Η βία μέσα τους

Γραμμένο στη Σοβιετική Ενωση του ’80, το έργο της ρωσίδας συγγραφέως Λουντμίλα Ραζουμόβσκαγια «Αγαπητή Ελένα» φέρνει επί σκηνής ένα διαχρονικό και πάντα επίκαιρο θέμα: την ιδεολογική αντιπαράθεση των γενεών, την κόντρα καθηγητών – μαθητών και γονέων – παιδιών, την αντιδιαστολή της ηθικής και της λογικής με το βόλεμα και τον παραλογισμό…

Ποιο είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο επικοινωνεί ο δάσκαλος με τους έφηβους; Πώς πείθεται ο ανήλικος για το σωστό και το λάθος; Ποιος και πώς προσδιορίζεται το καλό και το κακό; Ποιες είναι οι λύσεις που προτείνει η κοινωνία;

Με όλα αυτά τα ερωτήματα πορεύεται ώς το τέλος το «Αγαπητή Ελένα», ένας τίτλος που γίνεται μόνιμη προσφώνηση των μαθητών προς τη δασκάλα τους… Στη σύγκρουση, κι αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον έργου και παράστασης, είναι αξιοσημείωτη η λογική των επιχειρημάτων κάθε πλευράς…

Η ιστορία ξεκινά όταν μια καθηγήτρια Μαθηματικών δέχεται την ξαφνική επίσκεψη τεσσάρων μαθητών στο σπίτι της. Με δώρα, γλυκά και λουλούδια, τα τρία αγόρια μαζί με το κορίτσι την εκπλήσσουν ευχάριστα: ξέρουν ότι έχει γενέθλια, της εύχονται, της τραγουδούν και της κάνουν παρέα.

Εκείνη είναι μια ώριμη γυναίκα, που ζει μόνη με τη μητέρα της, η οποία εκείνες τις ημέρες είναι άρρωστη και νοσηλεύεται.

ΟΙ ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ. Οι τέσσερις έφηβοι αποκαλύπτουν, πρώτα στο κοινό, τις προθέσεις τους: στόχος τους είναι να αλλάξουν τα γραπτά των εξετάσεων ώστε να πετύχουν την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο. Και η «αγαπητή Ελένα» έχει το κλειδί για το ντουλάπι στο σχολείο… Εξ αυτών, δύο κινδυνεύουν να μην μπουν, ο τρίτος είναι ο ισχυρός συμμαθητής τους και το κορίτσι τα έχει με έναν από τους άλλους δύο.

Καθώς η Ελένα αποδεικνύεται δύσκολος αντίπαλος, με πίστη στα ιδανικά και την ηθική της, η κατάσταση ξεφεύγει και το ήσυχο, βαρετό διαμέρισμά της μετατρέπεται σε πεδίο μάχης… Η αρχική αντιπαράθεση αξιών θα περάσει στο επόμενο στάδιο της ψυχολογικής βίας, θα εξελιχθεί σε ομηρεία και θα καταλήξει απειλή… Και τότε τίποτα και κανείς πλέον δεν θα είναι ίδιοι.

Η παράσταση της Ελενας Σκόττη, πολλαπλώς δοκιμασμένη από το παρελθόν, επιβεβαιώνει και φέτος την αξία της. Το καίριο κείμενο της Ραζουμόβσκαγια επιτρέπει στη σκηνοθέτρια να στήσει με κάθε λεπτομέρεια τον μικρόκοσμο της Ελένα αλλά και της κοινωνίας. Με τη δύναμη του ψυχολογικού θεάτρου το έργο ζωντανεύει και γίνεται ένα κείμενο αντιπαραθέσεων με επιχειρήματα. Το σκηνικό του μικροαστικού διαμερίσματος μετατρέπεται σε αρένα – μέχρι τελικής πτώσεως. Με λεπτό τρόπο η Σκόττη αναδεικνύει τη διαρκή εναλλαγή των ισορροπιών, ώστε ο θεατής να μην παίρνει αμέσως και σχεδόν αυτονόητα θέση υπέρ του «καλού». Καθένας από τους τέσσερις μαθητές έχει τον δικό του «μονόλογο» απέναντι στη δασκάλα που δεν έχει πάντα όλα τα επιχειρήματα.

Η Αριέττα Μουτούση, στον κορυφαίο, ίσως, ρόλο της πορείας της ώς τώρα, ενσαρκώνει τις πολλαπλές όψεις της Ελένα, ενός συνεπούς ανθρώπου που όμως έχει κι αυτός τα όριά του. Κι αν τα ξεπεράσει, δεν υπάρχει επιστροφή. Με έναν σιωπηλό εσωτερικό αναβρασμό, αφήνει σιγά σιγά την οργή της να βγει προς τα έξω.

Στο πλάι της ξεχωρίζει ο Γιάννης Λεάκος στον ρόλο του αδίστακτου μαθητή, γόνου ισχυρής οικογένειας, που δεν εγκαταλείπει τα σχέδιά του. Με ενδιαφέρουσες ερμηνείες και οι Δημήτρης Σαμόλης, Χρήστος Κοντογεώργης, Ηρώ Πεκτέση ολοκληρώνουν το πολυπρισματικό προφίλ του εφήβου που νιώθει ότι αν δεν εκδικηθεί τη ζωή, θα τον εκδικηθεί εκείνη.

Μετάφραση:Βικτώρια & Ειρήνη Χαραλαμπίδου
Σκηνοθεσία:Ελένη Σκόττη
Σκηνικά – κοστούμια:
Γιώργος Χατζηνικολάου 
Φωτισμοί:Αντώνης Παναγιωτόπουλος
Παίζουν:Αριέττα Μουτούση, Γιάννης Λεάκος, Δημήτρης Σαμόλης, Χρήστος Κοντογεώργης, Ηρώ Πεκτέση.
Παραστάσεις στο Θέατρο Επί Κολωνώ (Ναυπλίου 12, τηλ. 210-5138.067): Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο (21.15), Κυριακή (18.30), ώς τις 17/1/2016