Αναζητώντας τη χρυσή τομή

Στις δέκα ημέρες που διήρκεσε η Διάσκεψη για το Κλίμα στο Παρίσι, δύο ήταν τα γεγονότα που σχετίζονται με το περιβάλλον. Το ένα ήταν η ανακοίνωση των επιστημόνων ότι τα αέρια του θερμοκηπίου έχουν μειωθεί κατά τι, το άλλο ότι το Πεκίνο πνίγηκε από το νέφος που προκαλούν οι βιομηχανίες και τα καυσαέρια των αυτοκινήτων οδηγώντας τις Αρχές να κηρύξουν κόκκινο συναγερμό. Το τρίτο μεγάλο γεγονός θα είναι η συμφωνία για το κλίμα που πρόκειται να ανακοινωθεί απόψε με τη λήξη των εργασιών της Διάσκεψης, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι από 195 χώρες. Το τικ τακ της αντίστροφης μέτρησης έχει αρχίσει να ακούγεται, σημείωνε με μια διάθεση λυρισμού ο γαλλικός Τύπος.

Οι εκπρόσωποι των 195 χωρών πήραν προχθές στα χέρια τους την τρίτη εκδοχή του προσχεδίου της τελικής συμφωνίας για να διαπιστώσουν ότι οι 43 σελίδες της δεύτερης εκδοχής είχαν μειωθεί στις 29. Η μείωση των σελίδων έγινε δεκτή με θετικά συναισθήματα και όχι μόνο επειδή λιγότερες σελίδες σημαίνει μικρότερη σπατάλη χαρτιού, αλλά και επειδή αφήνει λιγότερο χώρο σε πολλές ερμηνείες των συμφωνηθέντων. Οπως όμως τονίζεται από όλες τις πλευρές, η αβεβαιότητα παραμένει – ενώ αυτό που αναζητείται είναι η ισορροπία ανάμεσα σε μια συμφωνία που θα θέσει τον πήχη πολύ ψηλά και μια συμφωνία που δεν θα είναι κάτι περισσότερο από μια κοινοτοπία καλών προθέσεων. Αυτό που αναζητείται είναι μια συμφωνία που θα πείσει όχι για τις καλές της προθέσεις, αλλά για την αποτελεσματικότητά της.

Παράλληλα, αναζητείται και η χρυσή τομή σε μια σειρά από θέματα. Ενα από αυτά είναι η μείωση της θερμοκρασίας. Οι επιλογές – και οι αντίστοιχες διατυπώσεις – έως χθες ήταν τρεις: «μείωση κατά 2 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τη βιομηχανική εποχή», «μείωση μεγαλύτερη των 2 βαθμών Κελσίου», αλλά και «μείωση κατά 1,5 βαθμό Κελσίου». Από την τελική επιλογή εξαρτώνται πολλά σημεία της τελικής συμφωνίας καθώς το ύψος της μείωσης θα καθορίσει και τις δεσμεύσεις που θα αναλάβουν οι χώρες στο θέμα της μείωσης των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου.

Ενα άλλο σημείο – κλειδί της συμφωνίας είναι η χρηματοδότηση. Κοινός τόπος δεν έχει υπάρξει ακόμη παρά τις προσπάθειες που έχουν γίνει. Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι ανακοίνωσε ότι θα διπλασιαστούν έως το 2020 τα κονδύλια που θα δοθούν στις φτωχές χώρες για να συμβάλουν και αυτές με τη σειρά τους στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Το ποσό αυτό υπολογίζεται σε 800 εκατομμύρια δολάρια και ο διπλασιασμός του έγινε δεκτός με θετικά σχόλια από περιβαλλοντικές οργανώσεις. Σε κάθε περίπτωση, η θέση των αναπτυσσόμενων χωρών είναι ότι οι παλιές βιομηχανικές χώρες πρέπει να πληρώσουν τη μερίδα του λέοντος στη μάχη κατά της υπερθέρμανσης. «Βιώσιμη συμφωνία δεν μπορεί να υπάρξει εάν δεν ληφθούν υπόψη οι ιστορικές ευθύνες και εάν τεθούν στο ίδιο επίπεδο οι ρυπαντές και τα θύματα» σημείωνε ο ινδός υπουργός Περιβάλλοντος Πρακάς Ζανταβεκάρ.

Η τελική εκδοχή της συμφωνίας αναμένεται πάντως να είναι μια τέταρτη, η οποία θα μεταφραζόταν στις έξι γλώσσες των Ηνωμένων Εθνών (αγγλική, αραβική, γαλλική, ισπανική, κινεζική και ρωσική) και θα μοιραζόταν στους εκπροσώπους των 195 χωρών που συμμετέχουν στη Διάσκεψη.

Κόκκινες γραμμές
Η Σαουδική Αραβία και η Βενεζουέλα, χώρες που παράγουν πετρέλαιο, αρνούνται κατηγορηματικά να δεχθούν την επιβολή ενός φόρου στον άνθρακα. Οι δύο χώρες δεν είναι οι μόνες του αναπτυσσόμενου κόσμου που έθεσαν κόκκινες γραμμές στις διαπραγματεύσεις