Οικογενειακά μυστικά και χρυσαυγίτικη βία

Τα οικογενειακά πορτρέτα αποτελούν πάντα ένα σκληρό στοίχημα και πολλοί φιλόδοξοι ντοκιμαντερίστες έχουν πέσει στη γνωστή παγίδα: δεν χρειάζεται να έχεις «καταπιαστεί» με μια ενδιαφέρουσα οικογένεια. Χρειάζεται να έχεις και ένα κάποιο κινηματογραφικό ταλέντο – κι απ’ αυτό, ο σκηνοθέτης Τομ Φάσερτ διαθέτει αρκετό. Ετσι, η «Οικογενειακή υπόθεσή» του ξεκινά σε ρυθμούς ράθυμους αλλά αγωνιώδεις, για να οδηγηθεί σε μια συγκλονιστική αποκάλυψη. Εξαρχής, το θέμα μοιάζει ιντριγκαδόρικο: για δεκαετίες επί δεκαετιών, ο Φάσερτ μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον απολύτως εχθρικό απέναντι στην 95χρονη γιαγιά του, τη Μαριάνε, την οποία δεν έχει συναντήσει ποτέ – μέχρι που δέχεται πρόσκληση για να την επισκεφτεί στη Νότια Αφρική. Το μόνο που γνωρίζει για εκείνη είναι οι μύθοι και οι αρνητικές – σχεδόν γκροτέσκες – ιστορίες που του έχει διηγηθεί ο πατέρας του. Η γιαγιά του, βλέπετε, υπήρξε μια μοιραία γυναίκα που πέρασε από αναρίθμητους άντρες, διάσημο μοντέλο τη δεκαετία του 1950 αλλά και μια μητέρα που έβαλε τους δύο γιους της σε ίδρυμα. Μην προσπαθήσετε να λύσετε το μυστήριο: το «A family affair» διαψεύδει τις όποιες προσδοκίες και εξελίσσεται σε ένα ψυχολογικό θρίλερ με έντονο κινηματογραφικό ενδιαφέρον, όπου διερευνώνται μεταξύ άλλων και τα όρια των ταινιών τεκμηρίωσης.

Στο ελληνικό τερέν πάλι, ξεχώρισε (και με το παραπάνω) το φιλμ «Τρου Μπλου» του Χάρη Ραφτογιάννη, που καταγράφει τις ζωές ενός ηλικιωμένου ζευγαριού στην Ικαρία. «Εψαξα στο Διαδίκτυο μαζί με την παραγωγό μου και έπειτα πήγαμε στο νησί και βρήκαμε αυτούς τους ανθρώπους που ήταν ζευγάρι», δήλωσε ο σκηνοθέτης συνεχίζοντας πως «δεν απέκρυψα κάτι στο φιλμ αλλά υπήρχε μια ελαφρότητα και στο νησί και στους ανθρώπους, οπότε οι στεναχώριες και οι ειδήσεις στην τηλεόραση αντιμετωπίζονταν με έναν αναστεναγμό και έπειτα όλο αυτό έφευγε και συνεχίζαμε με χιούμορ και καλή διάθεση». Αυτό προσδίδει στο φιλμ έναν «οικιακό» ρεαλισμό και το συμπαθές ζευγάρι «γράφει» στην οθόνη, πέρα από συμβάσεις γλυκανάλατες και στιγμές τηλεοπτικής ρουτίνας.

Η ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ. Μια δημοσιογράφος ερευνά για χρόνια την οργάνωση του ελληνικού νεοναζιστικού κόμματος Χρυσή Αυγή. Η οικονομική κατάρρευση, η πολιτική αστάθεια και οι οικογενειακές σχέσεις έρχονται σε πρώτο πλάνο καθώς το ντοκιμαντέρ «Χρυσή Αυγή: Προσωπική υπόθεση» της Αντζελίκ Κουρούνις προσπαθεί να πλησιάσει όχι τους πρωταγωνιστές του κόμματος ή τις γνωστές τηλεπερσόνες, αλλά αντιθέτως τα στελέχη πίσω από τον μηχανισμό. Οι παραπομπές στην μπαναλιτέ του Κακού της Χάνα Αρεντ γίνονται σχεδόν από μόνες τους, αλλά το δημοσιογραφικό, εσκεμμένα ψυχρό ύφος της ταινίας λειτουργεί τελικά υπέρ της.

Διεξήχθη, τέλος, και το masterclass του δανού σκηνοθέτη Γιον Μπανγκ Κάρλσεν με τίτλο «Επινοώντας την πραγματικότητα». Πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του αφιερώματος που παρουσιάζει το Φεστιβάλ στο έργο του και ανέδειξε το όραμα ενός εκ των πιο σημαντικών δανών κινηματογραφιστών των τελευταίων 30 ετών.