Λουκέτο με αγκάθια στο Γκουαντάναμο

Αποτέλεσε μία από τις κεντρικές προεκλογικές του δεσμεύσεις το 2008. Τα προβλήματα για την υλοποίησή της ήταν πολλά. Τώρα, 10 μήνες πριν αποχωρήσει από τον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος Ομπάμα αποπειράται να κλείσει μια και καλή τις φυλακές του Γκουαντάναμο στην Κούβα και να μεταφέρει τους κρατουμένους για τρομοκρατία που έχουν απομείνει εκεί σε σωφρονιστικές εγκαταστάσεις στις ΗΠΑ.

Χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων το επιχείρημα ότι το Γκουαντάναμο «δεν βελτιώνει την εθνική μας ασφάλεια αλλά την υποσκάπτει» και ότι «όσο παραμένει ανοιχτό, χρησιμοποιείται ως προπαγανδιστικό όπλο των τρομοκρατών για να στρατολογούν άλλους τρομοκράτες», ο Μπαράκ Ομπάμα σε ένα ιστορικό διάγγελμά του ανακοίνωσε τη δρομολόγηση των διαδικασιών για το οριστικό κλείσιμο των φυλακών του Γκουαντάναμο.

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ. «Δεν θέλω να περάσω το πρόβλημα στον επόμενο πρόεδρο, όποιος κι αν είναι» δήλωσε. «Θα το αφήσουμε να παραμένει άλυτο για τα επόμενα 15 χρόνια; Η λειτουργία του είναι αντίθετη σε όλες τις αξίες μας». Διευκρίνισε ότι αρχικά θα μεταφερθούν 31 κρατούμενοι σε άλλες χώρες και θα επιταχυνθεί η διαδικασία και για τους υπόλοιπους 60.

Ομως η πρόταση του Ομπάμα δεν αντιμετωπίζει το ακανθώδες ερώτημα της τοποθεσίας των εγκαταστάσεων που θα φιλοξενήσουν τους κρατουμένους, ούτε εάν θα έχει ολοκληρωθεί το κλείσιμο των φυλακών του Γκουαντάναμο πριν εκείνος εγκαταλείψει τον Λευκό Οίκο, στο τέλος του χρόνου. Βάσει του σχεδίου που ζητήθηκε από το Κογκρέσο, μια τέτοια κίνηση θα οδηγήσει και σε εξοικονόμηση χρημάτων – 80 εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο μετά το κλείσιμο του κέντρου κράτησης. Πάντως, το κόστος του κλεισίματος της φυλακής στην αμερικανική βάση της Κούβας και της μεταγωγής των κρατουμένων εκτιμάται ότι μπορεί να κυμανθεί μεταξύ 290-475 εκατομμυρίων δολαρίων.

Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι το σχέδιο του υπουργείου Αμυνας των ΗΠΑ κατονομάζει 13 φυλακές εντός του αμερικανικού εδάφους οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη φιλοξενία των κρατουμένων που θα μεταφερθούν από την Κούβα. Η πρόταση της κυβέρνησης Ομπάμα έχει στόχο να πείσει τα μέλη του Κογκρέσου να δεχθούν τη μεταφορά υπόπτων για τρομοκρατία σε έδαφος των ΗΠΑ. Ομως, καθώς αρκετά θέματα παραμένουν αδιευκρίνιστα, η πρόταση μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα πολώνοντας ακόμα περισσότερο τους Ρεπουμπλικανούς που επανειλημμένα έχουν απαγορεύσει οποιαδήποτε τέτοια προσπάθεια.

ΟΙ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ. Το 2009, όταν ο Μπαράκ Ομπάμα υποσχέθηκε το κλείσιμο του Γκουαντάναμο, στις στρατιωτικές φυλακές κρατούνταν 242 άτομα. Σήμερα ο αριθμός αυτός έχει μειωθεί στους 91. Ποιες είναι λοιπόν οι πιθανότητες;

1. Το Κογκρέσο να άρει την απαγόρευση μεταφοράς κρατουμένων από το Γκουαντάναμο σε φυλακές στις ΗΠΑ, που είχε ψηφιστεί το 2010. Αυτό το σενάριο είναι δύσκολο να υλοποιηθεί. «Οσον με αφορά, μπορούν να πάνε όλοι αυτοί οι κρατούμενοι στον διάολο ή να σαπίσουν στο Γκουαντάναμο. Δεν θα έρθουν όμως εδώ» δήλωσε ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τομ Κότον.

2. Ο Ομπάμα μπορεί να αποφασίσει να αγνοήσει το Κογκρέσο και να υπογράψει προεδρικό διάταγμα. Σωφρονιστικά ιδρύματα στο Κάνσας, στη Νότια Καρολίνα και στο Κολοράντο θεωρούνται πιθανές λύσεις για τους κρατουμένους που μπορούν να μεταφερθούν σε αμερικανικό έδαφος.

3. Το Γκουαντάναμο μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί και η απόφαση για το μέλλον του να περάσει στον επόμενο πρόεδρο. Με πιθανή ρεπουμπλικανική νίκη θα παραμείνει ανοιχτό. Με νίκη των Δημοκρατικών θα γίνει εκ νέου προσπάθεια να κλείσει.