Ο άνθρωπος που ήξερε πολλά

Ο Παναγιώτης Πικραμμένος το καλοκαίρι του 2012 λίγες μέρες πριν ολοκληρώσει τον κύκλο του στην κορυφή της δικαστικής εξουσίας ως πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, σε μια κρίσιμη στιγμή για τη χώρα, κλήθηκε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην κορυφή της εκτελεστικής εξουσίας ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός.

«Με την πολιτική υπό την ευρεία έννοια ποτέ δεν θα τελειώσω» λέει ο άλλοτε ανώτατος δικαστικός λειτουργός, παρότι μετά το τέλος της θητείας του κρατά αποστάσεις ασφαλείας από την ενεργό πολιτική δράση εκφράζοντας την άποψη ότι «εξαντλείται ο χρόνος που η χώρα μπορεί να προχωρήσει με ημίμετρα και ψεύτικα λόγια».

Πλέον, αποκαλύπτεται ότι ήταν από τους λίγους ανθρώπους που παρότι βρίσκεται μακριά από την κεντρική πολιτική σκηνή, γνώριζε εκ των έσω τις φήμες που κυκλοφορούσαν περί ενδεχόμενης μετάβασης στη δραχμή το καλοκαίρι του 2015.

Ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας ζήτησε τα νομικά φώτα του εγνωσμένου κύρους δικαστή, ο οποίος το 2012 τον είχε επιλέξει για να στελεχώσει το ολιγομελές υπηρεσιακό κυβερνητικό σχήμα.

«Στη ζωή μου έχω πολύ καλούς φίλους και αυτό με βοήθησε και την περίοδο της πρωθυπουργίας. Ηξερα καλά τον πρώην υπουργό Τάσο Γιαννίτση από τα σχολικά χρόνια. Οταν ανέλαβα τα καθήκοντά μου, του ζήτησα να γίνει υπουργός. Εκείνος δεν δέχθηκε. Του ζήτησα να μου προτείνει δυο – τρεις αξιόλογους ανθρώπους και μου είπε για τον Γιάννη Στουρνάρα». Κάπως έτσι συναντήθηκαν, όπως είπε πρόσφατα στα «ΝΕΑ» ο Παναγιώτης Πικραμμένος, οι δρόμοι των δύο ανδρών.

Ο άλλοτε πρωθυπουργός μετά τη λήξη της θητείας του ουδέποτε μίλησε για όσα έζησε τις ημέρες που έμεινε στο Μέγαρο Μαξίμου.

Πρόσφατα όμως ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος αποκάλυψε ότι το καλοκαίρι του 2015 έθεσε το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα σε συναγερμό και ξεκίνησε επαφές για να αποτρέψει την έξοδο της χώρας από το ευρώ. Και τότε επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον συνταγματολόγο Νίκο Αλιβιζάτο αλλά και με τον πρώην πρωθυπουργό Παναγιώτη Πικραμμένο.

«Με τον Γιάννη Στουρνάρα διατηρήσαμε ζεστές σχέσεις και μετά τη λήξη της θητείας της υπηρεσιακής κυβέρνησης. Υπήρχε κλίμα εμπιστοσύνης. Ανταλλάσσαμε απόψεις. Οταν πληροφορήθηκε το σενάριο περί ενδεχόμενης αλλαγής νομίσματος επικοινώνησε μαζί μου και με ρώτησε πώς το βλέπω νομικά» λέει σήμερα πια, που αυτές οι πτυχές της ιστορίας έχουν δει το φως της δημοσιότητας.

Η πρώτη του αντίδραση στο άκουσμα του σεναρίου ήταν ότι για τη μετάβαση αυτή απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία. Του είπε μάλιστα ότι πυξίδα αποτελεί το καθεστώς με το οποίο μπήκαμε στην ΟΝΕ. Λόγοι υγείας δεν του επέτρεψαν να επισκεφθεί ο ίδιος τον Στουρνάρα. Τελικά έστειλε συνεργάτιδά του, η οποία έχει εξειδικευμένες γνώσεις στα θέματα αυτά. Οπως λέγεται, την περίοδο εκείνη έπεσε στο τραπέζι και η ιδέα να μην υπογράψει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αν έβλεπε κάποιο σχετικό χαρτί.

Από τότε μέχρι σήμερα έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι. Οπως αποκαλύπτει ο άλλοτε πρωθυπουργός, μετά την αποχώρησή του δέχθηκε συγκεκριμένες προτάσεις και έφτασε κάποια φορά πολύ κοντά στο «ναι».

Τι θυμάται όμως από την περίοδο εκείνη; Το άγχος και την αγωνία του γιατί «δεν ήθελα να πάρω τον μουντζούρη και να σκάσει η χώρα στα χέρια μου» λέει χαρακτηριστικά.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του είχε τρία δυνατά χαρτιά. Ποια είναι αυτά; «Είναι καλό ο πρωθυπουργός να ξέρει νομικά και να μη βασίζεται στις γνώσεις των συμβούλων, αλλά να στηρίζεται στα δικά του ποδάρια όπως λέμε. Ηξερα τη Δημόσια Διοίκηση και τη λειτουργία της. Ηξερα ότι και να πω κάτι δεν θα γίνει, έπρεπε να το παρακολουθήσω. Και το τρίτο που με βοήθησε ήταν οι ξένες γλώσσες (μιλά άπταιστα γαλλικά, γερμανικά και αγγλικά) όπως και ότι το περιβάλλον των Βρυξελλών μού ήταν οικείο καθώς πηγαινοερχόμουν για δυο – τρία χρόνια όταν με είχε στείλει το υπουργείο Δικαιοσύνης στο πλαίσιο εκπόνησης κοινοτικής οδηγίας».

Ο Πικραμμένος ως πρόεδρος του ΣτΕ έκρινε τη συνταγματικότητα του πρώτου Μνημονίου. «Εκείνη την εποχή πιστεύαμε ότι η Ελλάδα θα έβγαινε από την κρίση σε δυο – τρία χρόνια» λέει μνημονεύοντας το ιστορικό των 30 σελίδων του Ανώτατου Δικαστηρίου για το πώς έφτασε η χώρα μας στο Μνημόνιο. Για τον ίδιο, η επανάληψη του ιστορικού αυτού στην απόφαση του Δικαστηρίου του Στρασβούργου αποτελεί τη μεγαλύτερη δικαίωση.

Γεννημένος το 1945 στην Αθήνα ο Παναγιώτης Πικραμμένος ξεκίνησε για το Διπλωματικό Σώμα. Το 1972 εργάστηκε στο δικηγορικό γραφείο Ince&Co του Λονδίνου, ενώ δύο χρόνια μετά έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Paris II από όπου και έλαβε τον μεταπτυχιακό τίτλο DES de Droit Public.

Τελικά τα βήματά του τον οδήγησαν στο Δικαστικό Σώμα μέχρι την κορυφή της  πυραμίδας. Πάντως ακόμα και σήμερα, όπως λέει με έμφαση, «η Δικαιοσύνη με πονάει», ενώ δεν κρύβει την απογοήτευσή του για τις πρόσφατες επιλογές  στην ηγεσία των ανώτατων δικαστηρίων. Αλλωστε, σε δημόσιες παρεμβάσεις του έχει υποστηρίξει και την οικονομική ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.

Αυτό τον καιρό ο Παναγιώτης Πικραμμένος είναι πρόεδρος του νεόκοπου θεσμού της Διαμεσολάβησης (Οργανισμός Προώθησης Εναλλακτικών Μεθόδων Επίλυσης Διαφορών), μέσω του οποίου επιχειρείται η εναλλακτική επίλυση διαφορών.