Ο θαυμαστός γενναίος κόσμος

Το καλό με τους φωτογραφικούς διαγωνισμούς είναι ότι παρά το ενίοτε αναφομοίωτο πλήθος των εικόνων τους εκείνο το παράθυρο στον κόσμο που λέμε συχνά το ανοίγουν. Μια ματιά στους φιναλίστ της διοργάνωσης του περιοδικού «Smithsonian», λ.χ., αρκεί για να υποψιαστεί κανείς τα πάθη των γυναικών της Βομβάης που αναγκάζονται να χρησιμοποιούν διαφορετικά βαγόνια στο μετρό ώστε να αποφύγουν τα περιστατικά σεξουαλικής βίας. Μια νυχτερινή λήψη στο Σικάγο, με ένα κορίτσι να στέκεται κάτω από μια πινακίδα νέον, μπορεί να θυμίσει τα μελαγχολικά κάδρα του Εντουαρντ Χόπερ. Τα στιγμιότυπα από τη φύση δεν είναι λιγότερο εντυπωσιακά: ένα είδος ψαριού συνηθίζει να ζεσταίνει τα νεογνά του στο τεράστιο στόμα του, ενώ η θέα στο Νότιο Σέλας έπειτα από πολυήμερο ταξίδι με κανό είναι έστω και σε εκτύπωση εφημερίδας μαγευτική.

Οι παραπάνω φωτογραφίες των Ταμίνα Ζουκ, Μαξιμίλιαν Κανέπα, Σούζαν Μελντόνιαν και Γκάρι Φίντλερ ανήκουν στη λίστα των 70 τελικών επιλογών που ξεχώρισαν από 46.000 καταχωρίσεις. Το νούμερο παραμένει εντυπωσιακό ακόμη και με δεδομένο ότι στον 13ο Φωτογραφικό Διαγωνισμό του «Smithsonian», οι συμμετοχές προήλθαν από 168 χώρες. Ταξινομήθηκαν σε κατηγορίες με τίτλους όπως «Ανθρωποι», «Ταξίδι» ή «Η αμερικανική εμπειρία» οι οποίες, έπειτα από ηλεκτρονική ψηφοφορία του κοινού στο smithsonianmag.com, θα αναδείξουν τον δικό τους νικητή. Οχι ότι δεν υπάρχει και ένα Μεγάλο Βραβείο: η λογική του δεν πρέπει να απέχει και πολύ από εκείνη ενός περιοδικού που στήθηκε το 1970 σαν κήρυκας των ιδεών του ομώνυμου ιδρύματος. «Θα ανακινεί την περιέργεια», έλεγε για το έντυπο ο πρώτος εκδότης του Εντουαρντ Τόμπσον, αναφερόμενος σε θεματικές όπως ιστορία, τέχνη, κοινωνική πρόοδος, επιστήμη, «σε ήδη δεκτικά μυαλά».

Ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ.  Στους διεκδικητές βρίσκεται και ο ελληνικής καταγωγής Ανδρέας Γεωργίου, κινηματογραφιστής και φωτογράφος με έδρα το Γιοχάνεσμπουργκ. Η συμμετοχή του απεικονίζει έναν νεαρό Αφρικανό να διαδηλώνει στην Πρετόρια κατά της αύξησης των πανεπιστημιακών διδάκτρων, κρατώντας την εκλογική του ταυτότητα του ως τεκμήριο του δικαιώματος στην εκπαίδευση. Ο φακός του Γεωργίου τον συνέλαβε κατά τη διάρκεια έντονων συγκρούσεων ανάμεσα σε αστυνομία και φοιτητές. Σε κάθε του κάδρο, λέει στα «Πρόσωπα», προσπαθεί να συμπυκνώσει «ένα μικρό σύμπαν με τη δική του ιστορία». Ποια απήχηση μπορεί να έχει η συγκεκριμένη; «Ο κόσμος έχει αναισθητοποιηθεί στον πόνο των άλλων» απαντά. «Με τα Media να παίζουν σημαντικό ρόλο, οι υποβλητικές εικόνες είναι ζωτικές για την ανθρωπιά μας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το παράλογο μίσος εξαιτίας τυχαίων διαφορών στις απόψεις, στους προσανατολισμούς ή στο χρώμα του δέρματός μας είναι γελοίο. Κάθε ζωή είναι ιερή. Μια φωτογραφία μπορεί να μας το θυμίζει».