Οι συνέπειες από την υπερβολική ανησυχία

Οι καθημερινές καταστάσεις και τα συνήθη προβλήματα της ζωής προκαλούν αίσθηση προσωπικής αδυναμίας απέναντι σε έναν πιθανό κίνδυνο, όπως λ.χ. οι οικονομικές δυσχέρειες, η υγεία και η ασφάλεια της οικογένειας, οι αλλαγές στην καθημερινότητα (π.χ. μετακόμιση) ή κάποιο γεγονός που κλονίζει την πίστη στον εαυτό μας ότι θα μπορέσουμε να το διαχειριστούμε.

Σε εποχές μεταβατικές όπως η τρέχουσα οικονομική κρίση, το άγχος και η ανησυχία στον γενικό πληθυσμό αυξάνονται και εκλύονται ψυχοσωματικά συμπτώματα όπως ψυχοκινητική διέγερση, ευερεθιστότητα, εύκολη κόπωση, αδυναμία στην συγκέντρωση, αιφνίδια κενά στη σκέψη, μυϊκή ένταση και διαταραγμένος ύπνος, που μας κάνουν να νιώθουμε εγκλωβισμένοι σε ένα διαρκές συναίσθημα φόβου απέναντι σε μια ενδεχόμενη καταστροφή.

Μπορεί επίσης να υπολειτουργούμε στην εργασία, στον ρόλο μας στην οικογένεια, στις σημαντικές μας σχέσεις ή να αρχίσουμε να αποφεύγουμε πολλές καταστάσεις και να κλεινόμαστε στο σπίτι για να μη νιώσουμε άγχος.

Η χρόνια ανησυχία όμως και ο σταδιακός εγκλωβισμός σε μια πιο απομονωμένη ζωή μπορεί να φέρουν κρίσεις πανικού, υπόγεια μελαγχολία, καταχρήσεις και παραίτηση από την επίτευξη των καθημερινών στόχων. Ενα αίσθημα ανημποριάς και έλλειψης αυτοεπάρκειας μοιάζει να καραδοκεί.

Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την ανησυχία που μας πνίγει; Καταρχήν μικραίνοντας τη σημασία τον γεγονότων μέσα μας και ενισχύοντας την πίστη ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις απειλές γύρω μας με συγκεκριμένες λύσεις και πως δικαιούμαστε να ζητάμε βοήθεια όταν τη χρειαζόμαστε.

Αν τα συμπτώματα επιμένουν στον χρόνο, μπορούμε να επιλέξουμε τη γνωσιακή – συμπεριφορική θεραπεία, μια βραχείας διάρκειας ψυχολογική παρέμβαση που στοχεύει στη νοητική διαχείριση του άγχους.

Ο θεραπευόμενος μαθαίνει ότι η ανησυχία του προέρχεται από τις ερμηνείες που δίνει στα γεγονότα και όχι από τα γεγονότα αυτά καθαυτά και αρχίζει να τροποποιεί τις σκέψεις και τις εκτιμήσεις του. Το θεραπευτικό σχήμα μπορούν να ενδυναμώσουν τεχνικές χαλάρωσης και σωστής αναπνοής και η ενίσχυση μιας στάσης «επίλυσης προβλήματος» και αποτελεσματικής διαχείρισης του χρόνου που συνήθως υπολειτουργούν στα ανήσυχα άτομα.

Η Μυρσίνη Κωστοπούλου είναι διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας-ψυχοθεραπεύτρια, e-mail myrsini.kostopoulou@gmail.com, www.myrsinikostopoulou.com