Μακρόν, ο «επανεφευρέτης» της γαλλικής πολιτικής

Δεν είναι ούτε αντιδραστικός ούτε επαναστάτης. Είναι «επανεφευρέτης». Ετσι τον χαρακτηρίζει το περιοδικό «L’Express», που του αφιερώνει το εξώφυλλο του τελευταίου του τεύχους. Θέλει να επανεφεύρει τα πράγματα, το φορολογικό σύστημα, τον νόμο για την εργασία, την Αριστερά. Πάντα στο όνομα της Ευρώπης. Τον λένε Εμανουέλ Μακρόν, είναι υπουργός Οικονομίας και σκέπτεται πολύ σοβαρά να βάλει υποψηφιότητα για την προεδρία της Γαλλίας.

Εδώ και 18 μήνες ο Μακρόν συμπεριφέρεται σαν θύελλα. Ο τολμηρός πολιτικός του λόγος, η νομοθετική του εφευρετικότητα και ο πραγματιστικός του μεταρρυθμισμός έχουν ανακατέψει όχι μόνο τις παλιές συνταγές των κομμάτων αλλά και τον ίδιο τον «ολαντισμό», αυτή τη διαρκή σύνθεση των αντιθέτων σε ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος. Στη γαλλική πολιτική σκηνή εμφανίζεται πλέον ένας νέος όρος, ο «μακρονισμός», που αποτελεί ένα μείγμα Τόνι Μπλερ (σε ό,τι αφορά το στυλ) και Εμανουέλ Μακρόν (σε ό,τι αφορά τις ιδέες).

Ο άνθρωπος αυτός θέλει να ταρακουνήσει το Κράτος, άρα τη Γαλλία, άρα την Ευρώπη. Κατά την άποψή του, η γαλλική οικονομία δεν μπορεί να εκσυγχρονιστεί παρά μόνο αν αλλάξει το κοινωνικό σύστημα της χώρας, αν ανοικοδομηθεί το φορολογικό σύστημα ώστε να γίνει πιο φιλικό προς τις επιχειρήσεις και αν δοθεί έμφαση στην εκπαίδευση. Αυτό που χρειάζεται δεν είναι μια αναπροσαρμογή αλλά μια πλήρης επανίδρυση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο νόμος για τη μεταρρύθμιση του εργατικού κώδικα, που φέρει το όνομα της υπουργού Εργασίας Μιριάμ ελ Κομρί. Εδώ συμβαίνει ό,τι συνέβη πριν από είκοσι χρόνια με τη μεταρρύθμιση των ειδικών καθεστώτων για τις συντάξεις που είχε προτείνει ο Αλέν Ζιπέ: οι Γάλλοι αρνούνται μια αλλαγή που θα τους επιβάλει μεγάλες προσπάθειες σήμερα ώστε να αποκομίσουν οφέλη στο απώτερο μέλλον. Ο συνδυασμός της συντήρησης και των προνομίων εμποδίζει την πρόοδο.

Αλλά ο Μακρόν δεν καταλαβαίνει από τέτοια. «He has a dream». Και το όνειρό του είναι να προωθήσει ένα νέο σχέδιο για μια ανοιχτή και δίκαιη κοινωνία. Θα παραμείνει στην κυβέρνηση, αλλά δεν θα αρκεστεί στα οικονομικά του καθήκοντα τους 16 μήνες που μένουν μέχρι τις προεδρικές εκλογές. Το είπε καθαρά χθες, σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό France Inter: «Δεν αρνούμαι ότι έχω όρεξη να κάνω περισσότερα για τη χώρα, ότι μου αρέσει ο δημόσιος βίος». Για τον σκοπό αυτό καλεί κάθε τόσο βουλευτές και διανοούμενους για να συζητήσουν, να προβληματιστούν και να ετοιμάσουν. «Θα συνεχίσω να κάνω πράγματα πέρα από το αντικείμενό μου» τόνισε.

Οι δηλώσεις του αυτές είναι βέβαιο ότι θα εξοργίσουν πολλούς συναδέλφους του, οι οποίοι δεν βλέπουν με καλό μάτι τον 38χρονο υπουργό να μιλάει για τα πάντα. «Πρέπει να θυμόμαστε κάτι» σχολίασε ο υπουργός Γεωργίας Στεφάν Λε Φολ, που θεωρείται «προεδρικός». «Αυτά που φιλοδοξούμε να κάνουμε πρέπει να εντάσσονται σε μια συλλογική περιπέτεια. Αλλιώς γινόμαστε απλώς ειδικοί των πρωτοσέλιδων».

Ο υπουργός Οικονομίας θεωρείται «δεξιός», έχει όμως περιέργως στο πλευρό του την αριστερή πτέρυγα του Σοσιαλιστικού Κόμματος, τους λεγόμενους frondeurs (διαφωνούντες). Ο πρώην υπουργός Παιδείας Μπενουά Αμόν, για παράδειγμα, κατέπληξε πριν από λίγες ημέρες τους συνομιλητές του στη Λυών όταν τους είπε ότι μπορεί στα οικονομικά θέματα να διαφωνεί πλήρως με τον Μακρόν, σε θέματα όμως όπως η αφαίρεση της υπηκοότητας είναι μαζί του, αφού «είναι πολύ πιο αριστερός από τον Μανουέλ Βαλς».

Οι ίδιοι άνθρωποι λοιπόν που πριν από έναν χρόνο τον κατήγγελλαν για τον νόμο που φέρει το όνομά του (και αφορά την ανάπτυξη, την οικονομική δραστηριότητα και την ισότητα των οικονομικών ευκαιριών), σήμερα συμμαχούν μαζί του για να πολεμήσουν έναν άλλο νόμο, που δεν φέρει τη δική του σφραγίδα αλλά του ίδιου του πρωθυπουργού. «Κλασικά πράγματα: οι εχθροί του εχθρού μου είναι φίλοι μου» λέει χαμογελώντας ένας βουλευτής. «Σε λίγο θα ανακαλύψουν ότι ο Μακρόν είναι αριστερός!» σαρκάζει ένας άλλος βουλευτής, που ήταν frondeur πριν υποκύψει στη γοητεία του υπουργού Οικονομίας.

Το βιβλίο και οι εκλογές
Ενας απελευθερωμένος φιλελεύθερος
«Ο φιλελευθερισμός μπορεί να είναι αριστερός»: αυτός είναι ο τίτλος του βιβλίου που σκεφτόταν το περασμένο φθινόπωρο να γράψει ο Εμανουέλ Μακρόν. Στην πορεία, το ξανασκέφτηκε. «Στο πεδίο της οικονομίας, ο φιλελευθερισμός δεν είναι ούτε δεξιός ούτε αριστερός», δήλωσε στα τέλη του περασμένου μήνα εξερχόμενος από μια εκδήλωση του Συνδέσμου Βιομηχάνων. Στη συνέντευξή του στο περιοδικό «L’Express», είναι λίγο πιο διαφωτιστικός. «Ανέκαθεν τασσόμουν υπέρ ενός οικονομικού και πολιτικού φιλελευθερισμού, που στηρίζεται στη συλλογική αλληλεγγύη και στον έλεγχο». Και το βιβλίο τελικά δεν θα το γράψει. «Είμαι ένας ευτυχισμένος Σίσυφος και θα συνεχίσω έτσι», τόνισε.
Θα κατεβεί λοιπόν στις εκλογές; Αυτό θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το τι θα κάνει ο Φρανσουά Ολάντ. «Ο Εμανουέλ είναι ένα παιδί που χαρακτηρίζεται από μεγάλη πίστη και ξέρει τι οφείλει σε ποιον», λένε από το περιβάλλον του γάλλου προέδρου. Με άλλα λόγια, αν ο Ολάντ θέσει και πάλι υποψηφιότητα, ο Μακρόν δεν θα τον προδώσει. Σε αντίθετη περίπτωση, η Γαλλία μπορεί να κληθεί να εκλέξει έναν πρόεδρο που δεν θα έχει κλείσει τα σαράντα του χρόνια.