Ο αμερικανός μινιμαλιστής που αγάπησε το Παρίσι

Ηταν λίγο μετά τον νεανικό του ενθουσιασμό για την παρατήρηση πουλιών που ανέπτυξε την ικανότητα να σχεδιάζει υφάσματα παραλλαγής για τον αμερικανικό στρατό. Αλλά μόνο μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το 1945, σπούδασε ζωγραφική στη Σχολή Καλών Τεχνών της Βοστώνης. Το 1948 ταξίδεψε στο Παρίσι, την πόλη που είχε γνωρίσει ως στρατιώτης και στην οποία επρόκειτο να διαμορφώσει την καλλιτεχνική του αντίληψη. «Το Παρίσι εκείνη την εποχή ήταν γκρίζο. Μου άρεσε να μένω μόνος και να νιώθω ξένος» είχε δηλώσει ο Ελσγουορθ Κέλι το 1996 σε συνέντευξή του στους «Νιου Γιορκ Τάιμς».

Στην αρχή ο Κέλι, ο οποίος επρόκειτο να γίνει ένας από τους κορυφαίους ζωγράφους και γλύπτες της αφηρημένης τέχνης, επηρεάστηκε από τον Πικάσο και τα βυζαντινά μωσαϊκά. Ακολούθησαν οι επισκέψεις στα μουσεία, ενώ στις επιρροές προστέθηκαν η ασιατική τέχνη και τα έργα του Ματίς, το εργαστήρι του γλύπτη Μπρανκούζι, η φιλία του με τον γλύπτη Αλεξάντερ Καλντέρ, η αυθόρμητη πρακτική του σουρεαλιστή Ζαν Αρπ και οι συναντήσεις του με τους συμπατριώτες του Τζον Κέιτζ και Μερς Κάνιγχαμ.

Οι πρώτοι του πίνακες παρουσίαζαν μια μείξη από τυχαία στοιχεία και αναφορές στη φύση, όπως λεπτομέρειες από σχάρες πεζοδρομίων, σχήματα από σωλήνες υδρορροής ή το παιχνίδισμα του φωτός στα νερά του Σηκουάνα, αποτυπωμένο σε τετράγωνες ασπρόμαυρες επιφάνειες. Η παρατήρηση των αντικειμένων συνεχίστηκε με αφηρημένες συνθέσεις ζωγραφισμένες με έντονα χρώματα. «Αναρωτήθηκα αν μπορώ να ζωγραφίσω έναν πίνακα με πέντε τελάρα γεμισμένα χρώμα στη σειρά. Μου άρεσε πολύ η ιδέα, αν και δεν θα άρεσε στον κόσμο. Εκείνοι θα σκέφτονταν ότι αυτό δεν είναι αρκετό». Η επιστροφή του στη Νέα Υόρκη τον οδήγησε στην κάτω πλευρά του Μανχάταν και στα πρωτοποριακά λοφτ του λιμανιού. Μεγάλοι σταθμοί στη διαδρομή του ήταν η Μπιενάλε Βενετίας το 1966 και η Documenta το 1968. Το 1973 το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης φιλοξενεί την πρώτη αναδρομική του έκθεση. Το 1979 η αντίστοιχη ευρωπαϊκή παρουσιάζεται στο Αμστερνταμ.