Στην Ευρώπη έπειτα από 17 χρόνια

Η πρώτη επίσημη επίσκεψη στην Ευρώπη ενός ιρανού προέδρου εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες άρχισε χθες, λίγες ημέρες μετά την άρση των κυρώσεων εις βάρος της Τεχεράνης. Στόχος του ταξιδιού του Χασάν Ροχανί σε Ιταλία και Γαλλία είναι η ανοικοδόμηση οικονομικών δεσμών, που αναμένεται να επικυρωθεί στο Παρίσι με την υπογραφή για την αγορά 114 νέων αεροσκαφών Airbus.

Πριν από την επιβολή των κυρώσεων η Ευρώπη αποτελούσε τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο του Ιράν – μετά την ιστορική συμφωνία με την Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα έχουν γίνει στην ιρανική πρωτεύουσα πάμπολλες ευρωπαϊκές επιχειρηματικές αποστολές. Τώρα με το τέλος των κυρώσεων, που σημαίνει ότι αίρεται το εμπάργκο για εισαγωγές ιρανικού πετρελαίου, οι εμπορικές σχέσεις αρχίζουν και πάλι δυναμικά.

Συνοδευόμενος από 120 άτομα, υπουργούς και επιχειρηματίες, ο Ροχανί θα παραμείνει και σήμερα στη Ρώμη όπου θα συναντηθεί με τον Πάπα. Κατά τη χθεσινή συνάντησή του με τον πρωθυπουργό Ματέο Ρέντσι, που παλεύει για να αναζωογονήσει την ιταλική οικονομία, συζητήθηκαν οι συμφωνίες ύψους πολλών δισ. ευρώ που αναμένεται να υπογραφούν σήμερα, κυρίως στους τομείς της ενέργειας, των υποδομών και της χαλυβουργίας. Αύριο ο ιρανός πρόεδρος μεταβαίνει στο Παρίσι, όπου θα έχει συζητήσεις με τον γάλλο πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ.

Οι επισκέψεις αυτές ήταν προγραμματισμένο να πραγματοποιηθούν τον περασμένο Νοέμβριο, αναβλήθηκαν όμως λόγω των τρομοκρατικών επιθέσεων στη γαλλική πρωτεύουσα. Πρόκειται για την πρώτη επίσημη επίσκεψη του Ροχανί στην Ευρώπη και η πρώτη από τον επικεφαλής της ιρανικής κυβέρνησης από το 1999, δηλαδή εδώ και 17 χρόνια. Η Γερμανία, η Ιταλία και η Γαλλία είναι επικεφαλής της αναθέρμανσης των σχέσεων με την Τεχεράνη, ελπίζοντας ότι οι εμπορικές σχέσεις θα φθάσουν στο επίπεδο που ήταν προ της επιβολής κυρώσεων – δηλαδή, περίπου στα 30 δισ. ευρώ.

Ο υπουργός Υποδομών και Ανάπτυξης του Ιράν δήλωσε πρόσφατα ότι η χώρα του βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις με την Αirbus που έχει την έδρα της στην Τουλούζη για την αγορά 114 νέων αεροσκαφών. Την Κυριακή ο πρόεδρος της Επιτροπής Ανάπτυξης του ιρανικού Κοινοβουλίου δήλωσε ότι η χώρα του θα χρειασθεί συνολικά 500 καινούργια αεροσκάφη τα επόμενα τρία χρόνια.

Το Ιράν ενδιαφέρεται να βρει μεγάλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις πρόθυμες να επενδύσουν στον εκσυγχρονισμό της βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου καθώς και στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Αυτό το είδος επενδύσεων όμως κοστίζει δισεκατομμύρια και λίγες επιχειρήσεις δέχονται να ρισκάρουν να χάσουν χρήματα αν η πυρηνική συμφωνία δεν προχωρήσει.

Ενας άλλος κίνδυνος είναι πολιτικός: τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν έχουν εκλογές φέτος. Μια αλλαγή στην εξουσία σε μία από τις δύο χώρες, είτε προς τους Ρεπουμπλικανούς στις ΗΠΑ είτε προς τους Συντηρητικούς στο Ιράν, μπορεί να εκτροχιάσει τη συμφωνία. Οι περισσότεροι Ρεπουμπλικανοί υποψήφιοι, μεταξύ των οποίων και οι δύο που προηγούνται στις δημοσκοπήσεις, δηλαδή ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Τεντ Κρουζ, έχουν επικρίνει σφόδρα τη συμφωνία.

Εκτός από τις επενδυτικές ανησυχίες, η Ρώμη, το Παρίσι και άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν να αντιμετωπίσουν και τον ρόλο του Ιράν στις συγκρούσεις στη Συρία και την Υεμένη. Ειδικά η Γαλλία έχει επικρίνει την υποστήριξη της Τεχεράνης στον σύρο πρόεδρο Μπασάρ αλ Ασαντ. Γάλλος διπλωμάτης δήλωσε ότι η επίσκεψη στο Παρίσι αποτελεί ευκαιρία «να ανοίξουμε μια νέα σελίδα» και πρόσθεσε ότι «η εμπιστοσύνη πρέπει να οικοδομηθεί. Είναι σαν την αγάπη. Μόνο η απόδειξη της αγάπης μετράει».

Τα αυτοκίνητα
Γαλλικές εταιρείες αναμένεται να αναλάβουν την κατασκευή αεροδρομίων στο Ιράν, ενώ συμφωνία με την Peugeot προβλέπει ότι τα αυτοκίνητα της γαλλικής εταιρείας θα κατασκευάζονται στο Ιράν και θα εξάγονται σε χώρες της περιοχής