Στη φυλακή με τους εγκληματίες πολέμου

Η χθεσινή ήταν η τέταρτη ημέρα για τη Φλοράνς Αρτμάν στις φυλακές του Σχεβένινγκεν στη Χάγη. Η πρώην δημοσιογράφος της «Μοντ» και πρώην εκπρόσωπος Τύπου της εισαγγελέως του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για την πρώην Γιουγκοσλαβία δεν φυλακίστηκε ασφαλώς για κάποιο έγκλημα πολέμου. Η πρώτη ποινή που της επιβλήθηκε το 2009 ήταν ένα πρόστιμο 7.000 ευρώ για «ασέβεια προς το δικαστήριο». Δύο χρόνια αργότερα, η ποινή μετατράπηκε σε επτά ημέρες φυλάκιση.

Η Αρτμάν συνελήφθη στις 24 Μαρτίου και οδηγήθηκε στη φυλακή των εγκληματιών πολέμου. Ποιο ακριβώς ήταν το έγκλημά της; Οτι είχε συμπεριλάβει στο βιβλίο της «Ειρήνη και τιμωρία» (2007), το περιεχόμενο δύο εμπιστευτικών αποφάσεων από τις οποίες αποδεικνυόταν ότι το δικαστήριο είχε καταχρηστικά διατηρήσει ως απόρρητα έγγραφα της σερβικής κυβέρνησης που είχαν χρησιμοποιηθεί στη δίκη του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Σύμφωνα με την ίδια, τα έγγραφα αυτά αποδείκνυαν την άμεση εμπλοκή του Βελιγραδίου στα εγκλήματα που διαπράχθηκαν στη Βοσνία. Και έπρεπε να διαβιβαστούν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, στο οποίο η Βοσνία είχε προσφύγει κατά της Σερβίας για γενοκτονία.

Η γαλλίδα δημοσιογράφος είναι η πρώτη γυναίκα που φυλακίζεται σε αυτήν την πτέρυγα της ολλανδικής φυλακής. Και η πρώτη που έχει τεθεί σε απομόνωση. «Ο κανονισμός του δικαστηρίου δεν προβλέπει τίποτε για εκείνους που έχουν καταδικαστεί για ασέβεια, μόνο οι εγκληματίες πολέμου μπορούν να κερδίσουν την ελευθερία τους πριν ολοκληρώσουν την ποινή τους» είναι το παράδοξο που επισημαίνει ένας από τους δικηγόρους της. Το άλλο παράδοξο το έζησε η ίδια η κρατουμένη στο πετσί της: από το παράθυρο του κελιού της είδε τον Ράτκο Μλάντιτς, τον σερβοβόσνιο στρατηγό που δικάζεται για τη γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα, να απολαμβάνει τον περίπατό του στο προαύλιο της φυλακής.

Αλλά η Φλοράνς Αρτμάν δεν είναι το είδος της δημοσιογράφου που το βάζει κάτω. Στις τρεις ημέρες που απομένουν μέχρι να ολοκληρώσει την ποινή της, θα ξεκοκαλίσει τις 2.600 σελίδες της απόφασης με βάση την οποία ο Ράντοβαν Κάρατζιτς καταδικάστηκε σε 40 χρόνια κάθειρξη για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Ακόμη ένα παράδοξο: η απόφαση εκδόθηκε στις 24 Μαρτίου, την ίδια ημέρα που συνελήφθη η Αρτμάν. Την ίδια εκείνη ημέρα συμμετείχε σε μια διαδήλωση που πραγματοποιήθηκε έξω από το δικαστήριο από τους συγγενείς των θυμάτων, οι οποίοι είχαν φθάσει από τη Βοσνία προκειμένου να ακούσουν την ετυμηγορία για τον πρώην πολιτικό ηγέτη των Σερβοβόσνιων. Συνελήφθη από δύο φρουρούς του δικαστηρίου που είχαν τη συνδρομή ενός ολλανδού αστυνομικού.

Οργανώσεις για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοσιογράφοι χαρακτηρίζουν τη σύλληψη της Αρτμάν «παράλογη», «γελοία» και «σκανδαλώδη». Στο περιοδικό «Εσπρί» δημοσιεύτηκε επιστολή στήριξης την οποία υπογράφουν 50 άτομα. Αλλά το πρόβλημα παραμένει: γιατί φυλακίστηκε η Φλοράνς Αρτμάν; Ηταν η ίδια που ήθελε να τραβήξει την προσοχή, όπως της καταλογίζουν κάποιοι; Ή μήπως θα πρέπει να αναρωτηθεί κανείς για τα κίνητρα των δικαστών;

Αυτό το τελευταίο ερώτημα αποτελεί και τον καμβά πάνω στον οποίο δομεί το σκεπτικό της η Ρουθ Γουέντζγουντ, καθηγήτρια Νομικής στο Πανεπιστήμιο Τζον Χόπκινς και πρώην ομοσπονδιακή εισαγγελέας στη Νέα Υόρκη. «Η καταδίκη της Αρτμάν – σημειώνει – δεν είναι η καλύτερη διαφήμιση για την προώθηση της διεθνούς δικαιοσύνης». Καθόλου τυχαία, το άρθρο της που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Αμέρικαν Ιντερεστ» τιτλοφορείται «Η παράξενη υπόθεση της Φλοράνς Αρτμάν».

Αδιανόητη διαστροφή
«Το να βρίσκεται σήμερα η Φλοράνς Αρτμάν έγκλειστη στην ίδια μονάδα κράτησης με εκείνους που πολέμησε αδιάκοπα, με γενναιότητα, με αφοσίωση και με τα κείμενά της, αποτελεί μια αδιανόητη διαστροφή».
Η επιτροπή υποστήριξης της Φλοράνς Αρτμάν