Κούρεμα έως 50% στις νέες συντάξεις

Μειώσεις των νέων συντάξεων έως και 50%, μεγαλύτερες από αυτές που προβλέπει το σχέδιο Κατρούγκαλου, ζητούν τώρα μεταξύ άλλων οι δανειστές προκειμένου να δώσουν την έγκρισή τους στο νέο Ασφαλιστικό. Ειδικότερα ζητούν να θεσπιστούν χαμηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης από αυτά του σχεδίου της κυβέρνησης, τα οποία θα οδηγήσουν σε μεγαλύτερες μειώσεις για όσους συνταξιοδοτηθούν από τη δημοσίευση στο ΦΕΚ του νέου ασφαλιστικού νομοσχεδίου.

Τα ποσοστά αναπλήρωσης των νέων συντάξεων, τα οποία με βάση την πρόταση Κατρούγκαλου φέρνουν μειώσεις έως 30%, αποτελούν ένα από τα μεγάλα αγκάθια στις διαπραγματεύσεις των θεσμών με το υπουργείο Εργασίας για το νέο Ασφαλιστικό. Πρόκειται για τα ποσοστά επί των συντάξιμων αποδοχών των εργαζομένων με βάση τα οποία υπολογίζεται το ύψος της σύνταξης. Παράλληλα οι επερχόμενες δραστικές μειώσεις των νέων συντάξεων έχουν προκαλέσει κύμα εξόδου στη σύνταξη.

Συγκεκριμένα το σχέδιο Κατρούγκαλου προβλέπει ότι το αναλογικό τμήμα της σύνταξης θα υπολογίζεται με τέτοιο τρόπο – ο συντάξιμος μισθός θα καθορίζεται με βάση τον μέσο όρο των μηνιαίων αποδοχών στο σύνολο του εργασιακού βίου, ενώ οι συντελεστές αναπλήρωσης μειώνονται δραστικά – ώστε η τελική σύνταξη να είναι μειωμένη για όσους συνταξιοδοτηθούν εφεξής από 15% έως 30%.

Αντικίνητρα ασφάλισης. Σύμφωνα με τα προτεινόμενα ποσοστά αναπλήρωσης που προβλέπει το σχέδιο της κυβέρνησης, μέχρι το 25ο έτος της ασφάλισης ενός εργαζομένου δεν φαίνεται να υπάρχουν μειώσεις, αλλά από το 25ο έτος της ασφάλισης έως και το 42ο έτος ασφάλισης προκύπτουν μεγάλες περικοπές. Αυτό που πρέπει να τονιστεί είναι ότι με βάση το συγκεκριμένο σχέδιο, όσο περισσότερα χρόνια ασφάλισης έχει κάποιος μετά τα 25 εργάσιμα έτη και όσο περισσότερες εισφορές πληρώνει, επειδή αυξάνεται ο μισθός του, τόσο μικρότερη σύνταξη παίρνει. Αυτή η προοπτική δημιουργεί αντικίνητρα ασφάλισης και αντιασφαλιστικές επιλογές όπως είναι η μαύρη εργασία και η εισφοροδιαφυγή.

Οπως παρατηρεί ο καθηγητής Σάββας Ρομπόλης, ο υπολογισμός των αποδοχών με βάση τον μέσο όρο του συνόλου του εργασιακού και ασφαλιστικού βίου και όχι με βάση τα καλύτερα εισοδηματικά έτη ασφάλισης του εργασιακού βίου, καθώς και η εσωτερική κατάτμηση των συντελεστών αναπλήρωσης συνηγορούν στη διαμόρφωση χαμηλότερου επιπέδου συντελεστών αναπλήρωσης και συντάξεων, παρά το ύψος των αποδοχών και τα αυξημένα έτη ασφάλισης. Από την άποψη αυτή αξίζει να σημειωθεί ότι τα ποσοστά αναπλήρωσης υπηρετούν δύο βασικούς στόχους: α) ενίσχυση των ασφαλισμένων οι οποίοι δεν θα έχουν (λόγω ανεργίας, ευελιξίας, εποχικής απασχόλησης κ.λπ.) συνεχή εργασιακή και ασφαλιστική ζωή και β) μη δημιουργία αντικινήτρων ασφάλισης για τους ασφαλισμένους που θα έχουν συνεχή εργασία και πλήρη κοινωνική ασφάλιση.

Η πτώση. Οπως επισημαίνει ο Σάββας Ρομπόλης, η πρόσφατη πρόταση για το Ασφαλιστικό του υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης εντάσσει όλα τα έτη ασφάλισης (μέσος όρος αποδοχών του συνόλου του εργασιακού και ασφαλιστικού βίου) στους ίδιους συντελεστές των ετήσιων ποσοστών αναπλήρωσης που κυμαίνονται από 0,80% για τα πρώτα 15 χρόνια και καταλήγουν σε 2% ως ποσοστό αναπλήρωσης, όταν ο εργαζόμενος εισέρχεται στο 40ό έτος ασφάλισης. Ετσι, με αυτό τον τρόπο η πτωτική τάση των συντάξιμων αποδοχών αποτυπώνεται και στο επίπεδο των συντάξεων (αναλογικό τμήμα) το οποίο μειώνεται από -33,24% μέχρι και -49,72%. Αντίστοιχα, τα ποσοστά αναπλήρωσης ανάλογα με τα έτη ασφάλισης κυμαίνονται από 12% μέχρι και 48,7% για παλαιούς και νέους ασφαλισμένους που θα συνταξιοδοτηθούν μετά την ισχύ του νέου σχεδίου νόμου, ενώ στο ισχύον σύστημα κυμαίνονται από 12% μέχρι 63%. Κατά συνέπεια, αποδεικνύεται με τον πιο εύληπτο τρόπο ότι το μικρότερο ποσό των συντάξιμων αποδοχών σε συνδυασμό με τα μικρότερα ποσοστά αναπλήρωσης οδηγούν σε μικρότερα ποσά σύνταξης, ιδιαίτερα για συντάξιμες μέσες αποδοχές υψηλότερες των 1.000 ευρώ.