Ο κακός, ο φρικτός και ο μισητός

«Οι μισητοί 8»: Η κινηματογραφοφιλική αφοσίωση του Κουέντιν Ταραντίνο είναι δεδομένη, ασχέτως αν μας αρέσουν ή όχι οι ταινίες του. Ομως πού σταματούν τα όρια αυτής της λατρείας; Να σας πω την αλήθεια, σπανίως ξεπερνούν τον φετιχισμό και προσωπικά δεν έχω μεγάλο πρόβλημα με αυτό. Αλλωστε ο Ταραντίνο κατέκτησε την επιτυχία αποθεώνοντας το λαϊκό σινεμά που γνώρισε και αγάπησε στις συνοικιακές αίθουσες και στα ράφια των βιντεοκλάμπ – όχι απαραιτήτως εκείνο που αποθέωναν οι κριτικοί. Σκεφθείτε το: άπειροι οι μιμητές του Μπέργκμαν, του Σπίλμπεργκ, του Τριφό και του Χίτσκοκ. Αφαντοι εκείνοι του Ρότζερ Κόρμαν, του Κάρπεντερ, του Αρτζέντο. Και ο Ταραντίνο επανέφερε τα b-movies στη μόδα (με καταστροφικά αποτελέσματα θα έλεγε κανείς, αναλογιζόμενος τους μιμητές του), μπολιάζοντας τις αφηγήσεις του με περίτεχνες ίντριγκες, παιχνίδια στον χρόνο αλλά και επιρροές που έμοιαζε να έρχονται από το απέναντι κινηματογραφικό στρατόπεδο. Βλέπετε, δεν πρέπει να υποτιμούμε τη σινεφιλία του: οι σκληρές, κόμικς βινιέτες του «Pulp Fiction» δεν θα λειτουργούσαν τόσο καλά δίχως το γκονταρικό τους μοντάζ. Ο Ταραντίνο κατέχει και αυτό το σινεμά.

Γεγονός: η αμερικανική κριτική ξόδεψε πολύ μελάνι για τους «Μισητούς 8» και όλα σχεδόν τα κείμενα, θετικά ή αρνητικά, επισημαίνουν την αισθητική βαρύτητα που προσδίδει το γύρισμα σε φιλμ 70 mm, ένα φορμά ιδιαιτέρως αγαπητό τη δεκαετία του ’50 (θυμηθείτε τις επικές υπερπαραγωγές της εποχής) που ο σκηνοθέτης αναβίωσε για τις ανάγκες των «Μισητών 8». Δεν είναι ο μόνος: στα 70 χιλιοστά γύρισε ο Πολ Τόμας Αντερσον τo «The Master» – και αυτό μόλις πριν από τέσσερα χρόνια. Ο Ταραντίνο όμως το πήγε ένα βήμα πιο μακριά: απαίτησε την αναλογική προβολή της ταινίας σε επιλεγμένους κινηματογράφους και επιμελήθηκε ένα μεγαλύτερο σε διάρκεια μοντάζ, αποκλειστικά γι’ αυτήν την εκδοχή. Η Ελλάδα δυστυχώς έμεινε απέξω, για τους γνωστούς λόγους.

Η ιστορία πάντως παραμένει η ίδια: σε μια αιματηρά διχασμένη Αμερική, λίγα χρόνια μετά τον Εμφύλιο, μια ομάδα οκτώ καθαρμάτων (ούτε ένας ήρωας για να ταυτιστείς – πόσο «δήθεν» κυνικό!) βρίσκει καταφύγιο σε μια απόμακρη στάση για άμαξες. Ανάμεσά τους, μια καταδικασμένη σε θάνατο φόνισσα (εκπληκτική η Τζένιφερ Τζέισον Λι) και ο κυνηγός επικηρυγμένων που την οδηγεί στην κρεμάλα (ένας εμβληματικός Κερτ Ράσελ). Με τα τρία τέταρτα του φιλμ να διαδραματίζονται στον ίδιο χώρο, η κάμερα καταγράφει την παράξενη, γουέστερν εκδοχή μιας ίντριγκας που παραπέμπει στην Αγκαθα Κρίστι (και φυσικά στα ιταλικά giallo), μόνο που ο Ταραντίνο εδώ προσθέτει μια διάσταση πολιτική ανατρέχοντας στις πιο σκληρές σελίδες της αμερικανικής Ιστορίας προκειμένου να υπογραμμίσει τη διαχρονικότητα της βίας made in USA. Το κάνει όμως σε μια ταινία κουραστική και μεγαλόστομη στην οποία τίποτα διασκεδαστικό δεν συμβαίνει: η γνώριμη ιδιομορφία των διαλόγων του κατάντησε κουραστική μανιέρα, η σπλάτερ βία δεν σοκάρει πια και οι πολιτικές σημάνσεις αδυνατούν να δικαιολογήσουν την αυταρέσκεια ενός φιλμ που παίρνει τον εαυτό του πολύ στα σοβαρά. Μεγάλωσες Κουέντιν και κατάντησες αυτό που δήλωνες πως σιχαινόσουν: ένας «δημιουργός».

Ο Σέρτζιο Κορμπούτσι όμως θα είχε πει τα ίδια με σένα σε 80 λεπτάκια. Και θα μας διασκέδαζε κιόλας.

Βαθμοί: 4

Οι άλλες ταινίες
Ποντάροντας στη χρεοκοπία
«Το μεγάλο σορτάρισμα»: Χρόνια πριν από την οικονομική κατάρρευση του δυτικού κόσμου, τέσσερις αουτσάιντερ μικροεπενδυτές διαπίστωσαν αυτό που οι τράπεζες και τα ΜΜΕ αδυνατούσαν να δουν, δηλαδή την επικείμενη κατάρρευση της παγκόσμιας οικονομίας. Και στην αληθινή τους ιστορία βασίζεται ο Ανταμ ΜακΚέι σε αυτή την καλοδουλεμένη σάτιρα που καταγράφει, με γερά δάνεια από την ποπ κουλτούρα, την πορεία μας προς την καταστροφή. Με τους Κρίστιαν Μπέιλ, Ράιαν Γκόσλινγκ, Στιβ Καρέλ και Μπραντ Πιτ να αποδίδουν τα μέγιστα. Προσέξτε όμως: η θέασή της απαιτεί ψυχραιμία. Οι δε υποσημειώσεις στα ζενερίκ του τέλους παγώνουν λίγο το αίμα. 
Βαθμοί: 6

Κοινωνικός ιρανικός ρεαλισμός
«Η ιστορία της Nahid»: Προκειμένου να παντρευτεί ξανά, η Nahid υποχρεούται να παραχωρήσει την κηδεμονία της κόρης της στον ανεύθυνο πρώην σύζυγό της. Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Ιντα Παναχαντέ έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο τμήμα Ενα Κάποιο Βλέμμα του τελευταίου Φεστιβάλ Καννών, όπου και απέσπασε ειδικό βραβείο ελπιδοφόρου μέλλοντος, καταγράφοντας με ρεαλιστική πιστότητα το όλο δράμα, δίχως όμως ιδιαίτερες εκπλήξεις ή κορυφώσεις. Απουσιάζουν, βλέπετε, αυτές οι ποιητικές παρενθέσεις που «νοστιμίζουν» τόσο το σινεμά του Μοσέν Μαχμαλμπάφ ή του Αμπάς Κιαροστάμι.
Βαθμοί: 5