Το βουνό του Ιανουαρίου

Η προοπτική των Χριστουγέννων και μια διάθεση να δοθεί ακόμη κάποια πίστωση χρόνου στην κυβέρνηση βοήθησαν στο να ελαφρυνθούν οι  διαπραγματεύσεις της προηγούμενης εβδομάδας για το 1 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η ώρα της δοκιμασίας δεν θα αργήσει. Τον Ιανουάριο ξεκινάει η κρίσιμη διαπραγμάτευση για τα βαριά θέματα που πήραν παράταση: Ασφαλιστικό, φορολογία αγροτών και, πλέον, κι ένα τμήμα των κόκκινων δανείων.

Μάλιστα, αντίθετα με την εικόνα που επικρατούσε ώς τώρα ότι δεν υπάρχει χρηματοδοτική πίεση για να τελειώσει η διαπραγμάτευση του Ιανουαρίου, στην πραγματικότητα οι ανάγκες θα γίνουν σύντομα επιτακτικές. Τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με πληροφορίες, το ελληνικό Δημόσιο έχει να πληρώσει περίπου 1,6 δισ. ευρώ (1 δισ. σε κουπόνια ομολόγων προ PSI, 140 εκατ. στο ΔΝΤ και 400 εκατ. σε τόκους στον EFSF).

H κυβέρνηση μπορεί φυσικά να συνεχίσει να αφήνει απλήρωτες υποχρεώσεις της στο εσωτερικό δημιουργώντας συνεχώς νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές, αλλά η τακτική αυτή έχει τα όριά της, καθώς εξουθενώνει την οικονομία.

Το σίγουρο, όπως μεταδίδουν πηγές των δανειστών, είναι ότι η διαπραγμάτευση του Ιανουαρίου θα είναι η πιο καθοριστική δοκιμασία στις σχέσεις της κυβέρνησης μαζί τους μετά την υπογραφή της συμφωνίας για το πρόγραμμα τον περασμένο Ιούλιο.

«Η μεταρρύθμιση για το Ασφαλιστικό είναι κρίσιμη για να διαπιστώσουμε μέχρι πού είναι διατεθειμένη να προχωρήσει η κυβέρνηση», λέει χαρακτηριστικά πηγή των δανειστών. Κυβερνητικές πηγές διαμηνύουν ότι η απόφαση είναι να περάσουν όλα τον Ιανουάριο «με μιαν ανάσα».

 Οι δανειστές βέβαια δεν θα είναι επιεικείς. Και αυτό γιατί οι αποφάσεις για το Ασφαλιστικό θα κρίνουν τη συνέχιση της δημοσιονομικής εξυγίανσης και τη βιωσιμότητα του χρέους. Αυτά με τη σειρά τους θα καθορίσουν τις αποφάσεις της ευρωζώνης για τη ρύθμιση του χρέους, αλλά και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την επαναχρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών με φθηνότερο χρήμα. Αυτά που περιμένει, δηλαδή, η κυβέρνηση για να δικαιώσει την απόφασή της να δεχθεί το πρόγραμμα.

Δύσκολος χειμώνας. Ωστόσο, το τίμημα θα είναι βαρύ και οι δανειστές προετοιμάζονται για έναν δύσκολο χειμώνα καθώς μάλιστα έχουν ήδη δείγματα κυβερνητικών αντανακλαστικών που τους ανησυχούν. Η κόντρα με τον γερμανό υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, αίφνης, την περασμένη εβδομάδα «αποτέλεσε έκπληξη» αναφέρουν χαρακτηριστικά. Και τούτο, λένε, διότι η κυβέρνηση είχε ζητήσει ρητώς το καλοκαίρι χρηματοδοτική στήριξη στο πρόγραμμά της όχι μόνο από την ευρωζώνη αλλά και από το ΔΝΤ και αυτό συμφωνήθηκε σε επίπεδο ηγετών. «Η μη συμμετοχή του ΔΝΤ δεν είναι στο τραπέζι», τονίζουν οι πηγές.

Στα θετικά προσμετρώνται, από την άλλη, η συμφωνία χθες πάνω σε δύσκολα προαπαιτούμενα όπως για τον ΑΔΜΗΕ και το νέο Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων. Στο διοικητικό συμβούλιο του τελευταίου συμφωνήθηκε τελικά να συμμετέχουν 3 Ελληνες και 2 ξένοι. Στον ΑΔΜΗΕ το Δημόσιο θα διατηρήσει το 51%, αλλά θα τοποθετηθεί στρατηγικός επενδυτής, ενώ το μάνατζμεντ θα επιλέγεται κοινή συναινέσει. Το νομοσχέδιο για τα προαπαιτούμενα αναμένεται να ψηφιστεί την ερχόμενη εβδομάδα από τη Βουλή ώστε στη συνέχεια ώς την Παρασκευή ο ΕSM να εγκρίνει την εκταμίευση του 1 δισ. ευρώ.

Το θρίλερ
Σε θρίλερ εξελίχθηκε η υπόθεση της ανακεφαλαιοποίησης των μη συστημικών τραπεζών. Οι πιθανότητες, όπως διαγράφονταν χθες το μεσημέρι (τα μεσάνυχτα έληγε τυπικά η προθεσμία της συμμετοχής στην αύξηση του μετοχικού τους κεφαλαίου, αλλά αναμενόταν να δοθεί παράταση ώς την άλλη Παρασκευή), ήταν ότι η Τράπεζα Αττικής θα κάλυπτε το βασικό σενάριο του stress test με ιδιωτικά κεφάλαια, σε μεγάλο βαθμό από τον σημερινό βασικό μέτοχό της, το Ταμείο των μηχανικών (ΤΣΜΕΔΕ), ενώ από τις συνεταιριστικές τράπεζες, ευοίωνες προοπτικές διαφαίνονταν μόνο για μία έως δύο.
Η Τράπεζα Αττικής αναζητούσε 584 εκατ. ευρώ για την κάλυψη του βασικού της σεναρίου και 748 εκατ. ευρώ για το δυσμενές.
Σε κάθε περίπτωση, για κάποιες τουλάχιστον από τις μη συστημικές τράπεζες διαγράφεται προοπτική resolution (εξυγίανσης) με τη στήριξη και του ESM. Aυτό σημαίνει μεταβίβαση σε άλλη τράπεζα, με τρόπο που δεν θα επιβαρύνεται η τελευταία, ακολουθώντας το μοντέλο του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου ή της ΑΤΕ.
Πάντως, όπως διαβεβαιώνουν υψηλόβαθμες τραπεζικές πηγές, οι καταθέσεις είναι εγγυημένες και δεν κινδυνεύουν, ακόμη κι αν κάποια τράπεζα επρόκειτο να οδηγηθεί σε εκκαθάριση (liquidation).