Οκτώ ερωτήσεις και απαντήσεις για τη μετάδοσή του
Η Βραζιλιάνα Ντανιέλε Φερέιρα ντος Σάντος αγκαλιάζει έξω από το σπίτι της στο Ρεσίφε το μωρό της, που γεννήθηκε με μικροκεφαλία. Η ίδια δεν διαγνώστηκε ποτέ με τον ιό Ζίκα, αυτόν όμως κατηγορεί για το πρόβλημα του γιου της
Τελικά μεταδίδεται ο ιός με τη σεξουαλική επαφή;
Ώς τώρα έχει εντοπιστεί μόνο ένα τέτοιο κρούσμα. Και ο Παναμερικανικός Οργανισμός Υγείας επισημαίνει ότι χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να απαντηθεί αυτό το ερώτημα. Ο συνηθέστερος τρόπος μετάδοσης πάντως είναι το τσίμπημα από ένα μολυσμένο θηλυκό κουνούπι του γένους Aedes.
Θα λύσουν το πρόβλημα οι μαζικοί ψεκασμοί;
«Μην πανικοβάλλεστε. Σκοτώστε τα κουνούπια» γράφει στο χθεσινό του τεύχος το «Εκόνομιστ». Αν μάλιστα χρησιμοποιήσουμε και σύγχρονες μεθόδους, όπως η γενετική μετάλλαξη των αρσενικών που τα κάνει στείρα χωρίς να πάψουν να έλκουν τα θηλυκά, θα εξαλείψουμε κι άλλες ασθένειες. Πολλοί επιστήμονες όμως προειδοποιούν: η εξάλειψη των κουνουπιών θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στη διατροφική αλυσίδα.
Πώς προκαλεί ο ιός συγγενή μικροκεφαλία στα παιδιά;
Ο κίνδυνος αυτός άρχισε να συζητείται τον περασμένο Οκτώβριο, όταν οι γιατροί στη Βόρεια Βραζιλία εντόπισαν αυξημένα κρούσματα παιδιών με αφύσικα μικρό κεφάλι και κατεστραμμένο εγκέφαλο. Είναι όμως πιθανό να έπαιξαν ρόλο και άλλοι παράγοντες, όπως η ταυτόχρονη μόλυνση και από άλλους ιούς.
Αφού ο ιός είναι γνωστός από το 1947, γιατί έχει μελετηθεί τόσο λίγο;
Επειδή μέχρι το 2007 είχαν σημειωθεί πολύ λίγα ανθρώπινα κρούσματα. Κι επειδή ο ιός αυτός θεωρούνταν για χρόνια καλοήθης για τον άνθρωπο. Το 1956, μάλιστα, ένας ερευνητής δεν δίστασε να μολύνει πειραματικά έναν εθελοντή με τον ιό ώστε να τον εξετάσει καλύτερα!
Υπάρχει εμβόλιο; Πώς μπορούν να προστατευθούν οι άνθρωποι;
Εμβόλιο δεν υπάρχει. Τώρα ξεκινούν οι προσπάθειες να κατασκευαστεί, αλλά οι προσπάθειες αυτές χρειάζονται πολλά χρόνια και πολλά χρήματα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης των Ασθενειών συνιστά στις εγκύους να μην ταξιδεύουν στις χώρες όπου έχει εντοπιστεί ο ιός. Οι ταξιδιώτες σε αυτές τις χώρες θα πρέπει να προστατεύονται με μακριά ρούχα, εντομοαπωθητικά και τις νύχτες με κουνουπιέρες.
Δηλαδή δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα κλείνοντας τα σύνορα;
Οχι. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναμένεται να επιβεβαιώσει τη Δευτέρα ότι οι φορείς του ιού, τα κουνούπια, δεν καταλαβαίνουν από σύνορα.
Γιατί ο ιός επεκτείνεται σε όλες τις χώρες της αμερικανικής ηπείρου εκτός από τον Καναδά και τη Χιλή;
Η Χιλή προστατεύεται από την έρημο Ατακάμα και τις Ανδεις. Και στον Καναδά κάνει κρύο. Πολλοί αμερικανοί επιστήμονες, όπως η Χάιντι Μπράουν από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνας, πιστεύουν πράγματι ότι η διάδοση της επιδημίας μπορεί να έχει σχέση με την κλιματική αλλαγή. Με τη θερμοκρασία του πλανήτη να αυξάνεται, τα τροπικά κουνούπια ευδοκιμούν σε περιοχές που κάποτε απέφευγαν. Και ο Ζίκα ακολουθεί.
Εχει δίκιο η κυβέρνηση του Ελ Σαλβαδόρ που συμβουλεύει τις γυναίκες να μην κυοφορήσουν μέχρι το 2018;
«Δεν έχω ποτέ διαβάσει, ακούσει ή συναντήσει στο παρελθόν μια τέτοια συμβουλή από κρατικό αξιωματούχο» λέει ο Ντέιβιντ Μπλουμ, καθηγητής Οικονομικών και Δημογραφίας στο Χάρβαρντ. Αλλά και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας λέει ότι πρέπει να μελετηθούν πολλά ζητήματα προτού γίνει μια τέτοιου είδους σύσταση.