Βαρύς λογαριασμός για την οικονομία

Εναν χρόνο έχασε η ελληνική οικονομία καθώς η αβεβαιότητα για την πορεία της αξιολόγησης και η ζημιά που αυτή έχει ήδη προκαλέσει στη χώρα φέρνουν ύφεση 1%, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, μεγαλύτερη από τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης.

Αυτή ακριβώς η κλιμάκωση της ύφεσης θα ανακόψει την υποχώρηση της ανεργίας που είχε καταγραφεί τη διετία 2014-2015, φέρνοντας αύξηση για φέτος της ανεργίας στο 25,2% (από 24,9% πέρυσι), καθώς «θα έχουμε περισσότερες απολύσεις σε κλάδους όπως λιανεμπόριο και εστίαση και μικρότερο ρυθμό δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας στον τουρισμό».

Είναι τόσο πολλά τα συσσωρευμένα τραύματα που μετρά η ελληνική οικονομία, ώστε παρά το γεγονός ότι από το δεύτερο εξάμηνο και μετά αυτή αναμένεται να γυρίσει σε θετικό πρόσημο (σ.σ.: με την προϋπόθεση φυσικά πως η αξιολόγηση θα κλείσει εγκαίρως), εντούτοις η χρονιά θα κλείσει με ύφεση μεγαλύτερη από το 0,7% που υπολόγιζε η κυβέρνηση.

Είναι η πρώτη φορά εδώ και αρκετά χρόνια που το πάντα μετριοπαθές ΙΟΒΕ περιγράφει με τόσο μελανά χρώματα την κατάσταση, σαν αυτά που χρησιμοποίησε χθες ο πρόεδρός του Τάκης Αθανασόπουλος.

ΟΠΩΣ ΤΟ 2010. Επισήμανε ότι για πρώτη φορά η οικονομία βρίσκεται σε τόσο οριακή κατάσταση, παρομοίασε την εικόνα με εκείνη του 2010 – «αν δεν είναι και χειρότερη», όπως χαρακτηριστικά είπε -, ενώ προειδοποίησε για μη αναστρέψιμη ζημιά όσο καθυστερεί να κλείσει η διαπραγμάτευση με τους δανειστές. Στο ίδιο μήκος κύματος με πολλούς εγχώριους και ξένους αναλυτές, το ΙΟΒΕ τονίζει με νόημα ότι οι εξελίξεις γύρω από την κρίση της ελληνικής οικονομίας έχουν πλέον σε μεγάλο βαθμό αυτονομηθεί από τα λοιπά προβλήματα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Υπονοεί δηλαδή ότι είναι λάθος η εκτίμηση όσων θεωρούν πως η Ευρώπη δεν θα τολμήσει να τραβήξει κι αυτή στα άκρα το σκοινί της διαπραγμάτευσης, όσο η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει να ρίχνει πολιτικές ζαριές. «Η απόφαση και η ευθύνη για την κατεύθυνση της χώρας θα πρέπει να αναζητηθούν σχεδόν αποκλειστικά στο εσωτερικό» λέει χαρακτηριστικά το ΙΟΒΕ. Στην ουσία, αυτό που λέει το Ιδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών είναι ότι η προσδοκία που υπήρχε μέχρι το φθινόπωρο του 2015, πως από το δεύτερο εξάμηνο του 2016 θα ξεκινούσε μια γενναία ανάκαμψη, έχει ξεθωριάσει και χαρακτηρίζεται φιλόδοξη. Οχι μόνο επειδή οι μήνες που ακολουθούν θα είναι εξαιρετικά δύσκολοι, με κοινωνικές εντάσεις και κορύφωση της αβεβαιότητας στο πολιτικό σκηνικό, αλλά και επειδή τα πάντα κινούνται αργά, εκτός από τα υφεσιακά μέτρα που ετοιμάζονται να πλήξουν την πραγματική οικονομία.

ΔΕΝ ΦΘΑΝΕΙ. Υπονοεί στην ουσία το ΙΟΒΕ πως ακόμη και αν κλείσει η αξιολόγηση, το τρενάκι της ανάπτυξης μπορεί να μην εμφανιστεί στην ώρα του στην αποβάθρα. «Η αξιολόγηση είναι αναγκαίο – αλλά όχι από μόνη της επαρκές – βήμα για την αρχή ενός πιθανού γύρου θετικών εξελίξεων», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται. «Τα νέα μέτρα που προβλέπονται στο Μνημόνιο θα επηρεάσουν δυσμενώς τόσο την ιδιωτική κατανάλωση όσο και την απασχόληση στο λιανεμπόριο και την εστίαση» επισημαίνει η έκθεση, εκτιμώντας ότι περαιτέρω ενίσχυση στον τουρισμό θα είναι μικρή, ενώ θα παρατηρηθεί κάμψη στη μεταποίηση. Προβλέπει, δε, μηδενικό πληθωρισμό ή μικρή πτώση τιμών για το τρέχον έτος. Σε κάθε περίπτωση, «η επιμήκυνση της περιόδου ακραίας αβεβαιότητας και όσο δεν δρομολογείται η επιστροφή σε μια ομαλή οικονομική εξέλιξη δυσχεραίνουν τη δυνατότητα εστίασης στα δομικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας, που ήδη υπήρχαν πριν από την κρίση».

Εννοείται πάντως ότι «σε περίπτωση ρήξης και μη ομαλής εφαρμογής του προγράμματος, οι εξελίξεις θα είναι ιδιαίτερα δραματικές, η σχετική άμεση και μακροπρόθεσμη ζημιά για την ελληνική οικονομία απολύτως μη αναστρέψιμη και  άρα μια τέτοια εξέλιξη θα πρέπει να θεωρείται αδιανόητη και να αποκλειστεί».

Οι προβλέψεις του ΙΟΒΕ για την οικονομία το 2016
67% των καταναλωτών δηλώνουν πως μόλις τα βγάζει πέρα
11%   αντλούν από τις αποταμιεύσεις τους
89%  των νοικοκυριών δεν θεωρεί πιθανή την αποταμίευση το επόμενο 12μηνο
1% έως 2% η μείωση της ιδιωτικής κατανάλωσης φέτος
4% έως 5%η υποχώρηση των επενδύσεων
5% η πτώση των εισαγωγών
716 εκατ. ευρώη αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου το πρώτο δίμηνο του έτους
25,2% η εκτίμηση για την ανεργία έναντι 24,9% πέρυσι
37 μονάδες χαμηλότερα, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης το τρίμηνο Ιανουαρίου – Μαρτίου συγκριτικά με το ίδιο διάστημα πέρυσι