Από τα Μπούκερ στα Οσκαρ

«Το δωμάτιο»: Τι γνωρίζουμε για το Σύμπαν; Ποια είναι τα όριά του; Προφανώς, αυτά που μας έχουν διδαχθεί. Ο Τζακ μένει στο «Δωμάτιο». Παρέα του, η λάμπα, το ταβάνι και τα υπόλοιπα αντικείμενα. Είναι πέντε ετών και δεν έχει βγει ποτέ στον έξω κόσμο. Μέχρι που η μητέρα του αποφασίζει να του αποκαλύψει πως όλες οι ιστορίες που του είχε αφηγηθεί ήταν ένα ψέμα. Και πως θα χρειαστεί να ξεγελάσουν τον άντρα που τους κρατά φυλακισμένους – ειδάλλως οι μέρες τους είναι μετρημένες.

Η συγκλονιστική ιστορία, βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο της Εμα Ντόναχιου, αποτελεί τη βάση για ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον φιλμ, έστω κι αν ο Λένι Αμπρααμσον που σκηνοθετεί προσπαθεί να αμβλύνει τις αιχμηρές προκύπτουσες γωνίες του μύθου. Το κάνει όμως προσπαθώντας να μείνει συγκεντρωμένος στο δράμα των ηρώων και όχι για να το εξωραΐσει. Κατανοητό από κάθε άποψη: Είτε μιλάμε για παραμύθι είτε για ιστορία αληθινή, το αμερικανικό σινεμά (εμπορικό αλλά και ανεξάρτητο, δεν έχει σημασία στις μέρες μας) φροντίζει να συντάξει τις αφηγήσεις του σε προσβάσιμους ρυθμούς – η λέξη-κλειδί εδώ είναι «εξοικείωση». Δεν είναι εύκολο πράγμα να δεχτεί κανείς τον εγκλεισμό αυτού του παιδιού και είναι ευτύχημα που ο Αμπρααμσον δεν επενδύει σε μια ρεβανσιστικού τύπου μεταστροφή του δράματος. Κρατώντας την κάμερα χαμηλά, στο ύψος αυτού του παιδιού (που ενσαρκώνει υπέροχα ο Τζέικομπ Τρέμπλεϊ), προσπαθεί να ανιχνεύσει κάτι απ’ όσα μπορούν να συμβαίνουν στο μυαλό ενός παιδιού, μια κλεφτή ματιά σε διαδικασίες σκέψης που όσο απλοϊκές φαίνονται τόσο περίπλοκες είναι. Γιατί πίσω από κάθε παιδικά στημένο παραμύθι κρύβονται οι πιο αρχέγονες αδυναμίες. Στο «Δωμάτιο» η αφήγηση συχνά αντιπαραθέτει την ενήλικη απελπισία με την παιδική αθωότητα – το δράμα όμως σπανίως σκοντάφτει σε συμβάσεις απλοϊκές, παρά τη μάλλον ακίνδυνη εικονογραφία και τη συνεχή χρήση μιας μουσικής υπόκρουσης που κάνει ό,τι μπορεί για να κρατήσει το φιλμ μακριά από το σκοτάδι. Με άλλα λόγια, προσπαθεί να αγγίξει κάτι από την αλήθεια του μύθου του, συγκρουόμενο με όλες τις αναμενόμενες συμβάσεις μιας ταινίας που στήθηκε μέσα από ένα γνωστό και άκαμπτο μοντέλο παραγωγής. Ευτυχώς εδώ κάτι δείχνει να έχει διασωθεί. Τέσσερις υποψηφιότητες για Οσκαρ: καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, α’ γυναικείου ρόλου και διασκευασμένου σεναρίου.

Βαθµοί: 7

«7 θυμοί»: Ενας ομοφυλόφιλος αρχαιολόγος γραφείου και έξι «σταθμοί». Εξι πρόσωπα: Ο Χουσάμ, νεαρός άραβας μετανάστης (με τον οποίο διατηρεί ερωτική σχέση). Η Αλεξάνδρα, ελληνογαλλίδα τσελίστρια που έχει επιφορτισθεί την αλκοολική μητέρα της. Ο Λαέρτης, αλβανός πιανίστας, ξένος σε ξένη χώρα. Ο Στρατής, έλληνας μετανάστης που επιστρέφει. Ο Δανιήλ, κυνικός διευθυντής τράπεζας. Ο Μιχαήλ, αστυνομικός που καταδιώκει μετανάστες, μεταγράφοντας την ιστορία αυτού του τόπου. Ενός τόπου που ψυχορραγεί, ανήμπορος να αντεπεξέλθει στις προσδοκίες των άλλων και στις αντιθέσεις που τον ξεπερνούν. Θαρραλέα φιλμογραφημένο σε ασπρόμαυρο, το δράμα αυτό του Χρήστου Βούπουρα (που καιρό είχε να κάνει ταινία) διατηρεί αυτό το σταθερό, ουμανιστικό βλέμμα που τόσο μας είχε κερδίσει στις προηγούμενες δουλειές του. Αναρωτιέμαι όμως κατά πόσο η κινηματογραφική μετουσίωση αρθρώνει εντέλει έναν ουσιαστικό αντίλογο στα κοινωνικά ζητήματα που εκθέτει. Οι «7 θυμοί» μοιάζουν περισσότερο με έναν δραματοποιημένο στοχασμό που φαίνεται να μην είναι αρκετός.

Βαθµοί: 5

«Γαλιλαίος»: Ο ιταλός αστρονόμος, μαθηματικός και φυσικός Γαλιλαίος επιβεβαιώνει τη θεωρία του Κοπέρνικου αποδεικνύοντας ότι η Γη στρέφεται γύρω από τον Ηλιο – και οδηγείται στην Ιερά Εξέταση. Πρόκειται ουσιαστικά για το θεατρικό του Μπέρτολντ Μπρεχτ, φιλμογραφημένο από τον Τζόζεφ Λόουζι. Του 1974, με σπουδαίο καστ (Τοπόλ, Τομ Κόντι, Εντουαρντ Φοξ) και ενδιαφέρον πρωτίστως θεατρικό.

Βαθµοί: 5

«Ο Θεός δεν μοιράζει καραμέλες»: Στη σημερινή Αιθιοπία των 85 εκατομμυρίων, πάνω από 5 εκατομμύρια παιδιά είναι ορφανά. Αρκετές χιλιάδες από αυτά μεγαλώνουν σε ορφανοτροφεία και παρεμφερή ιδρύματα μέχρι να ενηλικιωθούν ή να βρουν θετούς γονείς. Μεταφερόμαστε πίσω από τις κλειστές πόρτες ενός χριστιανικού ορφανοτροφείου στην πρωτεύουσα  Αντίς Αμπέμπα για να παρακολουθήσουμε την καθημερινή ζωή των μικρών τροφίμων του. Πενήντα περίπου παιδιά κάθε ηλικίας, από βρέφη ώς έφηβοι, δέχονται τη μητρική φροντίδα βρεφοκόμων, νοσοκόμων και εθελοντριών παράλληλα με την αυστηρή θρησκευτική κατήχηση. Η ταινία εξερευνά τον σύνθετο χαρακτήρα αυτής της πολύ ιδιαίτερης κοινότητας, βασισμένη αποκλειστικά στην παρατήρηση, χωρίς σχολιασμό ή συνεντεύξεις. Σημειώστε πως ένα ευρώ από κάθε εισιτήριο προσφέρεται στο Χαμόγελο του Παιδιού από την παραγωγή και τον κινηματογράφο Τριανόν.

«Ο μαγικός καθρέφτης»: Το πρωί έφορος αρχαιοτήτων, το απόγευμα υπάλληλος σε συνεργείο αυτοκινήτων. Αυτή είναι η πληκτική καθημερινότητα του 35χρονου Κλεάνθη (Μάκης Παπαδημητρίου). Από τη μέρα που θα ανακαλύψει έναν «μαγικό καθρέφτη» (Κώστας Κόκλας) που πραγματοποιεί και τα πιο τρελά όνειρα, ο Κλεάνθης αρπάζει την ευκαιρία να ζητήσει αυτά που θα αλλάξουν τη ζωή του για πάντα. Η πρώτη ελληνική ταινία γυρισμένη σε 3D, βγαίνει στις αίθουσες δίχως να έχει γίνει γι’ αυτή μια δημοσιογραφική προβολή. Επίσης στη ζούλα βγαίνει και η κωμωδία «Οι 50 αποχρώσεις του μαύρου», ταυτόχρονα με την έξοδό της στις ΗΠΑ (όπου καταθάφτηκε). Ραντεβού στα InstaNEA.