«Ο Λου Ριντ ήταν ένα τέρας»

Πριν από όλους, είχε υπονοήσει κάτι η Μπέτι Κρόνσταντ, πρώτη σύζυγος του Λου Ριντ, από τις αρχές της δεκαετίας του ’70. Τι υπονοήσει δηλαδή, που η γυναίκα περιγράφοντας τη ζωή μαζί του στη διάρκεια μια περιοδείας το είχε πει ξεκάθαρα: «Συνήθιζε, ξέρω γω, να σε κολλάει στον τοίχο. Να πιάνεται στα χέρια μαζί σου. Να σε χτυπάει, να σε ταρακουνάει. Μια φορά μάλιστα μου μαύρισε κανονικά το μάτι». Επιεικώς βαριές κατηγορίες δηλαδή, οι οποίες, ενώ στα πιο καχύποπτα ρεπορτάζ συνοδεύονταν από σχόλια για το συχνά κερδοφόρο ξεγύμνωμα διασήμων σε μεταθανάτιες βιογραφίες, δεν αμφισβητήθηκαν και ποτέ ευθέως. Εμειναν να αιωρούνται κάπως αμήχανα, όχι γιατί κανείς δεν έδινε σημασία στην πρωτοεμφανιζόμενη Κρόνσταντ, αλλά γιατί μάλλον κανείς δεν έπεφτε από τα σύννεφα. Η εμπειρία της, όπως ισχυρίζεται ένα βιβλίο για τη ζωή του Λου Ριντ που κυκλοφόρησε πρόσφατα, δεν ανήκε σε αυτό που λέμε μεμονωμένο περιστατικό.

Το «Notes from the Velvet Underground: The Life of Lou Reed» (εκδ. Doubleday) του Χάουαρντ Σουνς προκύπτει από συνεντεύξεις με 140 φίλους, γνωστούς ή συγγενείς του πρωταγωνιστή του. Καταπιάνεται με την ανατροφή του ανδρός στο Μπρούκλιν και στο Λονγκ Αϊλαντ ή με το καθημερινό ξυλοκόπημα που υπέμενε από τους συμμαθητές του. Ασχολείται με τις πρώτες του εφηβικές μπάντες ή με μια νευρική κατάρρευση που οι γονείς του επέλεξαν να αντιμετωπίσουν με βάρβαρα ηλεκτροσόκ. Με τη γνωριμία του με την ηρωίνη, με τους μουσικούς που κατόπιν θα γίνονταν οι Velvet Underground και τελικά την αστάθεια, τον μισογυνισμό, τη βία: ένας φίλος του θυμόταν ένα δείπνο κατά το οποίο ο Ριντ χτυπούσε το κορίτσι του στο κεφάλι όταν τον εκνεύριζε, ώσπου εκδιώχθηκε εν μέσω επιπλήξεων. Ερωτώμενος σχετικά, ο συνεργάτης των Underground Πολ Μόρισεϊ είχε προτείνει σαν τίτλο του βιβλίου το «Η αξιομίσητη στρίγκλα ή ο χειρότερος άνθρωπος που έζησε ποτέ».

ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΤΙΛΑΝ. Και αυτά είναι μόνο η αρχή. Κάποτε ο Ριντ είχε δηλώσει ότι δεν γουστάρει «νέγρες σαν την Ντόνα Σάμερ». Ο Μπομπ Ντίλαν ήταν «ένας ψεύτικος παλιοεβραίος» – «pretentious kike» ήταν ο ακριβής υποτιμητικός όρος. Μέχρι και κατά του φίλου του Ντέιβιντ Μπάουι είχε χειροδικήσει ως γνωστόν, όταν σε ένα δείπνο τον συμβούλεψε να ρεγουλάρει τις καταχρήσεις. Τα επώνυμα θύματα προφανώς δεν επισκιάζουν τα ανώνυμα, χώρια που θα ήταν άδικο να συνδεθεί η συμπεριφορά του με την τέχνη, τους εθισμούς, τη σεξουαλικότητά του, το γεγονός ότι αντί να παίζει το «Sweet Jane» όπως επέμενε το κοινό, εκείνος συνέθετε 63 λεπτά αποτρόπαιου θορύβου με τον τίτλο «Metal Machine Music». Πιο χρήσιμο θα ήταν να ακουστεί η γνώμη της χήρας του, της Λόρι Αντερσον, που απουσιάζει από το βιβλίο – τα υπόλοιπα είναι θεωρίες. Οπως πάντως το έθετε ο συγγραφέας, ενώ αγαπά τη μουσική του, έπρεπε να ακολουθήσει πιστά τα γεγονότα. «Οι νεκρολογίες ήταν κάπως υπερβολικά ευγενικές», επισήμανε. «Ηταν στα αλήθεια ένας πολύ δυσάρεστος άνθρωπος. Ενα τέρας: νομίζω ότι η πραγματικά κατάλληλη λέξη είναι τέρας».