνοντας σε συνέντευξή του τον «φόρο αλληλεγγύης επί της περιουσίας», διάδοχο του «φόρου υψηλής περιουσίας». Η κατάργηση του επίμαχου φόρου περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα όλων των υποψηφίων για το χρίσμα της Δεξιάς, δεν είναι όμως στα σχέδια της σοσιαλιστικής κυβέρνησης. Η δήλωση του Μακρόν, λοιπόν, του επιφύλαξε μια γερή δημόσια επίπληξη από τον γάλλο πρωθυπουργό Μανουέλ Βαλς. Δεν είναι η πρώτη φορά. Αντίστοιχες κατσάδες έχει εισπράξει ο Μακρόν και για τις (τακτικές) επιθέσεις του στο 35ωρο εργασίας. Στην πραγματικότητα, ο πρώην επενδυτικός σύμβουλος στον όμιλο Rothschild που κλήθηκε να αντικαταστήσει το 2014 τον «αριστερό αντάρτη» Αρνό Μοντμπούρ στο υπουργείο Οικονομίας εμπνέει δυο χρόνια τώρα θαυμασμό και εκνευρισμό ταυτόχρονα, τόσο στην πολιτική του οικογένεια όσο και στη Δεξιά.

«Ποιος είναι πραγματικά ο Εμανουέλ Μακρόν; Ενας σοσιαλφιλελεύθερος; Ενας ολαντικός; Ενας ζιπεϊκός;» αναρωτιόταν τις προάλλες στο εβδομαδιαίο οικονομικό περιοδικό «Challenges» ο Ρεμί Κλεμάν. «Το ελεύθερο ηλεκτρόνιο της κυβέρνησης μπερδεύει (εκουσίως) τα ίχνη του και αρκείται στο σύνθημα “ούτε Αριστερά ούτε Δεξιά”» σχολίαζε. Ο Μακρόν πλασάρει μια εικόνα που η Γαλλία έχει πολλή ανάγκη – την εικόνα της πολιτικής ανανέωσης. «Είναι λοιπόν τόσο διαφορετικός από τους άλλους;» αναρωτιόταν πρόσφατα ο Σιμόν Πρενζάν στο FranceTVinfo. Ο ίδιος έδινε, αναλυτικά, μια σειρά από απαντήσεις: όχι, όπως πολλοί ακόμη, είναι απόφοιτος της Sciences Po και της ENA. Ναι, ασχολείται με την πολιτική μόνο τα τελευταία πέντε χρόνια. Ναι, στην Αριστερά, οι ιδέες του αποτελούν παραφωνία. Οχι, δεν είναι ο πρώτος που ζητεί να ξεπεραστεί ο διαχωρισμός Αριστερά – Δεξιά. Οχι, το κίνημά του δεν είναι καινοφανές. Και τελευταίο: «Οχι, επικοινωνεί ήδη όπως οι παλιοί γαλονάδες» – αναφορά στην πρόσφατη, ατυχή, α λα Βαρουφάκη φωτογράφιση του Μακρόν μετά της συζύγου του για το «Paris Match». Ετυμηγορία; «Το να κάνεις την πολιτική αλλιώς δεν σήμαινε ποτέ να αρνείσαι όλους της τους κώδικες, αλλά να αρνείσαι κάποιους από αυτούς» σχολίασε ο ερευνητής Αρνό Μερσιέ.

Ο λόγος στις δημοσκοπήσεις: ο Εμανουέλ Μακρόν είναι σήμερα ο δεύτερος δημοφιλέστερος πολιτικός στη Γαλλία, με ποσοστό δημοτικότητας 43%, πίσω από τον Αλέν Ζιπέ (51%). Το 52% των Γάλλων πιστεύει πως θα γινόταν «ένας καλός πρόεδρος» – και πάλι, μόνον ο Ζιπέ τον ξεπερνάει σε ποσοστό, με 58%. Για την ιστορία, το ποσοστό δημοτικότητας του Φρανσουά Ολάντ είναι 16% και του Μανουέλ Βαλς 27%. Μια πιο προσεκτική ματιά στις δημοσκοπήσεις, ωστόσο, δείχνει ότι οι πολιτικές πυξίδες στη Γαλλία έχουν ελαφρώς τρελαθεί: μεταξύ των υποστηρικτών του PS, ο Ζιπέ, ο άνθρωπος που έβγαλε στους δρόμους τη Γαλλία το 1995 με την ασφαλιστική του μεταρρύθμιση, είναι σχεδόν εξίσου δημοφιλής (69%-70%) με τη Μαρτίν Ομπρί, την «dame του 35ώρου». Ο δε Μακρόν είναι πιο δημοφιλής μεταξύ των ψηφοφόρων της Δεξιάς, παρά μεταξύ των ψηφοφόρων της Αριστεράς. Στην πραγματικότητα, μεταξύ των ψηφοφόρων της Δεξιάς τον ξεπερνάει σε δημοτικότητα μόνον ο Ζιπέ – ενώ μεταξύ των ψηφοφόρων της Αριστεράς πρώτη έρχεται η Ομπρί, δεύτερος ο… Ζιπέ και τρίτος ο Μακρόν. Την ίδια ώρα, σχεδόν οκτώ στους δέκα Γάλλους δηλώνουν ότι δεν έχουν πλέον εμπιστοσύνη ούτε στη Δεξιά ούτε στην Αριστερά να κυβερνήσει τη χώρα. Και η ακροδεξιά Μαρίν Λεπέν εμφανίζεται σταθερά ικανή να αποκλείσει στον πρώτο γύρο των επόμενων προεδρικών εκλογών τον Φρανσουά Ολάντ: είναι ο «προαναγγελθείς σεισμός της 21ης Απριλίου του 2017», για τον οποίο έκανε λόγο χθες η «Μοντ».

«Το απρόβλεπτο του 2002 μετατρέπεται σταδιακά σε μοιραίο του 2012» προειδοποιούσε η εφημερίδα σε ένα κύριο άρθρο-κόλαφο για τη γαλλική Αριστερά εν γένει και τον γάλλο πρόεδρο ειδικότερα. Μπορεί ο Εμανουέλ Μακρόν να αποτελέσει «μια κάποια λύση» σε αυτό το πολιτικό πλαίσιο, σε μια τέτοια χώρα, βυθισμένη σε μια τόσο βαθιά κρίση; Απομένει ένας ολόκληρος χρόνος μέχρι τις προεδρικές εκλογές – η συνέχεια, λοιπόν, επί της οθόνης.