«Ο Μπάουι επηρέασε και τη γενιά μου»

Δεν είναι όσο παράξενο ακούγεται: παρ’ όλη την επιρροή του στον κόσμο της υψηλής ραπτικής, ο Ντέιβιντ Μπάουι δεν είχε πολλές συνεργασίες με μεγάλους οίκους μόδας. Μία από τις ελάχιστες ήταν η εμφάνισή του πριν από δύο χρόνια σε ένα διαφημιστικό της Luis Vuitton – αναπόφευκτα γεμάτο πλούτο και χλιδή εκ πρώτης όψεως, αλλά και με μια σταγόνα από εκείνο το φίλτρο του λυτρωτικού σαρκασμού που μόνο ο μακαρίτης έκρυβε στον κόρφο του σαν μηχανισμό διαφυγής. Τη σκηνοθεσία είχε αναλάβει ο Ρομέν Γαβράς, που μιλώντας σήμερα για όλα αυτά αποτίνει, πριν απ’ όλα, τον απαραίτητο φόρο τιμής. «Δεν ήταν επιδραστικός μόνο σε μουσικούς, αλλά και σε δημιουργούς σαν κι εμένα» λέει για έναν εκ των αγαπημένων του καλλιτεχνών. «Πάντοτε επινοούσε εκ νέου τον εαυτό του, εφεύρισκε νέα στυλ, νέες οπτικές γλώσσες. Ηταν λες και κάθε φορά σε έβαζε σε έναν ολόκληρο, καινούργιο κόσμο – είναι πολύ ενδιαφέρον όταν οι τραγουδοποιοί το καταφέρνουν. Κι όλα αυτά, πολύ πριν από την κυριαρχία των ταμπλόιντ και την εποχή του Διαδικτύου».

Τι συνέβαινε λοιπόν σε εκείνο το βίντεο; Ο τίτλος του ήταν «L’ invitation au voyage» (Πρόσκληση σε ταξίδι). Στο πρώτο μέρος, η νεαρή πρωταγωνίστρια Αριζόνα Μιουζ περιφερόταν στο Λούβρο υπό το βλέμμα ενός γόη, μέχρι που αποχωρούσε με ολόκληρο αερόστατο κρατώντας μια πρόσκληση κι ενώ στο βάθος ακουγόταν το «Valentine’s Day» του Μπάουι. Στο δεύτερο μέρος, η ωραία Μιουζ προσγειωνόταν νύχτα στην πλατεία του Αγίου Μάρκου στη Βενετία. Μια πόρτα την οδηγούσε σε ένα πάρτι βγαλμένο από τα παλάτια της Γαληνοτάτης, με φιλήδονους συνδαιτυμόνες και ένα βεστιάριο αντάξιο μεν της τρυφής του ονόματος Luis Vuiton, παιχνιδάκι όμως για κάποιον σαν τον τύπο που καθόταν πίσω από το τσέμπαλο. Θέλει και ρώτημα ποιος ήταν αυτός; Οχι. Μια διευκρίνιση όμως από τον Γαβρά για την προέλευση της ιδέας, τη δικαιούμαστε – κι ας αφήνει υπονοούμενα ο σκηνοθέτης: «Ξέρετε, σε αυτές τις περιπτώσεις», αποκρίνεται, «όπου ένα διαφημιστικό πρακτορείο επιχορηγεί ένα τέτοιο πρότζεκτ, δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια ελιγμών. Μαζί και με την παρουσία του Μπάουι όμως καταφέραμε να το κάνουμε ενδιαφέρον».

ΔΕΙΠΝΟ ΣΤΗ ΒΕΝΕΤΙΑ. Ας είναι. Λίγες φορές είχε κάποιος την ευκαιρία να γνωρίσει τον συχωρεμένο και ο Γαβράς, ενώ δεν φέρθηκε σαν λιγωμένος φαν, τη συνεργασία την απόλαυσε. Παρά τη σύντομη διάρκειά της, που δεν του δίνει το δικαίωμα να μιλάει και πολύ, κατάλαβε ότι πρόκειται για κάποιον με μεγάλη περιέργεια. Και αντίθετα με την άποψη ότι δεν πρέπει κανείς να συναντά τα είδωλά του, το δικό του ήταν αυθεντικά καλό μαζί του. Πριν αρχίσουν τα γυρίσματα στη Βενετία, είχε κανονιστεί ένα δείπνο. Ο σκηνοθέτης ήταν σίγουρος ότι μαζί τους θα ερχόταν και όλη η κουστωδία του Βρετανού, τελικά όμως έφαγαν οι δυο τους. «Καθήσαμε μαζί σχεδόν πέντε ώρες», θυμάται. «Ηταν φανταστικά. Ηθελε να μάθει τα πάντα για αυτό που κάνω, πράγμα ασυνήθιστο για έναν καλλιτέχνη σαν εκείνον. Δημιουργοί του επιπέδου του σπάνια ρωτούν για τη δουλειά σου, εκείνος όμως συζητούσε μαζί μου. Και ήταν εντυπωσιακές οι γνώσεις του: ήξερε πάρα πολλά για τον ιταλικό φουτουρισμό. Μου μιλούσε για αυτόν επί δύο ώρες».

Το ημερολόγιο έγραφε 2013 και ο άνθρωπός μας, έπειτα από μια δισκογραφική απουσία δέκα ετών, είχε επιστρέψει με το «The Next Day» – εξού και το «I’ d rather be high», το σάουντρακ του βίντεο. Ηταν και πάλι δημιουργικός. Συνεισέφερε άραγε με οποιονδήποτε τρόπο στη δουλειά με τη Luis Vuitton; Ενορχήστρωσε εκ νέου το τραγούδι, ώστε να παιχθεί σε εκείνο το παλαιού τύπου πιάνο λέει ο Γαβράς. Το σημαντικότερο όμως ήταν ότι ενώ στο κάτω κάτω επρόκειτο για ένα διαφημιστικό νεαρού σκηνοθέτη, ο Μπάουι, με την κολοσσιαία καριέρα του, ήταν φιλομαθής και ευφάνταστος. Δούλευε το τραγούδι και του το έστελνε για ακρόαση. Οταν όλα τελείωσαν, είπαν έτσι, αφηρημένα, και για κάποια μελλοντική συνεργασία. Πέρυσι αντάλλαξαν και μερικά e-mail, δεν κράτησαν όμως επαφή. «Μιλάμε για τον Ντέιβιντ Μπάουι», θυμίζει ο Γαβράς, «δεν έχω ιδέα πώς γίνεται κάποιος φίλος με τον Ντέιβιντ Μπάουι». Ξέρει βέβαια πώς θα τον θυμάται: «Σαν κάποιον που πήγαμε για δείπνο, μου μιλούσε για δύο ώρες για τους ιταλούς φουτουριστές κι εγώ τον άκουγα προσεκτικά» καταλήγει. «Δεν γνωρίζω πολλούς ιστορικούς τέχνης που μπορούν να το κάνουν. Ηταν τρομερά καλλιεργημένος».