Εως και 4.000.000 κρούσματα αναμένονται μέσα στο 2016

Ανησυχία πως ο ιός Ζίκα εξελίσσεται σε «μια απειλή για τη δημόσια υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο» εξέφρασε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Και γι’ αυτό συγκάλεσε επείγουσα διάσκεψη για τη Δευτέρα, μετά τη διαπίστωσή του πως ο ιός, για τον οποίο υπάρχουν υποψίες πως προκαλεί σοβαρές συγγενείς ανωμαλίες, εξαπλώνεται «με εκρηκτικό τρόπο» στην αμερικανική ήπειρο. Στην πραγματικότητα, εντός του έτους αναμένεται στην περιοχή η εκδήλωση έως και τεσσάρων εκατομμυρίων κρουσμάτων.

Ο ιός Ζίκα εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε έναν πίθηκο, το 1947, στην Ουγκάντα, στο δάσος Ζίκα – από όπου και πήρε το όνομά του. Μεταδίδεται από το τσίμπημα κουνουπιών του είδους Aedes, του επονομαζόμενου συχνά και «κουνουπιού-τίγρη», του ίδιου που μεταδίδει τον δάγκειο πυρετό, τον κίτρινο πυρετό και τη νόσο chikungunya. Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, ένα 70%-80%, η μόλυνση περνάει απαρατήρητη. Ακόμα και όταν εκδηλώνονται συμπτώματα, είναι συνήθως ήπια, μοιάζουν με εκείνα της γρίπης και υποχωρούν έπειτα από δύο έως επτά ημέρες. Το βασικό πρόβλημα είναι οι επιπλοκές με τις οποίες έχει συνδεθεί, παρότι αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί προς το παρόν επιστημονικά, ο ιός Ζίκα: επιπλοκές νευρολογικές, όπως το σύνδρομο Guillain-Barre, ένα αυτοάνοσο νόσημα που επιφέρει την προοδευτική παράλυση των μελών, καθώς και η μικροκεφαλία, η ανώμαλη ανάπτυξη του εγκεφάλου του εμβρύου.

Αρκετές χώρες και εδάφη της Λατινικής Αμερικής, όπως η Βραζιλία, η Κολομβία, το Eλ Σαλβαδόρ, ο Ισημερινός, η Τζαμάικα και το Πουέρτο Ρίκο, έχουν ήδη συστήσει στις γυναίκες να μη μένουν έγκυοι. Και αρκετά άλλα κράτη, όπως οι ΗΠΑ αλλά από χθες και η Γαλλία, συστήνουν πλέον στις εγκύους να μη μεταβαίνουν σε περιοχές όπου βρίσκεται σε έξαρση ο ιός Ζίκα. Κρούσματα του ιού Ζίκα έχουν καταγραφεί και σε ευρωπαϊκά κράτη, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, που ανακοίνωσε χθες πέντε επιβεβαιωμένες περιπτώσεις μεταξύ Οκτωβρίου 2015 και Ιανουαρίου 2016 – πρόκειται όμως πάντα για ταξιδιώτες που επέστρεψαν από πληγείσες περιοχές. Ανάλογα κρούσματα έχουν εντοπιστεί τόσο στον Καναδά όσο και στη Νέα Υόρκη, με το Εθνικό Αμερικανικό Ινστιτούτο Υγείας να προειδοποιεί πως ο ιός είναι πιθανόν να εξαπλωθεί τους θερμούς μήνες του έτους κατά μήκος των ανατολικών και των δυτικών ακτών για να φτάσει στις μεσοδυτικές πολιτείες.

Εκείνα που ανησυχούν ιδιαίτερα τον ΠΟΥ είναι η έλλειψη ανοσίας των πληθυσμών στις περιοχές που πλήττονται για πρώτη φορά, η απουσία εμβολίων, ειδικευμένων θεραπειών καθώς και ταχέων τεστ εντοπισμού του ιού, αλλά και το φαινόμενο Ελ Νίνιο: «Οι κλιματολογικές συνθήκες που διαμορφώνονται από το φαινόμενο Ελ Νίνιο», επεσήμανε η διευθύντρια του Οργανισμού, «το οποίο είναι εξαιρετικά ισχυρό από πέρυσι και ευνοεί την άνοδο της θερμοκρασίας της Γης, θα αυξήσουν φέτος τον πληθυσμό των κουνουπιών». «Μεγάλες επιδημίες μπορεί να προκληθούν σε πόλεις σε παγκόσμιο επίπεδο» προειδοποίησε ο ΠΟΥ στον λογαριασμό του στο twitter.

Οπως έσπευσαν εντούτοις να επισημάνουν ειδικοί στο Γαλλικό Πρακτορείο, δεν υφίσταται επί του παρόντος «κανένας λόγος υστερίας στην Ευρώπη»: ο ιός, επαναλάμβαναν, δεν είναι παρά σπάνια σοβαρός, ο κίνδυνος δεν αφορά ουσιαστικά παρά μόνο τις εγκύους, αλλά και σε αυτή την περίπτωση δεν έχει επιβεβαιωθεί η σύνδεση ανάμεσα στον Ζίκα και τις επιπλοκές και επιπλέον το κουνούπι-τίγρης δεν δραστηριοποιείται ποτέ πριν από την άνοιξη στην Ευρώπη.

SOS για τους Ολυμπιακούς του Ρίο ντε Ζανέιρο
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες ξεκινούν στο Ρίο ντε Ζανέιρο σε 190 ημέρες. Θα διακινδυνεύσουν όμως να μεταβούν στην πόλη αυτή οι καλύτεροι αθλητές του κόσμου καθώς και εκατομμύρια θεατές τη στιγμή που η Βραζιλία είναι η χειρότερα πληγείσα χώρα από τον ιό Ζίκα, με περισσότερα από 1,5 εκατομμύριο κρούσματα; Οι Αρχές έχουν ήδη προαναγγείλει κάποια μέτρα προστασίας: τέσσερις μήνες πριν από την έναρξη των Αγώνων οι ολυμπιακές εγκαταστάσεις θα ελεγχθούν ώστε να απολυμανθούν όλα τα σημεία όπου μπορεί να φωλιάζουν προνύμφες κουνουπιών. Καθημερινοί θα είναι και οι έλεγχοι στη διάρκεια των Αγώνων. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες, έσπευσε να επισημάνει ο βραζιλιάνος υπουργός Υγείας, θα πραγματοποιηθούν σε μια δροσερή περίοδο, κατά την οποία τα κουνούπια είναι λιγότερα. Δεν ισχύει το ίδιο και για το προγραμματισμένο για τον Φεβρουάριο καρναβάλι του Ρίο: οι υγειονομικές υπηρεσίες του Ρίο έχουν ήδη ψεκάσει με εντομοκτόνο το σαμπαδρόμιο.