Το ΔΝΤ φεύγει μένοντας

Είναι φανερό ότι η κυβέρνηση έχει πλέον αναπτύξει μια έντονη δυσανεξία προς το ΔΝΤ. Εκεί που το θεωρούσε σύμμαχο στη μάχη για το κούρεμα του χρέους, τώρα θέλει να το διώξει, να γίνει το ελληνικό πρόγραμμα ευρωπαϊκή υπόθεση. Την ίδια ώρα, όμως, ένα βελούδινο διαζύγιο θέλει, όπως αποκαλύφθηκε πρόσφατα, και ο Πολ Τόμσεν. Ο «σκληρός άντρας» του Ταμείου που έκανε καριέρα στην Ελλάδα ζητώντας όλο και περισσότερο λιτότητα, κόντρα στις διαπιστώσεις του τότε επικεφαλής οικονομολόγου του Ταμείου Ολιβιέ Μπλανσάρ για τις υπερβολικές υφεσιακές επιπτώσεις της, αυτός που οδήγησε – μαζί με τον Βόλφγκαγνκ Σόιμπλε – σε ναυάγιο τη διαπραγμάτευση του 2014 οδηγώντας στις εκλογές, θέλει, όπως φαίνεται, να τελειώνει σιγά σιγά μ’ εμάς.

Συγκεκριμένα, όπως λένε, αν όλα τελειώσουν καλά με την αξιολόγηση, περί τον Φεβρουάριο θα έχουμε μια καλή ρύθμιση του χρέους και στη συνέχεια μια ένταξη στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης του Μάριο Ντράγκι. Θα έχει προηγηθεί πιθανότατα η επιστροφή στον φθηνό δανεισμό από την ΕΚΤ για τις ελληνικές τράπεζες. Αποκορύφωμα του σεναρίου επιτυχίας των κυβερνώντων είναι η επιστροφή στον δανεισμό από τις αγορές, προς το τέλος του χρόνου. «Χωρίς την επιστροφή για δανεισμό στις αγορές δεν υπάρχει ελπίδα ούτε για απεξάρτηση από το πρόγραμμα ούτε για ανάπτυξη» αναγνωρίζουν.

Στην πράξη πολλά από τα παραπάνω μπορεί να μην αποδειχθούν τόσο εντυπωσιακά και άρα πολιτικά επωφελή για την κυβέρνηση όσο τα φαντάζεται σήμερα ο Πρωθυπουργός. Για παράδειγμα, εκτός από το ΔΝΤ που ακόμη κι αν φύγει με κάποιον τρόπο θα μείνει, η ρύθμιση του χρέους δεν θα είναι τόσο εντυπωσιακή ώστε να δικαιώσει όσους φαντάζονταν κούρεμα και ζημιές για τους δανειστές. Μια επιμήκυνση των ωριμάσεων των ομολόγων και μια κάποια σταθεροποίηση των επιτοκίων είναι ίσως πιο ουσιαστική από το κούρεμα στην ελληνική περίπτωση, αλλά δύσκολα εξαργυρώνεται πολιτικά. Οι σύμβουλοι του Πρωθυπουργού αναγνωρίζουν τη συγκεκριμένη δυσκολία αλλά υποστηρίζουν ότι αν η ρύθμιση είναι πραγματικά καλή και πείσει τις αγορές, ώστε να αντιδράσουν θετικά, τότε θα πείσει και τον κόσμο.  

Το βέβαιο είναι ότι η κυβέρνηση θεωρεί πως το ΔΝΤ δεν έχει πλέον πολλά να συνεισφέρει στο θέμα του χρέους. Αντίθετα, κάποιοι εκτιμούν ότι ίσως παίζει και αντιπαραγωγικό ρόλο στις κυβερνητικές προσπάθειες καθώς πιέζει είτε για ένα «κούρεμα», που η Ευρώπη δεν είναι πολιτικά σε θέση να κάνει, είτε για πρόσθετα μέτρα ή παράταση του ελληνικού προγράμματος, που κι αυτά είναι πολιτικά αδιανόητα τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρώπη.

Η ΕΚΤ. Μια άλλη σχετική εξέλιξη δεν πρέπει να θεωρείται τυχαία: οι συμμετέχοντες στις διαπραγματεύσεις με το κουαρτέτο διαπιστώνουν πως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παίρνει πλέον το μέρος των ευρωπαϊκών θεσμών, σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε παλαιότερα, όταν ήταν πιο κοντά στις αυστηρές θέσεις του ΔΝΤ. Η αντικατάσταση του Κλάους Μαζούχ από τον Ράσμους Ρέφερ αυτό συμβόλιζε, λένε. Με άλλα λόγια, εκτιμάται ότι ίσως πάμε πλέον προς πιο ευρωπαϊκές λύσεις σταδιακά, χωρίς να αποχωριστούμε ακόμη εντελώς τον υπερατλαντικό εταίρο μας.