Ο Εμφύλιος στο προσκήνιο

Είναι η ιστορική περίοδος το αποτύπωμα της οποίας επανέρχεται με τη μεγαλύτερη συχνότητα στον δημόσιο λόγο, την έρευνα και την πολιτική αντιπαράθεση. Μάρτυράς μας δεν είναι μόνο τα ιστορικά εγχειρίδια, οι τάσεις της μυθιστοριογραφίας και εσχάτως το αφιέρωμα της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου που αρχίζει απόψε. Οι δέκα νέοι δημιουργοί που συμμετέχουν απαντούν με τον τρόπο τους στο ερώτημα ποια διαλεκτική καλούμαστε να αναπτύξουμε στο θέατρο για να κατανοήσουμε τα γεγονότα της εμφύλιας σύρραξης, 70 χρόνια μετά το ξέσπασμά της. Οι δράσεις συμπληρώνονται από την περιπατητική περφόρμανς «Αναπαράσταση» που θα ξεκινά καθημερινά από το θέατρο Rex και θα καταλήγει στον Εθνικό Κήπο.

Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΠΑΠΑΔΑΚΗ. Μία από τις περίπου 100 προτάσεις που κατατέθηκαν στο Εθνικό Θέατρο έπειτα από ανοιχτό κάλεσμα είναι και η παράσταση «Για την Ελένη», που υπογράφει σκηνοθετικά αλλά και σεναριακά ο Μάνος Καρατζογιάννης. Το έργο βασίζεται στο βιβλίο του Μάνου Ελευθερίου «Η γυναίκα που πέθανε δυο φορές» και μεταφέρει επί σκηνής τη ζωή της Ελένης Παπαδάκη, της σπουδαίας ηθοποιού του Εθνικού Θεάτρου που εκτελέστηκε από την Εθνική Πολιτοφυλακή στα Δεκεμβριανά. Στη θεατρική συνθήκη του Καρατζογιάννη, η Μαρία Κίτσου που ενσαρκώνει την ηθοποιό επιστρέφει στον χώρο της στο πλάι του Σπύρου Κυριαζόπουλου. «Ερευνώντας τις πάνω από 1.000 σελίδες αρχειακού υλικού που μου παραχώρησε ο Μάνος Ελευθερίου, χρειάστηκε να κινηθώ με βάση τον καλλιτεχνικό νου και όχι τον ιστορικό. Αλλωστε, η σκηνή είναι ένας χώρος όπου δικαιώνονται τα αδικαίωτα πρόσωπα, δεν είναι εκπομπή ντοκιμαντέρ ή ιστορικό βιβλίο» αναφέρει ο Μάνος Καρατζογιάννης.

Εχοντας ο ίδιος ασχοληθεί στις προηγούμενες παραστάσεις του με το θέμα της ετερότητας, βάζει το ζήτημα αυτό και πάλι στο κάδρο του, συσχετίζοντάς την όμως με τη ζωή της Παπαδάκη. «Επικεντρώθηκα στο πόσο διαφορετική ήταν η ίδια και στο πώς η διαφορετικότητά της συνάντησε χρονικά τη συγκυρία του Εμφυλίου. Το θέμα παραμένει, η ετερότητα ως θεμέλιος λίθος στη δημοκρατία που ονειρευόμαστε. Που δεν έχει έρθει μέσα από επαναστατικά τσιτάτα αλλά από τον σεβασμό στην προσωπική ιστορία του άλλου και στον διαφορετικό τρόπο σκέψης στο οτιδήποτε ξένο. Ακόμα και σ’ ένα θέμα που πραγματεύεται τον διχασμό, οφείλουμε να βρούμε τι μας ενώνει, να ορίσουμε μέσα στην πτώση των συστημάτων και των ιδεολογιών έναν κοινό τόπο, μια κοινή πεποίθηση» υπογραμμίζει.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Μετά την Ακαδημία των Τεχνών του Βερολίνου, η Στέλλα Χριστοδουλοπούλου θα παρουσιάσει την παράστασή της «Civil2» στη σκηνή του Rex. Πρόκειται για ένα έργο σε εξέλιξη με τη συμμετοχή των Βασιλικής Τρουφάκου (προχθές απέσπασε το βραβείο β’ γυναικείου ρόλου της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου για το «Ουζερί Τσιτσάνης») και Φιντέλ Ταλαμπούκα, που διατρέχει τη νεότερη ελληνική Ιστορία ανάποδα. Ξεκινά με τον Εμφύλιο Πόλεμο ’46-’49, συνεχίζει με τη Συμφωνία της Βάρκιζας, τα Δεκεμβριανά, την Απελευθέρωση και καταλήγει στο πρώτο ελληνικό Σύνταγμα του 1822.  

«Τα θέματα του Εμφυλίου είναι σαν το μπαζωμένο ρέμα που νομίζουμε ότι δεν το βλέπουμε, αλλά με την πρώτη σταγόνα βροχής υπερχειλίζει και μας θυμίζει την παρουσία μιας βαθιάς πληγής που παραμένει νωπή. Οφείλουμε να την ανοίξουμε και να την καθαρίσουμε λοιπόν» δηλώνει, χωρίς να φοβάται για αντιδράσεις όπως αυτές της «Ισορροπίας του Νας». «Η αντίδραση είναι υγιές αντανακλαστικό μιας κοινωνίας για να υπάρξει μια βαθιά μετατόπιση ενδιαφέροντος προς ένα αντικρουόμενο θέμα που χρειάζεται τομή για να αλλάξει» υποστηρίζει η σκηνοθέτις, που επιμελήθηκε και τα κείμενα. Για τον λόγο αυτόν ίσως θα παρουσιάσει το ίδιο έργο στα εγκαίνια της Μπιενάλε της Αθήνας στις 15 Απριλίου στο Μπάγκειο.

INFO
Οι παραστάσεις αρχίζουν σήμερα στο θέατρο Rex (Πανεπιστημίου 48, τηλ. 210-3803.430) και συνεχίζονται ώς τις 3 Απριλίου. Είσοδος ελεύθερη. Το πλήρες πρόγραμμα στην ιστοσελίδα www.n-t.gr/el/experimental/draseis