Μυστικός Πράκτωρ «Μπόλεκ»

Εγγραφα που κατέσχεσε το Πολωνικό Ινστιτούτο Εθνικής Μνήμης δείχνουν πως ο ιστορικός αρχηγός του πολωνικού συνδικάτου Αλληλεγγύη και πρώην πρόεδρος της χώρας Λεχ Βαλέσα είχε συνεργασθεί τη δεκαετία του 1970 με τις μυστικές υπηρεσίες του κομμουνιστικού καθεστώτος (SB). Ο Βαλέσα έσπευσε να αρνηθεί την κατηγορία.

«Στα έγγραφα υπάρχει ένας φάκελος μέσα στον οποίο βρήκαμε μια χειρόγραφη δέσμευση του Λεχ Βαλέσα ο οποίος την υπέγραψε δεσμευόμενος ότι θα συνεργασθεί μαζί τους με το ψευδώνυμο “Μπόλεκ”», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Λούκατς Καμίνσκι, επικεφαλής του Ινστιτούτου το οποίο διευρευνά εγκλήματα που έγιναν στη ναζιστική περίοδο αλλά και κατά την κομμουνιστική διακυβέρνηση. «Στα έγγραφα περιλαμβάνονται και χειρόγραφες αποδείξεις είσπραξης χρημάτων υπογεγραμμένες από τον “Μπόλεκ”».

Ο Λεχ Βαλέσα ήταν ηλεκτρολόγος στα ναυπηγεία του Γκντανσκ και επικεφαλής του μαζικού κινήματος της Αλληλεγγύης που συνέβαλε στην ανατροπή του κομμουνιστικού καθεστώτος. Εγινε ο πρώτος ελεύθερα εκλεγμένος πρόεδρος της Πολωνίας το 1990. Επί χρόνια, έβλεπαν το φως της δημοσιότητας πληροφορίες ότι είχε συνεργασθεί μυστικά με το προηγούμενο καθεστώς. Ειδικό δικαστήριο το 2000 αποφάσισε ότι ο βραβευθείς με Νομπέλ Ειρήνης το 1983 Βαλέσα, που σήμερα είναι 72 ετών, και έχει αποτραβηχθεί από τον δημόσιο βίο, δεν συνεργάστηκε ποτέ με κυβερνητικές υπηρεσίες επί κομμουνισμού.

Το Ινστιτούτο Εθνικής Μνήμης απέκτησε τα έγγραφα πριν λίγες ημέρες από τη χήρα του στρατηγού Τσέσλαβ Κίστσακ, πρωθυπουργού της τελευταίας κομμουνιστικής κυβέρνησης. Ο πρώην πρόεδρος της Πολωνίας, ο οποίος βρίσκεται σε ταξίδι στη Νότια Αμερική, προχώρησε αμέσως σε διάψευση στο μπλογκ του, αν και παραδέχθηκε ότι είχε επαφές με την SB αλλά χωρίς να συνεργασθεί μαζί της. «Δεν μπορεί να υπάρχουν έγγραφα που να έχω υπογράψει εγώ», έγραψε, χαρακτήριζοντας αυτά που είδαν το φως της δημοσιότητας πλαστά και δηλώνοντας αποφασισμένος να προσφύγει στη Δικαιοσύνη.

Ο Καμίνσκι έδωσε συνέντευξη Τύπου χθες το πρωί προκειμένου να ανακοινώσει πως νέα έγγραφα ανακαλύφθηκαν πολύ πρόσφατα στην κατοικία του πρώην πρωθυπουργού. Στο ντοσιέ του “Μπόλεκ” το οποίο περιέχει 350 έγγραφα και καλύπτει την περίοδο 1970-1976, πρόσθεσε ο επικεφαλής του Ινστιτούτου Εθνικής Μνήμης, «βρίσκονται πολλές αναφορές από συναντήσεις μελών των κομμουνιστικών μυστικών υπηρεσιών με τον συνεργάτη τους. Μάλιστα, ορισμένες αναφορές είναι χειρόγραφες και υπογράφονται με το ψευδώνυμο “Μπόλεκ”. Ειδικοί που εξέτασαν τα έγγραφα γνωμάτευσαν ότι είναι αυθεντικά.

Το συντηρητικό Κόμμα Νόμου και Δικαιοσύνης που κυβερνά σήμερα την Πολωνία υποστηρίζει εδώ και χρόνια ότι ο Βαλέσα καθώς και πολλά άλλα στελέχη της Αλληλεγγύης, παρότι δημόσια αντιτίθενταν στην κομμουνιστική κυβέρνηση, συνεργάζονταν με τις μυστικές της υπηρεσίες και ουσιαστικά “ξεπούλησαν την Πολωνία”. Ο ισχυρισμός επανέρχεται στη δημοσιότητα λίγους μήνες αφότου το συντηρητικό κόμμα επανήλθε στην εξουσία με μια από τις βασικές του υποσχέσεις να είναι ότι “θα ξεριζώσει” όσους αξιωματούχους του κομμουνιστικού καθεστώτος κατέχουν ακόμα θέσεις στον κρατικό μηχανισμό της χώρας με την έκτη μεγαλύτερη οικονομία στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Ο Γκρέγκορ Στσετίνα, επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης, δήλωσε ότι η έρευνα «δεν αναζητά την ιστορική αλήθεια αλλά επιχειρεί να εξυπηρετήσει πολιτικά σενάρια», αν και πρόσθεσε ότι δεν έχει δει τα έγγραφα που θεωρούνται αποδείξεις για τη συνεργασία του Βαλέσα με εκείνους που υποτίθεται ότι πολεμούσε.

Ο διχασμός
Ο Βαλέσα εξελέγη πρόεδρος της Πολωνίας το 1990, όμως έκτοτε η δημοτικότητά του μειώθηκε σημαντικά εν μέσω κατηγοριών ότι οι αποφάσεις του στη μετακομμουνιστική περίοδο δίχασαν την πολωνική κοινωνία