Γύρισαν την πλάτη στον Μαδούρο

Μια νέα εποχή αρχίζει για τη Βενεζουέλα. Οι ψηφοφόροι, 17 χρόνια μετά την πρώτη νίκη του Ούγκο Τσάβες, αποφάσισαν να γυρίσουν την πλάτη στον τσαβισμό και να δώσουν τη νίκη στις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής στην αντιπολίτευση. Η συμμαχία των κομμάτων της αντιπολίτευσης κέρδισε 103 έδρες, ενώ το Σοσιαλιστικό κόμμα του προέδρου Νικολάς Μαδούρο εξασφάλισε μόλις 46. Ακόμα 16 έδρες μένει να αποφασισθούν – γεγονός που θα κρίνει το εύρος της δύναμης που θα έχουν οι νικητές. Εάν η αντιπολίτευση κερδίσει άλλες δέκα έδρες και φθάσει τις 113 θα έχει εξασφαλίσει πλειοψηφία 2/3 που θα τη φέρει σε θέση ακόμα και να κάνει πρόταση μομφής κατά του προέδρου της χώρας. Η νίκη της συμμαχίας Στρογγυλή Τράπεζα της Δημοκρατικής Ενότητας αποτελεί μεγάλο πλήγμα για τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο, μια και οι εκλογές έλαβαν τον χαρακτήρα δημοψηφίσματος για την πολιτική του. Η μεγάλη οικονομική κρίση, η ανασφάλεια, αλλά και η δίωξη των πολιτικών αντιπάλων του ήταν αρκετά ώστε η κοινωνία να επιλέξει να στραφεί προς την αντιπολίτευση. Ο Μαδούρο αναγνώρισε το «δύσκολο αποτέλεσμα» και έριξε το βάρος για την ήττα στον «οικονομικό πόλεμο». Ομως η ήττα του Μαδούρο λίγο καιρό μετά την ήττα του περονισμού στην Αργεντινή δείχνει ότι η αριστερή στροφή που είχε σημειωθεί στη Λατινική Αμερική πριν από 15 χρόνια έχει χάσει τη δυναμική της.

Η νίκη της Δημοκρατικής Ενότητας αποτελεί έκκληση για ενότητα και ένα από τα ηγετικά στελέχη της συμμαχίας, ο Χεσούς Τορεάλμπα, προέτρεψε τους Βενεζουελανούς να ξεχάσουν τις διαφορές τους. Αυτό όμως δεν φαίνεται να γίνει και στον πολιτικό στίβο. Με την πλειοψηφία που έχει τώρα στη Βουλή η αντιπολίτευση μπορεί να ασκήσει έλεγχο στον προϋπολογισμό, να αρχίσει έρευνες που θα φέρουν την κυβέρνηση σε δύσκολη θέση και να εγκρίνει νόμο για αμνηστία που θα βγάλει από τις φυλακές πολιτικούς αντιπάλους του Μαδούρο. Ο πρόεδρος της χώρας αναμένεται τώρα να αντιμετωπίσει την αμφισβήτηση στο εσωτερικό του κόμματός του και να κατηγορηθεί  ότι προδίδει τις αρχές του Τσάβες. Αν και η θητεία του λήγει το 2019, κάποια στελέχη της αντιπολίτευσης θέλουν να τεθεί θέμα αποπομπής του σε δημοψήφισμα την ερχόμενη χρονιά. Κάτι τέτοιο όμως θα απαιτούσε τη συγκέντρωση 4 εκατομμυρίων υπογραφών.

Βέβαια η κατάσταση είναι πλέον ρευστή στη χώρα που έχει τον υψηλότερο πληθωρισμό στον κόσμο, ελλείψεις σε βασικά αγαθά – από γάλα έως φάρμακα – και ένα υποτιμημένο νόμισμα που ανταλλάσσεται στη μαύρη αγορά 150 φορές λιγότερο από ό,τι η επίσημη ισοτιμία του. Η επιμονή του Μαδούρο σε πολιτικές όπως οι περίπλοκοι νομισματικοί έλεγχοι έχουν συμβάλει στην επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης, σε μια περίοδο που έχει πέσει σημαντικά η τιμή του βασικού εξαγώγιμου προϊόντος της χώρας, του πετρελαίου.

Ο Τσάβες είχε χρησιμοποιήσει τα έσοδα από το πετρέλαιο για να δημιουργήσει ένα σύστημα κοινωνικής πρόνοιας – κάτι που έκανε πολλούς Βενεζουελανούς να ανέχονται τα πολλά κρούσματα διαφθοράς και κακοδιαχείρισης. Με την πτώση των τιμών του πετρελαίου όμως ο Μαδούρο δεν μπόρεσε να συντηρήσει αυτό το σύστημα και η καθημερινότητα έγινε πολύ δύσκολη για εκατομμύρια πολίτες. Είναι οι πολίτες που την Κυριακή επέλεξαν να στηρίξουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης – οι ψήφοι δεν είχαν ιδεολογικό κίνητρο αλλά καθαρά οικονομικό.

Ευρύ ιδεολογικό φάσμα
H Δημοκρατική Ενότητα είναι μια συμμαχία 12 κομμάτων της αντιπολίτευσης που δημιουργήθηκε το 2008 και καλύπτει ένα ευρύ ιδεολογικό φάσμα – από κεντροαριστερούς έως συντηρητικούς. Μεταξύ των ηγετών της συμμαχίας είναι ο Ενρίκε Καπρίλες του κόμματος Πρώτα η Δικαιοσύνη, δύο φορές υποψήφιος για την προεδρία, και ο Λεοπόλντο Λόπεζ του Κόμματος της Λαϊκής Θέλησης που βρίσκεται εδώ και δύο χρόνια στη φυλακή.