Ρελάνς Μπαλτά με Γιαν Φαμπρ

Και το όνομα αυτού: Γιαν Φαμπρ. Ο φλαμανδός αιρετικός και πολυπράγμων καλλιτέχνης, ο δημιουργός που έχει αφήσει το στίγμα του στη διεθνή σκηνή ως εικαστικός, σκηνοθέτης και χορογράφος, που έχει πείσει το κοινό του να καθήσει 24 ώρες κάτω από τη σκηνή για να παρακολουθήσει μια παράστασή του, ο καλλιτέχνης που έχει αποθεώσει το κάπνισμα και έχει ζωγραφίσει μεταξύ άλλων με ούρα, αίμα, δάκρυα και σπέρμα, ανακοινώθηκε ως διάδοχος του Γιώργου Λούκου στην καλλιτεχνική διεύθυνση του Ελληνικού Φεστιβάλ. «Ευτυχής και ενθουσιασμένος» δήλωνε στο «Νσυν» λίγο μετά την επίσημη ανακοίνωση ο Φαμπρ μέσω των συνεργατών του, καθώς ο ίδιος βρίσκεται στο Λονδίνο για τα εγκαίνια μιας ακόμη έκθεσής του.

Χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί ακόμη αν η θητεία του θα είναι τριετής, όπως του Λούκου, χωρίς να έχει διευκρινιστεί το ποσό που θα έχει στα χέρια του και κυρίως χωρίς να γνωρίζουμε εάν το τελικό οργανόγραμμα του Φεστιβάλ περιλαμβάνει και άλλα πρόσωπα στη διεύθυνση του προγράμματος, όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στις εκδηλώσεις που θα παρουσιάσει ο 58χρονος Φλαμανδός, δεδομένου ότι τα περιθώρια του χρόνου έχουν στενέψει πολύ. Εχουμε ήδη διανύσει το πρώτο δεκαήμερο του Φεβρουαρίου, εκείνος δεν έχει αναλάβει ακόμη επισήμως τα καθήκοντά του, ενώ ως γνωστόν τα μεγάλα σχήματα και οι περιζήτητες παραγωγές του εξωτερικού προγραμματίζουν πολύ νωρίτερα τις εμφανίσεις τους και το πιθανότερο είναι ότι δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν σε μια ενδεχόμενη πρόσκληση από την Αθήνα.

Αν και επισήμως το υπουργείο Πολιτισμού εκτιμά ότι φέτος δεν θα δούμε μια συνεπτυγμένη μορφή του προγράμματος που θα φέρει την υπογραφή και το στίγμα του Γιαν Φαμπρ – του χρόνου, που θα υπάρχει επαρκής χρόνος προετοιμασίας, θα του επιτραπεί να παρουσιάσει την πλήρη εικόνα του οράματός του – εκφράζονται ελπίδες ότι ως διεθνής δημιουργός θα καταφέρει να προσελκύσει κάποιες σημαντικές παρουσίες, όπως είχε κάνει και ο προκάτοχός του στο παρελθόν.

ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ. Το όνομα του Φαμπρ έσκασε κατά κάποιον τρόπο σαν κεραυνός εν αιθρία, καθώς δεν βρισκόταν στη λίστα των ονομάτων που ακούγονταν εδώ και καιρό μετά την αποπομπή του επιτυχημένου Γιώργου Λούκου, ως επακόλουθο των κατηγοριών για ανάμειξη σε οικονομικό σκάνδαλο, κατά την επίσημη ανακοίνωση του υπουργείου.

Προσκλητήρια είχαν σταλεί, σύμφωνα με ασφαλείς πηγές, στον σκηνοθέτη Θόδωρο Τερζόπουλο, ο οποίος όμως αρνήθηκε λόγω των πολλών προγραμματισμένων υποχρεώσεών του στον διεθνή θεατρικό στίβο. Κρούση έγινε επίσης στην έως πρόσφατα καλλιτεχνική διευθύντρια του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας Βίκυ Μαραγκοπούλου, συνοικέσιο που επίσης δεν ευδοκίμησε. Κι ενώ η διερεύνηση για τον εντοπισμό του νέου καλλιτεχνικού διευθυντή συνεχιζόταν, ολοένα και φούντωναν οι φήμες ότι το υπουργείο Πολιτισμού είχε στρέψει το βλέμμα του στον διεθνή χώρο. Οι περισσότεροι ωστόσο πίστευαν ότι θα επρόκειτο για κάποιον διεθνή μεν, Ελληνα δε, με αποτέλεσμα να μη «διαβαστεί» σωστά η πρόσφατη μετάβαση του διευθυντή του γραφείου του Αριστείδη Μπαλτά, Παναγιώτη Δούρου, στην Αμβέρσα για την υπογραφή «πολιτιστικού μνημονίου», κίνηση που ουσιαστικά έδεσε το προξενιό ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Ποιος είναι όμως ο χορογράφος, περφόρμερ, ζωγράφος, γλύπτης, σκηνοθέτης, βιντεοκαλλιτέχνης που κέρδισε θέση στον σημαντικότερο πολιτιστικό θεσμό με διεθνή προφίλ που διαθέτει η χώρα μας; Γεννημένος στην Αμβέρσα, ο Γιαν Φαμπρ ξεχωρίζει με τη δουλειά του, καθώς δεν φοβάται να πει τα πράγματα με το όνομά τους, τολμά να προκαλεί, τάσσεται ανοιχτά κατά της Ακροδεξιάς, δοκιμάζει τα όρια τόσο των συνεργατών του όσο και των θεατών του και δεν σταματά να ανανεώνει το καλλιτεχνικό του λεξιλόγιο.  

Από τους ελάχιστους εν ζωή που έχει εκθέσει τη δουλειά του στο Μουσείο του Λούβρου δίπλα στα αριστουργήματα των φλαμανδών προγόνων του, έχει αγαπηθεί από το ελληνικό κοινό τόσο από το Φεστιβάλ Καλαμάτας και τις παραστάσεις του στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών – είχε παρουσιάσει σε παγκόσμια πρώτη τον ύμνο στο κάπνισμα «Ι am a mistake» – και στο θέατρο Παλλάς με τον «Προμηθέα» του και το «Οργιο της ανεκτικότητας», όσο και για τα εικαστικά έργα του, όπως η τεράστια μπρούντζινη χελώνα του η οποία δέσποζε στον χώρο Τεχνόπολις, στο πλαίσιο της έκθεσης Outlook (2003-2004). Τον Οκτώβριο η Θεσσαλονίκη ξενύχτησε για χάρη του, καθώς παρουσίασε στο πλαίσιο των Δημητρίων την 24ωρη παράστασή του «Ορος Ολυμπος».

Αστερίσκος για τον τίτλο
Σε επικοινωνία με στενούς συνεργάτες του Γιαν Φαμπρ, χθες το βράδυ, προς αναζήτηση περισσότερων στοιχείων για τις αρμοδιότητές του, δεν ξεκαθαριζόταν πάντως εάν ο επίσημος τίτλος του είναι καλλιτεχνικός διευθυντής, επιμελητής τμήματος του προγράμματος ή Αssociate Αrtist. Αυτή η «σκιά» συνδέεται και με την τελική διαμόρφωση του οργανογράμματος του Φεστιβάλ, από το οποίο αναμένεται η τελική κατανομή αρμοδιοτήτων, πιθανότατα σε περισσότερα πρόσωπα.