Η αναφορά που «παράπεσε» από τον φάκελο Μπόργιανς

Δόκτωρ Νόρμπερτ Βάλτερ-Μπόργιανς. Ο Σοσιαλδημοκράτης υπουργός Οικονομικών του κρατιδίου της Βόρειας Ρηνανίας – Βεστφαλίας είναι βέβαιο ότι θα ακούσει πολλές φορές το όνομά του, αν παρακολουθήσει την αυριανή προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή για τη διαφθορά.

Με το όνομά του βαφτίστηκε η λίστα ελλήνων καταθετών που η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανίσει ως τη λίστα Λαγκάρντ της διακυβέρνησης Σαμαρά. Ως μια λίστα που προτάθηκε στα τέλη του 2012 – διά του έλληνα προξένου στο Ντύσελντορφ Νικόλαου Πλεξίδα – αλλά συνάντησε την αδιαφορία της ελληνικής κυβέρνησης, στο πρόσωπο του διευθυντή του πρωθυπουργικού γραφείου Κώστα Μπούρα.

Από τον Φεβρουάριο που ο φιλοκυβερνητικός Τύπος έφερε στην επιφάνεια το θέμα, ο δρ Μπόργιανς έχει κληθεί αρκετές φορές να διευκρινίσει τι ακριβώς είχε προτείνει το 2012 στην κυβέρνηση Σαμαρά. Σε όλες, με σχεδόν πανομοιότυπες διατυπώσεις, έχει ξεκαθαρίσει ότι τότε δεν είχε στα χέρια του CD με στοιχεία ελλήνων φορολογουμένων. Η λίστα που έδωσε στην κυβέρνηση Τσίπρα τον Νοέμβριο του 2015 δεν είχε καταρτιστεί παρά μόνο λίγους μήνες πριν.

Το «έγγραφο» που ξέχασε ο Κοτζιάς

Περισσότερο φως στο τι ακριβώς περιελάμβανε η πρόταση βοήθειας προς τις ελληνικές Αρχές ρίχνει ένα έγγραφο που δημοσιεύουν σήμερα «ΤΑ ΝΕΑ». Πρόκειται για τα «πρακτικά» μιας συνάντησης που είχε ο Μπόργιανς με τον τότε υφυπουργό Εξωτερικών Κωνσταντίνο Τσιάρα τον Ιανουάριο του 2013 – τρεις μήνες μετά την επικοινωνία του προξενείου στο Ντύσελντορφ με τον Μπούρα. Σύμφωνα με την αναφορά που υπογράφει ο ίδιος ο πρόξενος Πλεξίδας, ο δρ Μπόργιανς αφού «εξήρε, ιδιαιτέρως, μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της ελληνικής κυβερνήσεως στον οικονομικό και δημόσιο τομέα», «εξέφρασε την ετοιμότητά του για μεταφορά τεχνογνωσίας στην ελληνική διοίκηση στον ευαίσθητο τομέα της φορολογίας και της φοροείσπραξης». Στο τηλεγράφημα Πλεξίδα, στο οποίο καταγράφονται με λεπτομέρεια όλες οι επαφές που είχε ο Τσιάρας στο γερμανικό κρατίδιο, δεν γίνεται πουθενά λόγος για CD, λίστα ή άλλα δεδομένα, παρά μόνο για «μεταφορά τεχνογνωσίας». Από την αναφορά του προξένου προκύπτει μάλιστα ότι η συνάντηση έγινε σε πολύ καλό κλίμα, αφού τα στελέχη της τοπικής κυβέρνησης «ανεγνώρισαν σημαντική ανάκαμψη διεθνούς αξιοπιστίας της χώρας και έδειξαν ιδιαίτερη προθυμία (να) εγκαινιάσουν  νέες συνεργασίες με ελληνική πλευρά».

Η μόνη νύξη για λογαριασμούς τραπεζών γίνεται παρεμπιπτόντως από τον συντάκτη της αναφοράς, που εισάγει παρενθετικά τη σημείωση ότι ο υπουργός Οικονομικών του κρατιδίου «πρωτοστατεί τον τελευταίο καιρό σε προσπάθειες φορολόγησης παρανόμως διαφυγόντων γερμανικών ιδιωτικών κεφαλαίων σε ελβετικές τράπεζες».

Η αναφορά Πλεξίδα για τη συνάντηση Μπόργιανς – Τσιάρα δεν ήταν ανάμεσα στα έγγραφα που κατέθεσε στη Βουλή τον περασμένο Φεβρουάριο ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς. Απαντώντας τότε σε ερώτηση βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για τη λίστα Μπόργιανς, ο Κοτζιάς εμφάνισε μόνο τα τηλεγραφήματα του προξένου που αφορούσαν την επικοινωνία με τον Μπούρα και σε δεύτερο χρόνο με τον υφυπουργό Οικονομικών Γιώργο Μαυραγάνη.

Η μισή ανάγνωση Τσίπρα

Ενδεικτική της σημασίας που αποδίδει η κυβέρνηση στην υπόθεση ήταν η εμφάνιση του Πρωθυπουργού, λίγες ημέρες μετά τη δημοσίευση των εγγράφων, στη Βουλή. Το πρωθυπουργικό γραφείο είχε ζητήσει από τον ίδιο τον Μπόργιανς να διευκρινίσει ποιο ακριβώς περιεχόμενο είχαν οι επαφές του με την ελληνική κυβέρνηση το 2012. Ο Τσίπρας παρουσίασε την απαντητική επιστολή του γερμανού υπουργού ως εξής: «Παίρνω ένα γράμμα από τον Μπόργιανς στο γραφείο στο Μαξίμου, ο οποίος μας λέει – και μάλιστα με σαφήνεια – ότι όχι μόνο συνάντησε και μίλησε με τον τότε πρόξενο, κ. Πλεξίδα, αρκετές φορές, αλλά και πολύ ρητά, με σαφήνεια, ότι δεν του πρόσφερε μόνο τεχνική συνεργασία αλλά και βοήθεια στην επεξεργασία στοιχείων που βρίσκονταν τότε αποθηκευμένα σε CD».

Η επιστολή που κατέθεσε στα πρακτικά ο Πρωθυπουργός δείχνει ότι όχι μόνο η μετάφραση Τσίπρα ήταν κάπως «ελεύθερη», αλλά και ότι αποσιωπήθηκε συγκεκριμένη αναφορά του Μπόργιανς στη φερώνυμη λίστα. Σύμφωνα με την κατά λέξη μετάφραση, ο Γερμανός επιβεβαιώνει ότι στις συναντήσεις του με τον Πλεξίδα «προσέφερε βοήθεια για την ενίσχυση της ελληνικής φορολογικής διοίκησης, καθώς επίσης, αν χρειαζόταν, και για αξιολόγηση δεδομένων από CD». Η προσφορά του φαίνεται έτσι ότι αφορούσε τεχνογνωσία επεξεργασίας τέτοιων δεδομένων και όχι τα ίδια τα δεδομένα. Προς αποφυγήν παρεξηγήσεων, ο Μπόργιανς στην επόμενη φράση του, την οποία ο Πρωθυπουργός παρέλειψε από την ομιλία του, λέει: «Εκείνη τη χρονική στιγμή (το 2012) το θέμα μας δεν ήταν η λίστα, που τον περασμένο Νοέμβριο θέσαμε στη διάθεση της ελληνικής κυβέρνησης. Η συσχέτιση με έλληνες καταθέτες ανέκυψε μόλις το 2015. Το 2012 είχαμε συζητήσει μόνο για πιθανές ενδείξεις για έλληνες φοροφυγάδες».

Από το 2012 στο 2015

Μεταξύ των διαψεύσεων Μπόργιανς και των καταγγελιών της κυβέρνησης περί συγκάλυψης κινείται η εκδοχή που έχει διατυπώσει ο γενικός γραμματέας για την καταπολέμηση της διαφθοράς, Γιώργος Βασιλειάδης. Σύμφωνα με αυτή, μπορεί να μην υπήρχε μεν λίστα Ελλήνων το 2012, υπήρχαν όμως ανεπεξέργαστα τα στοιχεία από ελβετικές τράπεζες που είχε εξασφαλίσει και ήδη αξιοποιούσε το κρατίδιο της Βόρειας Ρηνανίας – Βεστφαλίας. Η πρώτη επαφή του Βασιλειάδη με τους Γερμανούς γίνεται τον Φεβρουάριο του 2015. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του ίδιου (Σκάι, «Ιστορίες», 27/1/2016), ούτε τότε υπήρχε λίστα. «Μας προσεγγίζει το κρατίδιο και μας μιλάει για συνεργασία. Δεν μας μιλάει κατ’ αρχήν για λίστες. Μας μιλάει για συνεργασία με δεδομένο ότι έχουν μια φοβερή τεχνογνωσία στο θέμα της φοροδιαφυγής». Από την πλευρά Σαμαρά υποστηρίζεται ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να δεχτεί βοήθεια μόνο σε διακρατικό επίπεδο και όχι σε επίπεδο κρατιδίου. Ταυτόχρονα υπενθυμίζεται ότι όταν τον Φεβρουάριο του 2012 είχε δει το φως της δημοσιότητας ένα σχέδιο ενίσχυσης της ελληνικής φορολογικής διοίκησης με 160 γερμανούς εφοριακούς, η πρωτοβουλία είχε αντιμετωπιστεί περίπου ως γερμανική εισβολή από μερίδα των ελληνικών media. Οι αντιδράσεις ήταν τόσο σφοδρές, που οδήγησαν στη ματαίωση του σχεδίου με γερμανική πρωτοβουλία.