Ο φωτογράφος Κιαροστάμι

Για τους περισσότερους μπορεί να είναι ο ηγέτης του Νέου Κύματος του ιρανικού κινηματογράφου, ο άνθρωπος που κοιμάται μόλις τέσσερις ώρες την ημέρα και ο λογοτέχνης που εκδίδει δύο με τρεις ποιητικές συλλογές τον χρόνο. Πόσοι όμως γνωρίζουν ότι πριν ο 75χρονος Αμπάς Κιαροστάμι κατακτήσει το παγκόσμιο κινηματογραφικό στερέωμα είχε μαθητεύσει ως μαραγκός και ότι άρχισε να ασχολείται με τη φωτογραφία όταν δεν μπορούσε να γυρίσει ταινίες το 1979 λόγω της ιρανικής επανάστασης;

Αυτές οι δύο άγνωστες στο ευρύ κοινό πτυχές του ξεδιπλώνονται για πρώτη φορά. Η πρώτη στο Τορόντο και στο Μουσείο Αγά Χαν, εκεί όπου ώς τις 27 Μαρτίου 2016 παρουσιάζει 50 φωτογραφίες σε φυσικό μέγεθος, οι οποίες απεικονίζουν κλειδωμένες πόρτες από το Ιράν, την Ιταλία, τη Γαλλία και το Μαρόκο. Και η δεύτερη λίγο αργότερα, όταν οι φωτογραφίες του παρουσιαστούν στην Τεχεράνη σε ακόμη μεγαλύτερο μέγεθος και θα είναι τοποθετημένες σε ξύλινες κορνίζες, τις οποίες ο 76χρονος σκηνοθέτης έφτιαξε με τα χέρια του. «Την ενασχόλησή μου με τη φωτογραφία την οφείλω στην ιρανική επανάσταση το 1979, διότι ήταν δύσκολο τότε να κάνω ταινίες. Εξελίχθηκε λοιπόν για μένα ως μια παράλληλη δραστηριότητα με το κινηματογραφικό γύρισμα. Υπάρχει αλληλεπίδραση και αμοιβαία επιρροή ανάμεσά τους» εξηγεί ο βραβευμένος και με Χρυσό Φοίνικα Κιαροστάμι, ενώ βρίσκεται στην τελική προετοιμασία για τα γυρίσματα της νέας του ταινίας στην Κίνα (με προσωρινό τίτλο «Βαδίζοντας με τον άνεμο»).  

ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ. Πώς όμως ένας μετρ της κινούμενης εικόνας αφιερώνει χρόνο σε ένα και μόνο σταθερό καρέ; «Υποθέτω ότι είναι μηχανισμός αυτοάμυνας, αλλά κι ένας τρόπος να διαμαρτυρηθώ απέναντι σε όλη αυτή την ανεπιθύμητη, κατά τη γνώμη μου, κίνηση που επικρατεί στις εικόνες. Αν μια εικόνα αξίζει να τη δεις, χρειάζεται περισυλλογή, κι ο λόγος που υπάρχει τόση κίνηση είναι επειδή δεν υπάρχει τίποτα που να αξίζει να δεις σε ό,τι προβάλλεται».

Σε αυτή την ιδιότυπη λοιπόν διαμαρτυρία πρωταγωνιστούν οι κλειστές πόρτες. Μόνο που δεν ήταν εκείνες η αφετηρία για την ενασχόληση του Κιαροστάμι με τη φωτογραφία. «Ξεκίνησα με τοίχους. Οι τοίχοι με οδήγησαν στα παράθυρα και τα παράθυρα στις πόρτες. Το στοιχείο που με προσελκύει στους τοίχους και τις πόρτες είναι η ζωή, το γήρας και η ομορφιά τους. Είμαι βέβαιος ότι καμία από τις πόρτες που έχω φωτογραφίσει δεν λειτουργεί» λέει και υποστηρίζει ότι δεν υπέστησαν ιδιαίτερο ρετούς τα «μοντέλα» πριν από την τελική πόζα. «Εκτός κι αν θεωρείτε ως “μακιγιάζ” το ότι αφαίρεσα τη σκόνη χρόνων που κουβαλούσαν» καταλήγει.