Ενας αλλά Λεονάρντο

«Η επιστροφή»: «Η εκδίκηση στάζει στα στήθη των ανδρών πιο γλυκιά και απ’ το μέλι» έγραφε ο Ομηρος, μόνο που στη νέα ταινία του Αλεχάντρο Ινιάριτου (υπογράφει εδώ την καλύτερη δουλειά του) κανείς άνδρας δεν δείχνει άξιος για μεγάλες, ηρωικές πράξεις – αντιθέτως, το σύμπαν της «Επιστροφής» κατοικείται από όντα κυνικά και μονομανή. Η δε φύση μοιάζει πανταχού παρούσα (χάρη στη σπουδαία δουλειά του Εμάνουελ Λουμπέσκι που γύρισε το φιλμ στην ύπαιθρο, δίχως τεχνητούς φωτισμούς) και, ταυτοχρόνως, ένας απλός – ανά σημεία και εχθρικός – παρατηρητής. Πάντως, ας είστε προετοιμασμένοι. Η «Επιστροφή» είναι μια συνταρακτική κινηματογραφική εμπειρία, απ’ αυτές που σπάνια συναντάμε σήμερα – ειδικά στο αμερικάνικο σινεμά που παίζει εκ του ασφαλούς εδώ και δεκαετίες.

Η ιστορία, αληθινή: το 1823 ο εξερευνητής Χιου Γκλας (τον ενσαρκώνει ένας Λεονάρντο ντι Κάπριο σε ερμηνεία πέρα από κάθε κριτική) έλαβε μέρος σε μια αποστολή για την εξερεύνηση του ποταμού Μιζούρι. Κατά τη διάρκειά της δέχθηκε την επίθεση αρκούδας και εγκαταλείφθηκε από τους συντρόφους του, οι οποίοι υπέθεσαν λανθασμένα πως θα πέθαινε. Οταν εμφανίστηκε ζωντανός, ο Τύπος της εποχής διέδωσε την ιστορία του σε όλη τη χώρα, η οποία έκτοτε έχει εμπνεύσει βιογραφίες και μυθιστορήματα. Τώρα και μια ταινία. Που δίνει την αφορμή στον Ινιάριτου να κοιτάξει την ιστορία της Δύσης μέσα από τα μάτια ενός ανθρώπου ορκισμένου για εκδίκηση, καθώς ο σκηνοθέτης προσθέτει στο δραματουργικό μείγμα κι ένα έγκλημα: ο γιος του ήρωα δολοφονείται σαν σκυλί από τον Τομ Χάρντι. Παράλληλα, ένας Ινδιάνος, επίσης προδομένος από τους δικούς του, αναζητά μια χαμένη κόρη, αντιστρέφοντας τον μύθο τού «The Searchers» του Τζον Φορντ, σε ένα φιλμικό χωνευτήρι που συγκεντρώνει τη μεταφυσική ματιά του Γιοντορόφσκι, το δέος του Κουροσάβα (θυμηθείτε το «Ντέρζου Οζάλα») και τον αδυσώπητο νατουραλισμό του Βέρνερ Χέρτσοκ. Στις δυόμισι ώρες που διαρκεί αγγίζει τα όρια μιας επώδυνης μυσταγωγίας. Που όσο σε απωθεί άλλο τόσο σε μαγεύει.

Βαθμοί: 8

«Οι ήρωες του κακού»: Τρεις έφηβοι, δύο αγόρια και ένα κορίτσι, δημιουργούν μια ολιγομελή συμμορία σε ένα ισπανικό φιλμ (παραγωγής του Αλεξ ντε λα Ινγκλέσια), που θα ήθελε να είναι το «Κουρδιστό πορτοκάλι» της γενιάς του. Δυστυχώς, όλα εδώ είναι λάθος, από τις κακές ερμηνείες και τους ξεκούδουνους διαλόγους μέχρι τα σκηνοθετικά ευρήματα που κουβαλούν τη μούχλα μιας «πρωτοπορίας» ξεπερασμένης εδώ και τουλάχιστον δυο δεκαετίες.

Βαθμοί: 3

«Ιάκωβος ο ψεύτης»: Μια ενδιαφέρουσα επανέκδοση – πρόκειται για ένα φημισμένο φιλμ (που χάρισε στην Ανατολική Γερμανία τη μοναδική οσκαρική της υποψηφιότητα, το 1974) του οποίου μάλιστα είδαμε και ένα (εφιαλτικό) ριμέικ το 1999 με πρωταγωνιστή τον Ρόμπιν Γουίλιαμς. Το στόρι, ίδιο και στις δυο περιπτώσεις: σε εβραϊκό γκέτο της Ανατολικής Ευρώπης, ο Ιάκωβος, ένας σαββοπουλικός «Αγγελος – Εξάγγελος», τροφοδοτεί τους κατοίκους με χαρμόσυνα νέα που ισχυρίζεται πως ακούει στο – ανύπαρκτο – ραδιόφωνό του, παγιδευμένος σε ένα ψέμα από το οποίο δεν μπορεί πια να απεμπλακεί. Στατικό κινηματογραφικά, αλλά συγκλονιστικό ερμηνευτικά (ο τσέχος πρωταγωνιστής Βλαστιμίλ Μπρόντσκι είναι απλά υπέροχος στον επώνυμο ρόλο), το φιλμ λάμπει διά της απλότητός του ακόμη και σήμερα. Κανείς δεν θα αφήσει την αίθουσα ασυγκίνητος.

Βαθμοί: 7

«Steve Jobs»: Τον «ιδιόρρυθμο γκουρού της τεχνολογίας και ιδρυτή του κολοσσού που ακούει στο όνομα Apple» (αντιγράφω από το δελτίο Τύπου) ενσαρκώνει ο Μάικλ Φασμπέντερ σε άλλη μια βιογραφία του φημισμένου εφευρέτη και στυγνού επιχειρηματία, και να σας πω την αλήθεια, η ταινία τού – σταθερά αδιάφορου – Ντάνι Μπόιλ δεν κατόρθωσε να μου απαντήσει στο μοναδικό μου ερώτημα. Γιατί να με ενδιαφέρει η περίπτωση του Τζομπς; Ο σεναριογράφος Ααρον Σόρκιν πάντως κάνει ό,τι μπορεί για να υπερτονίσει τα διδακτικά στοιχεία του μύθου («δείτε τι παθαίνουν εκείνοι που παραμυθιάζονται από την επιτυχία τους»), αλλά κι αυτό το έχουμε ξαναδεί.

Βαθμοί: 4

«Κοκορόκι: ο ήρωας της φάρμας»: Οταν ο μεγαλοαγρότης της περιοχής απειλεί να καταστρέψει τη φάρμα και την οικογένεια του Ρόκι, ο τελευταίος θα πρέπει να μεταμορφωθεί από ένα συνεσταλμένο, νεαρό «κοτόπουλο» σε ένα γενναίο «κόκορα». Τα παιδιά σας έχουν δει και χειρότερα. Εσείς όμως μπορείτε και καλύτερα.

Βαθμοί: 4