«Η Συρία μου: μια τραγωδία»

Το μεγάλου μήκους φιλμ «Silvered Water – Selfportrait» («Επάργυρο νερό – αυτοπορτρέτο») δεν μπορεί να ενταχθεί σε κάποια από τις γνωστές κατηγορίες οπτικοακουστικού υλικού. Μπορεί να χαρακτηριστεί πειραματικό φιλμ, ντοκιμαντέρ, δοκίμιο, τεκμήριο ιστορίας, εικαστική εγκατάσταση. Αλλά είναι σίγουρα φιλμ για γερά στομάχια. Λειτουργώντας σαν άτυπο ημερολόγιο της φρίκης στη Συρία, αποτελείται από ολιγόλεπτα τεκμήρια συγκλονιστικής ιστορίας: κυρίως από πολλές μικρές ταινίες σύρων αμάχων.

Το δημιούργησαν ο Σύρος Οσάμα Μοχάμεντ, αυτοεξόριστος από το 2011 στη Γαλλία κινηματογραφιστής και μια εγκλωβισμένη δασκάλα, συμπατριώτισσά του, στη σχεδόν ισοπεδωμένη από τους βομβαρδισμούς Χομς (στην ενδοχώρα της Συρίας).

Την ώρα που αναζητείται η ταυτότητα σε αυτό το υβριδικό φιλμ, την ταινία την απασχολεί κάτι βαθύτερο: το νόημα ύπαρξης του κινηματογράφου όταν η βία περικυκλώνει τον πολιτισμό από παντού. «Είναι η Συρία μου. Μια τραγωδία. Με τη Σιμάβ προσπαθούμε να διασώσουμε την ιστορία των θυμάτων. Διότι τέτοιο βάρβαρο καθεστώς, όπως αυτό των τζιχαντιστών, έχει στόχο όχι μόνο τη φυσική εξόντωση των θυμάτων και το σβήσιμο πόλεων από τον χάρτη, αλλά και την καταστροφή της ιστορίας των νεκρών. Τη διαγραφή τους» εξηγεί ο κινηματογραφιστής μέσω της βιντεοπλατφόρμας YouTube.

ΤΑΙΝΙΑ ΔΙ’ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑΣ. Ο 61χρονος Μοχάμεντ, από τη Λατάκια, σε συνεργασία με τη Βιαμ Σιμάβ Μπεντιρξάν, από τη μαρτυρική Χομς, γνωστή και ως  «πρωτεύουσα της συριακής επανάστασης», κατάφεραν ένα κινηματογραφικό παράδοξο: μια αποστομωτική ταινία διά (ηλεκτρονικής) αλληλογραφίας. «Συμβαίνει το εξής παράδοξο στη Συρία. Ταυτόχρονα με την επανάσταση για ελευθερία, ειρήνη, ανθρώπινα δικαιώματα, καταγράφεται μια έκρηξη κινηματογράφου. Απαντες κινηματογραφούν και ανεβάζουν εικόνες. Η Συρία κινηματογραφεί και προβάλλει τον εαυτό της, και η κινηματογραφική γλώσσα επανεφευρίσκεται» λέει ο Οσάμα Μοχάμεντ.

Εκείνος στο Παρίσι – με το όνομα του σε «μαύρη λίστα» εντός Συρίας – έψαχνε υλικό για να δραπετεύσει από μια περίοδο δημιουργικής ανομβρίας. Εκείνη τον εντόπισε μέσω του Διαδικτύου ρωτώντας αν τα πλάνα που απαθανατίζει με την κάμερά της είναι κινηματογράφος και τι θα έκανε αν ήταν στη θέση της. «Διέκρινα στο μήνυμά της μια υψηλής αισθητικής λογοτεχνία, μια πανέμορφη ποίηση με επισυναπτόμενες κινηματογραφικές σκηνές καθημερινού τρόμου». Δεν ήταν μόνο δικό της υλικό από τη σημερινή πόλη – φάντασμα Χομς. Ηταν υλικό και άλλων Σύρων. Για τον Μοχάμεντ ήταν μια λύτρωση. «Βγήκα από μια περίοδο απομόνωσης». Η φωνή του έγινε «φωνή» της Σιμάβ, κάθε 24ωρο της οποίας είναι μια αγωνιώδης προσπάθεια επιβίωσης, μια μικρή γιορτή της ζωής.

INFO
Το «Silvered Water – Selfportrait» προβάλλεται σήμερα στις 21.00 στο Exile Room (Αθηνάς 12, τηλ. 210-3223.395)