Ρωσική «Μονόπολι» με λονδρέζικα ακίνητα

Ανάμεσα στις τόσες και τόσες ξεναγήσεις που μπορεί να απολαύσει κανείς στο Λονδίνο υπάρχει μία που ξεχωρίζει. Τη διοργανώνει ομάδα εξόριστων ρώσων διαφωνούντων, ανάμεσά τους ο Βλαντίμιρ Ασούρκοφ, σύμμαχος του Αλεξέι Ναβάλνι, που εξασφάλισε άσυλο στη Βρετανία το 2014. Και η ονομασία της είναι αποκαλυπτική: «kleptocracy tour» – «το τουρ της κλεπτοκρατίας». Σκοπός των ρώσων διαφωνούντων, να καταγγείλουν την απάθεια με την οποία αντιμετωπίζουν οι βρετανικές Αρχές το ξέπλυμα χρήματος από ρώσους ολιγάρχες φίλα προσκείμενους στο Κρεμλίνο στην αγορά ακινήτων του Λονδίνου.

Ο ανταποκριτής της γαλλικής «Le Figaro» στη βρετανική πρωτεύουσα Φλορεντέν Κολόμπ είχε την ευκαιρία να κάνει τον περασμένο μήνα αυτή την ιδιαίτερη ξενάγηση. Το ναυλωμένο πούλμαν έκανε πολλές στάσεις, οι περισσότερες στην Μπελγκράβια, στο Νάιτσμπριτζ καθώς και το Χάιγκεϊτ, ένα από τα πιο όμορφα «χωριά» του Λονδίνου, στις παρυφές του πάρκου Χάμστεντ Χιθ. Εκεί ακριβώς, στην κορυφή ενός ανηφορικού δρόμου, με άπλετη θέα στην πόλη, βρίσκεται η δεύτερη μεγαλύτερη ιδιωτική κατοικία του Λονδίνου μετά το Ανάκτορο του Μπάκιγχαμ, το Γουίτανχερστ: 25 δωμάτια, 8.000 τετραγωνικά μέτρα σε ένα κτήμα μεγαλύτερο των 40 στρεμμάτων.  

Πανύψηλα τείχη προστατεύουν το οίκημα από τα αδιάκριτα βλέμματα. Κάμερες παρακολούθησης καταγράφουν τα πάντα, συμπεριλαμβανομένων των δεκάδων εργατών που πηγαινοέρχονται – όλοι έχουν σε κάθε περίπτωση υπογράψει ρήτρα εμπιστευτικότητας. Το Γουίτανχερστ κατασκευάστηκε πριν από έναν και πλέον αιώνα από άγγλο μεγιστάνα και αγοράστηκε το 2010 έναντι 65 εκατομμυρίων ευρώ από εταιρεία – βιτρίνα με έδρα τις Βρετανικές Παρθένους Νήσους, τη Saffron Holdings. Πέντε χρόνια «φαραωνικών εργασιών» τού προσέθεσαν ένα ακόμη οίκημα καθώς και δύο μεγα-υπόγεια με γκαράζ 25 αυτοκινήτων, πισίνα 20 μέτρων, γυμναστήριο, τζακούζι, σάουνα, αίθουσα μασάζ και κινηματογράφο. Η αξία του εκτιμάται σήμερα στα 380 εκατ. ευρώ. Ποιος είναι όμως ο ιδιοκτήτης του;

Φήμες ήθελαν το Γουίτανχερστ να ανήκει στον ίδιο τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Επειτα από επίμονη έρευνα, ωστόσο, ένας δημοσιογράφος του «Νιου Γουόρκερ» αποκάλυψε πέρυσι πως ανήκει στην πραγματικότητα σε ένα κοντινό του πρόσωπο, τον Αντρέι Γκούριεφ, βασικό μέτοχο του ρωσικού εργοστασίου λιπασμάτων PhosAgro. Μόνο που στα 11 χρόνια της θητείας του ως γερουσιαστής ο Γκούριεφ δεν έχει δηλώσει ποτέ το Γουίτανχερστ στη φορολογική του δήλωση.  

Τροφοδοτούμενη από κερδοσκοπικές κινήσεις και ένα ευνοϊκό νομικό περιβάλλον, η αγορά ακινήτων του Λονδίνου αποτελεί ένα ιδανικό καταφύγιο για το βρώμικο χρήμα, ένα γιγαντιαίο χρηματοκιβώτιο. Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, περισσότερα από 36.000 ακίνητα της βρετανικής πρωτεύουσας και συνολικά περιουσιακά στοιχεία ύψους 158 δισ. ευρώ ανήκουν σε υπεράκτιες εταιρείες. «Μπορεί κανείς να επενδύσει τεράστια ποσά με μία κίνηση ανώνυμα χωρίς να χρειαστεί να απαντήσει σε πολλές ερωτήσεις και να αποκτήσει έτσι νομιμότητα», εξηγεί στη «Figaro» ο Τσάιντο Νταν, ακτιβιστής στην οργάνωση Global Witness.

Στις όχθες του Τάμεση, ο Βλαντίμιρ Ασούρκοφ επισημαίνει δύο πολυτελή διαμερίσματα που έχουν αγοραστεί όπως λέει από τον Ιγκορ Σουβάλοφ, έναν από τους ισχυρότερους άνδρες του ρωσικού κρατικού μηχανισμού, έναντι 15 εκατ. ευρώ, ποσό περίπου 100πλάσιο των ετήσιων απολαβών του ως δημοσίου υπαλλήλου· μία συστοιχία κατοικιών στην Μπέικερ Στριτ που αγοράστηκαν έναντι 177 εκατ. ευρώ από κάποιες εταιρείες – βιτρίνα που άλλαζαν όνομα σχεδόν κάθε χρόνο και φέρεται να συνδέονταν με τον Ραχάτ Αλίεφ, πρώην αξιωματούχο της KGB, γαμπρό του καζάκου δικτάτορα  Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ, που κατηγορήθηκε για υπεξαίρεση κεφαλαίων και βρέθηκε κρεμασμένος στο κελί μίας φυλακής στη Βιέννη πριν από τη δίκη του πέρυσι. Σειρά έχει η επονομαζόμενη «αλέα των εκατομμυριούχων» του Κένσινγκτον Πάλας Γκάρντενς, όπου γειτονεύουν ο Λεονίντ Μπλαβάτνικ, πλουσιότερος άνθρωπος στη Βρετανία σήμερα, με περιουσία φτιαγμένη από την ιδιωτικοποίηση ρωσικών επιχειρήσεων, και ο Ρόμαν Αμπραμόβιτς, ο ιδιοκτήτης της ποδοσφαιρικής ομάδας Τσέλσι· και φυσικά η Πλατεία Μπελγκράβια, άλλως γνωστή ως «κόκκινη πλατεία»…

Ο πλουσιότερος άνθρωπος της Ουκρανίας, χρηματοδότης του φιλορωσικού αυτονομιστικού κινήματος του Ντονμπάς Ρινάτ Αχμέτοφ έχει αγοράσει στο Νάιτσμπριτζ, μία ακόμα αγαπημένη γειτονιά των ολιγαρχών, την πολυτελή κατοικία Ουάν Χάιντ Παρκ έναντι 176 εκατ. ευρώ. Περισσότερο πρωτότυπος, ο συμπατριώτης του Ντμίτρο Φίρτας, κάτοχος του μονοπωλίου εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου, εξαγόρασε τον κλειστό σταθμό του μετρό της Μπρόπτον Ρόουντ, δύο βήματα από τα Χάροντς, σχεδιάζοντας να τον ενώσει με μία παρακείμενη ιδιοκτησία του. Οσο για τον Αντρέι Γιακούνιν, γιο του πρώην επικεφαλής των ρωσικών σιδηροδρόμων και στελέχους της KGB Βλαντίμιρ Γιακούνιν, αυτός έχει αγοράσει μέσω παναμαϊκής εταιρείας έναντι 5,8 εκατ. ευρώ μία πολυτελή βίλα στο Χάιγκεϊτ, το Σπίτι του Παραδείσου – Ιντεν Χάουζ. Μικρή λεπτομέρεια: το όνομα του πατρός Γιακούνιν φιγουράρει στη μαύρη λίστα των ρώσων αξιωματούχων εις βάρος των οποίων επέβαλε κυρώσεις ο ΟΗΕ μετά την εισβολή στην Κριμαία. Αυτή η ξενάγηση δεν έχει τέλος.

«Χτυπήστε τη δικτατορία 
«Καλώ τους βρετανούς πολιτικούς να βάλουν τάξη στις υποθέσεις τους και να χτυπήσουν τη δικτατορία εκεί όπου πονάει: στο πορτοφόλι» αξιώνει ο ρώσος διαφωνών Βλαντίμιρ Ασούρκοφ, που εξασφάλισε άσυλο στη Βρετανία το 2014. Το περασμένο καλοκαίρι ο συντηρητικός πρωθυπουργός της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον δήλωσε αποφασισμένος να καταστήσει αυστηρότερους τους ελέγχους όσον αφορά την προέλευση των κεφαλαίων που επενδύονται στη Βρετανία. Εκτοτε, τίποτα. Μόνο το «τουρ της κλεπτοκρατίας».
στο πορτοφόλι!»